12.09.2025

Інспекцыя МПЗ па Лепельскім раёне звяртае ўвагу на асобныя пытанні дзейнасці самазанятых асоб

Сёння нашы грамадзяне могуць атрымаць ад самазанятых асоб самыя разнастайныя паслугі і набыць некалькі відаў прадукцыi. Усяго ў пералікі відаў дзейнасці, дазволеных для ажыццяўлення ў якасці самастойнай прафесійнай дзейнасці і рамеснай дзейнасці, уключана 83 актуальныя віды.

Паспрабуем расставіць акцэнты і падкрэсліць нюансы, якія не ўсім відавочныя, каб вы маглі падстрахаваць сябе пры зносінах з імі і ў вас не было лішняй падставы пісаць скаргі.

Нюанс №1. Самазанятыя грамадзяне могуць ажыццяўляць сваю дзейнасць, выплачваючы як падатак на прафесійны даход, так і адзіны падатак.

Скажаце: "якая мне розніца?", а яна ёсць!

Плацельшчык падатку на прафесійны даход абавязаны выкарыстоўваць мабільнае прыкладанне і сфармаваць у ім чэк, а ў плацельшчыка адзінага падатку такі абавязак адсутнічае.

Вось такі нюанс, а з ім і савет №1:

Заўсёды патрабуйце ў плацельшчыка падатку на прафесійны даход чэк, сфармаваны на поўную суму аказанай паслугі, якую вы аплацілі! Глядзіце, дазволеных для самазанятасці асоб відаў дзейнасці мноства, і некаторыя з іх вельмі нятанныя. Напрыклад, заказ мура (рамонту) печаў і камінаў або выкананне аздобных работ можа каштаваць прыстойную суму. Тут неабходна ведаць, а для тых, хто ведаў – памятаць, што ў адпаведнасці з падпунктам 2 часткі 1 артыкула 162 ГК здзелкі грамадзян паміж сабой на суму, якая перавышае не менш чым у дзесяць разоў устаноўлены заканадаўствам памер базавай велічыні (у 2025 годзе – 420 руб.), павінны здзяйсняцца ў простай пісьмовай форме.

Вось і савет №2 - заказваючы "аб'ёмную" і дарагую паслугу, не пасаромейцеся прапанаваць самазанятаму майстру заключыць дамову ў простай пісьмовай форме! Уявіце, што вы заплацілі за мур каміна некалькі тысяч рублёў, а ён "дыміць у пакой" і замест задавальнення суцэльнае расчараванне... Дарэчы, невыкананне простай пісьмовай формы здзелкі пазбаўляе бакi права ў выпадку спрэчкі спасылацца на пацверджанне здзелкі і яе ўмоў на сведкавыя паказанні (артыкул 163 ГК).

Але дзе савет, там і нюанс №2. Здзелкі, разлікі па якіх вырабляюцца з выкарыстаннем прадугледжанай падатковым заканадаўствам мабiльнай праграмы "Падатак на прафесійны даход", могуць здзяйсняцца без заключэння грамадзянска-прававых дагавораў у пісьмовай форме (частка 2 артыкула 7 Закона Рэспублікі Беларусь ад 30.12.2021 № 230-З "Аб змяненні законаў па пытаннях падаткаабкладання"). Таму плацельшчык падатку на прафесійны даход мае права, але не абавязаны заключаць з вамі дагавор.

Падсумоўваем:

1. У самазанятага - плацельшчыка падатку на прафесійны даход заўсёды патрабуйце чэк на поўную суму! Калі сума здзелкі высокая, то прапануйце заключыць пісьмовы дагавор. У прынцыпе, у добрасумленнага выканаўцы не павінна быць прычын для адмовы. Ну а калі адмовіцца, то ў вас будзе надзейны доказ – чэк мабільнай праграмы.

2. У самазанятага - плацельшчыка адзінага падатку няма абавязку выдаваць вам плацежны дакумент! У выпадку, калі сума дагавора перавышае 10 базавых велічынь, настойліва раім заключаць пісьмовы дагавор. Памятаеце, што ў дадзеным выпадку гэта адзіны надзейны доказ вашых праваадносін з выканаўцам.

Крыніца:
Афіцыйны тэлеграм-канал
Міністэрства па падатках і зборах
Рэспублікі Беларусь t.me/mnsrb