Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сёння на нарадзе з членамі Савета бяспекі і кіраўніцтвам Савета Міністраў прадставіў падрабязны аналіз перадумоў цяперашніх падзей ва Украіне і вакол яе.

"Мы планавалі сённяшнюю нараду з урадам, прысвяціўшы яе шэрагу эканамічных праблем краіны. Аднак апошнія падзеі ў свеце, а галоўнае, іх спекулятыўная інтэрпрэтацыя ў СМІ, інтэрнэт-прасторы, асабліва ад нашых збеглых мярзотнікаў з домысламі і нахабнай хлуснёй, абумовілі новы фармат сустрэчы і шырэйшы склад удзельнікаў з запрашэннем членаў Савета бяспекі і нашых спецыялістаў, якія вядуць інфармацыйнае супрацьборства, не схаваю, вайну. Я бачу, што ёсць неабходнасць дакладна раскласці падзеі ва Украіне з улікам іх перадумоў на падставе дакладных фактаў. Можа, нават тых фактаў, пра якія звычайна не гавораць. Але сітуацыя прымушае мяне гэта зрабіць", - адзначыў кіраўнік дзяржавы.

Для пачатку ён звярнуўся да вытокаў гэтага сур'ёзнага еўрапейскага канфлікту. "Дай Бог, каб не перарос у міжнародны, планетарны. Ён пачаўся нават не ў 2014 годзе. Тады ён упершыню ўвайшоў у вострую ўзброеную фазу. Але што гэтаму папярэднічала?" - абазначыў пытанне беларускі лідэр.

На міжнародным узроўні

Абсалютнае ігнараванне Захадам сістэмы бяспекі, нівеліраванне сістэмы стрымак і проціваг, з цяжкасцю дасягнутых пасля распаду Савецкага Саюза. Дэградацыя і абясцэньванне міжнародных дагавораў і пагадненняў прывялі да эскалацыі ваенна-палітычнай сітуацыі ў нашым рэгіёне.

Не спыняецца ўзмоцненая мілітарызацыя, асабліва Польшчы, Украіны і Літвы.

Фінансаванне нацыянальных узброеных сіл даўно перасягнула патрабуемую НАТА норму ў 2% ад ВУП. "Памятайце, гэта патрабаванне Дональда Трампа. Ужо больш", - заўважыў кіраўнік дзяржавы.

Пры гэтым самі ЗША павялічылі ваенны бюджэт у 2022 годзе амаль на 4% (амаль $770 млрд), Украіна - да 6% ад ВУП.

На ўзроўні ўнутрыпалітычным

Імклівая ўкраінізацыя краіны радыкальнымі элементамі з выкарыстаннем інструментара прапаганды нацысцкіх ідэй на фоне знішчэння рускай культуры, мовы, гістарычнай памяці, у тым ліку на тэрыторыях пражывання этнічных рускіх.

"Трагічны вынік усяго гэтага мы бачым сёння ва Украіне. Ці хацела гэта бачыць большасць украінскага насельніцтва? Вядома ж не. Але майдан зрабіў сваю справу", - канстатаваў Прэзідэнт.

Пры падтрымцы знешніх сіл быў ажыццёўлены дзяржпераварот, што прызнаюць нават на Захадзе. Пралілася кроў. У Данбасе пачалася вайна. Здрыганулася ўся Еўропа.

"Успомніце, каб спыніць бойню ва Украіне ў 2014 годзе, мы з самага пачатку з галавой акунуліся ў міратворчыя працэсы. Выступілі за мірнае ўрэгуляванне і больш хуткае спыненне чалавечых ахвяр і пакут. Прапанавалі Мінск для працы Трохбаковай кантактнай групы па просьбе Расіі і Украіны. Менавіта Мінскія дамоўленасці спынілі кровапраліцце. Так, там пастрэльвалі. Але спынілася вайна і перасталі сотнямі і тысячамі гінуць мірныя людзі, і не толькі мірныя, - сказаў кіраўнік дзяржавы. - Ужо ў кастрычніку я прапанаваў выкарыстаць беларускіх вайскоўцаў, перш за ўсё нашых пагранiчнiкаў тады, у якасці міратворчага кантынгенту для таго, каб развесці канфліктуючыя бакі ў Данбасе. Аднак на той момант зацікаўленасці ў дадзенай прапанове на першым этапе не было. Мы вярнуліся да гэтай тэмы восенню 2017 года ў Савеце Бяспекі ААН. І зноў у адказ цішыня".

Між тым для ўсіх было відавочна - перадумовы канфлікту нікуды не падзеліся. Больш за тое, Захад узмацніў падыходы да мілітарызацыі рэгіёна. Уцягнуў у гэтую гісторыю ўкраінскі бок нязбытнымі абяцаннямі прыняцця краіны ў Еўрасаюз і НАТА. "Мэта адна - справакаваць нас, перш за ўсё Расію. І многія еўрапейскія палітыкі не саромеюцца казаць пра гэта з трыбуны ўжо сёння", - заўважыў Прэзідэнт.

Тым часам у Данбасе працягвалі гінуць мірныя грамадзяне. "І, заўважце, гэту вайну на Захадзе як бы ніхто і не бачыў. Яны аслеплі, і зусім нядаўна - гэты збеглы польскі вайсковец распавёў, як яны палявалі. Аслеплі, ніхто не бачыць, і аглухлі, ніхто гэтага не чуе, - адзначыў Прэзідэнт. - Не было ў заходняй прэсе фота дзяцей, якія сядзяць у падвале падчас абстрэлаў, і шматлікіх ахвяр украінскай агрэсіі супраць мірнага насельніцтва. Хіба тых смерцяў было мала, каб сесці ўсім у Еўропе і вызначыцца з мерамі даверу і бяспекі ў рэгіёне з улікам новых рэалій?"

Ён працягнуў: мы білі ў набат з розных міжнародных пляцовак, вылучылі цэлы шэраг буйных ініцыятыў, накіраваных на перазапуск міжнароднага дыялогу па пытаннях еўрапейскай бяспекі ("Хельсінкі-2"), падтрымлівалі ўсе мірныя ініцыятывы і з'яўляліся іх удзельнікамі.

Кіраўнік дзяржавы заўважыў, што тады ў кіраўніцтве, у прыватнасці ў МЗС, было два меркаванні наконт таго, ці варта выступаць з гэтымі ініцыятывамі, разумеючы сваё месца ў свеце: "Ведаючы, што нас нават калі пачуюць, адмахнуцца. Гэта ж не Амерыка прапануе ініцыятыву, а Беларусь. І тады я прыняў рашэнне: няхай не пачуюць, пачуюць - няхай не робяць, але мы павінны пра гэта гаварыць".

Беларусь заставалася прыхільнай адпаведным міжнародным абавязкам нават ва ўмовах, калі вядучыя краіны з іх выходзілі. У жніўні 2019 года было заяўлена аб працягу выканання палажэнняў Дагавора аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай далёкасці (ДРСМД). Не выйшла Беларусь, як ЗША, з Дагавора аб адкрытым небе. Краіна таксама засталася ўдзельнікам Дагавора аб звычайных узброеных сілах у Еўропе. "Мы гэтыя дамовы выконваем, хаця вядучыя краіны аб іх выцерлі ногі", - канстатаваў ён.

Расійскае кіраўніцтва таксама звярталася да ЗША і НАТА з прапановамі аб запуску адкрытага дыялогу па пытаннях бяспекі. Яго прапановы прама або ўскосна праігнараваны.

Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін неаднаразова адкрыта заклікаў паважаць расійскія інтарэсы ў сферы бяспекі. Гэтыя заклікі засталіся непачутымі.

Украіну тым часам напампоўвалі зброяй і заахвочвалі да рэваншу ў Данбасе. Расцвілі экстрэмісцкія арганізацыі нацысцкага толку. У 2020-м пачалася разварушванне Беларусі. "Выкарыстоўвалі прэзідэнцкія выбары. Спробу дзяржперавароту у нас зрабілі па ўкраінскім сцэнары з актыўным падключэннем украінскіх нацыяналістаў і цэнтраў кібервайны, размешчаных ва Украіне", - заўважыў беларускі лідэр.

У Валынскай вобласці, побач з беларускімі межамі, з ведама ўкраінскіх кампетэнтных улад ствараліся базы і трэніровачныя лагеры ў мэтах падрыхтоўкі "добраахвотнікаў" для ўдзелу ў беларускіх падзеях. "Гэта, дарэчы, у судзе публічна пацвердзіў камандзір батальёна, які знаходзіцца пад вартай "Данбас" Семянчанка. Маецца таксама бясспрэчны доказ аб датычнасці спецслужбаў Украіны да дзейнасці банды Аўтуховіча па набыцці боепрыпасаў ва Украіне і перамяшчэнні іх у Беларусь. Не адзіны факт. Мы пра гэтым расказвалі нашым людзям. Удумайцеся, на тэрыторыі Украіны дзейнічае больш за 15 палітэмігранцкіх цэнтраў і структур, якія займаюцца вярбоўкай і падтрымкай збеглых з Беларусі", - сказаў кіраўнік дзяржавы.

Толькі ў 2020-2021 гадах беларускімі пагранiчнікамі і службамі Украіны выяўлены чатыры тайнікі са зброяй і боепрыпасамі на беларуска-ўкраінскай мяжы. Ручныя супрацьтанкавыя гранаты, выбуховыя прылады, выбухоўка вялікай колькасці, патроны.

У цэлым на тэрыторыі Беларусі за апошнія тры гады спынена дзейнасць 12 агентаў і кадравых супрацоўнікаў украінскіх спецслужбаў. "Паімена можам назваць. Мы аб гэтым казалі. Калі ёсць жаданне, можам паўтарыць. Мы тады меркавалі, але зараз ужо відавочна: перад тым, як разабрацца з Расіяй, неабходна было разбурыць так званы беларускі балкон. Запомніце, гэта - карэннае. Перш чым ваяваць з Расіяй, калі б не было гэтага канфлікту, трэніраваліся б на нас. Калі ў жніўні 2020 года бліцкрыг у Беларусі праваліўся, нас пачалі душыць эканамічна, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - І тая Украіна, якую любіць кожны беларус, апынулася ці ледзь не ў фарватэры антыбеларускай рыторыкі".

Было абвешчана аб "кардынальнай змене сітуацыі ў беларуска-ўкраінскіх адносінах" са спыненнем міждзяржаўнага дыялогу на вышэйшым і высокім узроўнях, спынена вяшчанне беларускіх інфармацыйных тэлеканалаў.

Афіцыйны Кіеў падтрымаў, а недзе пабег наперадзе Захаду ў антыбеларускай рыторыцы і далучыўся да санкцый ЕС у дачыненні да Беларусі. Неба Украіны зачынілася для беларускай авіяцыі.

Парламент Украіны стаў асноўнай пляцоўкай для тэндэнцыйнай рыторыкі, антыбеларускіх заяў, лабіравання рашэнняў, накіраваных на падтрымку радыкальнай беларускай апазіцыі, фінансавую і рэсурсную падтрымку збеглых. “Усё гэта рабілася па ўказцы пэўных сіл. Вы іх добра ведаеце. Перакананы, калі б не было падштурхоўвання гэтых сіл у Радзе Украіны з боку заходніх спонсараў, якія жадаюць разбурыць Беларусь і Расію, такога б ажыятажу парламенце не было", - упэўнены Прэзідэнт.

У эканоміцы

Уведзены забарона на імпарт беларускай электраэнергіі, абмежавальныя меры на пастаўку асобных тавараў, кропкавыя санкцыі для некаторых айчынных суб'ектаў гаспадарання, якія працуюць у сферы нафтаперапрацоўкі, пастаўкі калійных угнаенняў.

Пры гэтым, заўважыў Аляксандр Лукашэнка, у крытычны перыяд, калі ўся энергасістэма Украіны магла абрынуцца, Беларусь па просьбе ўкраінскага боку дапамагла з пастаўкамі электраэнергіі. "Мы гэта зрабілі. Праз тыдзень адмовіліся. Ну, як хочаце... Праз два дні зноў на каленях пачалі прасіць. Мы зноў аднавілі пастаўкі. Цяпер зноў адмовіліся. Далей - больш: па ўказцы гэтага ж Захаду яны спыняюць транзіт чыгункай нашых калійных угнаенняў ад БКК і прымаюць іншыя меры. Паралельна з імі ішлі Польшча і Літва. У адказ мы прынялі вядомае рашэньне па Літве. Але што самае дзіўнае, 40% прыкладна дызельнага паліва, бензінаў найвысокай якасці (яны самі пра гэта казалі) мы пастаўлялі ва Украіну. І тут яны прымаюць рашэнне, нібыта нашкодзіць нам. Але хіба нам?" - пералічыў кіраўнік дзяржавы.

Узмацніліся правакацыі на дзяржаўнай мяжы. Толькі з лістапада па студзень украінскімі паветранымі сродкамі тройчы парушана паветраная прастора Беларусі. "Я кажу толькі пра Украіну. Не бяру Захад", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.

"А што адбывалася ў нашых заходніх суседзяў? Кратна павялічыліся мерапрыемствы аператыўнай і баявой падрыхтоўкі з адпрацоўкай задач зусім не абарончага характару, як нам спрабавалі выклікаць, а менавіта наступальных дзеянняў. Паветраная разведка ўздоўж нашых меж вялася з інтэнсіўнасцю 15-20 палётаў у тыдзень. Відавочна ў мэтах выкрыцця сістэмы супрацьпаветранай абароны і ацэнкі нашых магчымасцей. На карты наносілі нашы аб'екты. Нашто? У абарончых мэтах? - сказаў Прэзідэнт. - Мы таксама бачылі, як актыўна праводзілася падрыхтоўка ваеннай інфраструктуры (аэрадромаў, партоў, баз захоўвання, транспартных камунікацый) да прыёму буйных груповак войск. Еўрапейскі саюз прыняў значныя меры па спрашчэнні перамяшчэння замежных войскаў па сваіх тэрыторыях шляхам прыняцця так званага ваеннага шэнгена". "Бесперашкодна з Вялікабрытаніі, Германіі, Чэхіі і іншых краін ва Усходнюю Еўропу ішлі эшалоны са зброяй, боепрыпасамі, тэхнікай і жывой сілай", - канкрэтызаваў кіраўнік дзяржавы.

Пад выглядам рашэння праблемы міграцыйнага крызісу ў сумежных краінах была створана групоўка войскаў нібыта для прыкрыцця межаў ад незаконнага перасячэння мігрантамі. Яе колькасць толькі па наяўных дадзеных перавышала 30 тыс. чалавек. Украіна падцягнула да мяжы Беларусі больш за 6 тыс. чалавек на першапачатковым этапе.

УСУ задумалі аперацыю "Палессе" ў мэтах падрыхтоўкі сваіх войскаў для дзеянняў на беларускім кірунку, сталі ўзбройваць нацыяналістычныя фарміраваннi таксама для дзеянняў на гэтым напрамку.

Затым уздоўж сваіх паўночных, усходніх і паўднёвых межаў, ад Львова да Адэсы, яны разгарнулі вучэнне "Мяцеліца-2022" з прыцягненнем яшчэ каля 30 тыс. чалавек. Выявілася прадузятасць у адносінах да беларускіх грамадзян, якія перасоўваліся ва Украіну. І ўсё гэта на фоне інфармацыйнай істэрыі, надуманых абвінавачванняў у падрыхтоўцы агрэсіі з боку Беларусі.

"У сукупнасці ўсе гэтыя факты відавочна паказвалі на магчымую падрыхтоўку Захаду да агрэсіі супраць Беларусі і Расіі", - заўважыў Прэзідэнт.

У сітуацыі, якая склалася кіраўнікі дзяржаў Беларусі і Расіі прынялі рашэнне аб праверцы сіл рэагавання Саюзнай дзяржавы. "Што тут новага? Мы бачым напружанне, мы вырашылі праверыць з Пуціным нашы сілы", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Завяршальным этапам праверкі было спланавана правядзенне сумеснага аператыўнага вучэння "Саюзная рашучасць - 2022". Праверка была заклікана пацвердзіць трываласць адносін дзвюх краін, рашучасць у адстойванні сваіх нацыянальных інтарэсаў.

"Дарэчы, па завяршэнні вучэння расійскія войскі падрыхтаваліся да адбыцця ў месцы пастаяннай дыслакацыі і некаторыя (тэлебачанне гэта паказвала) пачалі памяншацца. Аднак Захаду быў патрэбны менавіта ваенны канфлікт, прычым з абвінавачаннем Расіі ў яго распальванні. Іх рэакцыяй сталі не толькі інфармацыйныя ўкідванні і эканамічныя меры, але і прывядзенне ў гатоўнасць да перакідкі ў Еўропу васьмітысячнай групоўкі, з якой каля дзвюх тысяч прыбылі ўжо да 20 лютага да нашай мяжы. Байдэн пасылаў сілы хуткага рэагавання - самых падрыхтаваных вайскоўцаў - з розных тэатраў ваенных дзеянняў да нас. Пытаецца, што ім тут трэба ля Беларусі? - расказаў Прэзідэнт. - Напампоўка Украіны зброяй проста зашкальвала, штодня прыбывалі амерыканскія самалёты з грузам супрацьтанкавых і зенітных ракет, а таксама іншай зброі і боепрыпасаў. Адначасова УСУ значна павялічылі колькасць удараў па грамадзянскіх аб'ектах у Данбасе ракетамі, артылерыяй буйнога калібру, забіваючы ні ў чым не вінаватых людзей".

"Вы памятаеце, зусім нядаўна лінулі тысячы бежанцаў на тэрыторыю Расіі. Я ў гэты час якраз знаходзіўся з Пуціным", - адзначыў беларускі лідэр.

"У існуючым становішчы я папрасіў Прэзідэнта Расіі пакінуць толькі частку сіл для прыкрыцця менавіта Гомельскага напрамку. Таму што сярэдзіна нашай мяжы з Украінай - гэта непраходныя гушчары і балоты, рэкі. Брэсцкi кірунак у нас ёсць чым прыкрыць, там добрая брыгада дыслакавана і не толькі. Але Гомельскі накірунак ды іншыя ў сувязі з тым, што мы ніколі не збіраліся ваяваць з Украінай і ніколі не думалі, што з Украіны будуць нам пагражаць, мы ніколі там не дыслакавалі Узброеныя Сілы", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.

"З-за ўзмацнення ваеннай актыўнасці Узброеных Сіл Украіны і аднаўлення баявых дзеянняў па лініі судакранання бакоў кіраўнікi ДНР і ЛНР запыталі ваенную дапамогу ў Расійскай Федэрацыі. Як вы ведаеце, яна была аказана", - адзначыў Прэзідэнт.

"І Расіі не пакінулі выбару, - канстатаваў беларускі лідэр. - Мы ў гэты час, і я найперш, разумелі, што з намі можа быць. Але мы не ўцягваліся ў канфлікт, мы нікога не правакавалі. Яшчэ раз паўтараю: для мяне было важна прыкрыць паўднёвую дзяржаўную мяжу. І мяжа вельмі няпростая. Гэта не мяжа на Захадзе".

Ён нагадаў, што Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным прынята рашэнне аб правядзенні спецыяльнай ваеннай аперацыі ў Данбасе. "Натуральна, меркавалася прымяненне групоўкі войскаў, якая засталася на тэрыторыі Беларусі. І мяне інфармаваў пра гэта а 5-й гадзіне раніцы 24 лютага. Перад прыняццем такога рашэнні наша разведка і расiяне выявілі на тэрыторыі Украіны ў непасрэднай блізкасці ад беларускай мяжы некалькі зенітных і ракетных дывізіёнаў (гэта было ўвечары 23 лютага, да 11 вечара), якія вырабіліся для нанясення ўдару па расійскіх войсках у раёнах засяроджвання на нашай тэрыторыі. Па тых войсках, якія я папрасіў Пуціна пакінуць у Беларусі", - распавёў кіраўнік дзяржавы.

Па яго словах, амерыканцы злівалі ўкраінскаму боку разведдадзеныя: "Спадарожнікі круціліся над нашай тэрыторыяй. Цяпер вельмі цяжка нешта схаваць, ды ніхто і не хаваў. Усе разведдадзеныя перадаваліся ўкраінскім Узброеным сілам. У адваротным выпадку, навошта было падцягваць цяжкае ўзбраенне да нашай мяжы".

Адначасова з абвяшчэннем рашэння на правядзенне аперацыі Расіяй быў нанесены папераджальны ўдар па гэтых цяжкіх узбраеннях, пазіцыях, каб прадухіліць свае страты і ўздзеянне на Беларусь. "Калі б гэтага не зрабілі, гэтыя ракеты прыляцелі б у Гомель і Мазыр", - адзначыў кіраўнік дзяржавы

"БЕЛТА"