З-за ранняга пацяплення сезон актыўнасці кляшчоў пачаўся ўжо ў сакавіку, а адзінкавыя ўкусы фіксаваліся нават у студзені-лютым. На тэрыторыі Рэспублікі Беларусь шырока распаўсюджаны кляшчы роду Ixodes, якія з'яўляюцца пераносчыкамі ўзбуджальнікаў да дзевяці інфекцыйных захворванняў. З іх часцей за ўсё рэгіструецца хвароба Лайма (лайм-барэліёз) і клешчавы энцэфаліт.
Любімымі месцамі пражывання кляшчоў з'яўляюцца лісцевыя і змешаныя лясы з густым травастоем і падлескам. Найбольшая колькасць кляшчоў канцэнтруецца на траве па абочынах лясных сцежак, дарожак. Яны запырхаюцца на расліннасць ад 1 да 1,5 метра ад зямлі. Кляшч здольны адчуць пах чалавека на адлегласці да 10 метраў. Максімальная актыўнасць кляшчоў прыпадае на перыяд да наступлення дзённай спёкі – да 12.00 і ўвечары, пасля спаду спёкі да наступлення змяркання – пасля 18.00.
Соблюдение простых мер предосторожности поможет избежать нападения клещей:
- падчас наведвання лесу неабходна насіць галаўны ўбор і светлую вопратку, максімальна закрываючую адкрытыя ўчасткі цела і перашкаджаючую пранікненню кляшчоў;
- арганізуйце свой адпачынак на траве на сонечных сухіх палянах не менш чым за метр ад сцежак і хмызнякоў, удалечыні ад яроў і пашаў;
- выкарыстоўвайце спецыяльныя сродкі, якія адпужваюць кляшчоў – рэпеленты, якія наносяцца на вопратку або скуру ў адпаведнасці з інструкцыяй;
- праводзьце старанныя сама- і ўзаемныя агляды кожныя 1-2 гадзіны знаходжання ў лесе і адразу ж пасля выхаду з лесу з мэтай выяўлення і выдалення з адзення любых поўзаючых насякомых і кляшчоў, уважліва аглядаць адзенне і скурныя пакровы;
- варта таксама аглядаць хатніх жывёл пасля лясных шпацыраў; абараніць гадаванца ад нападу кляшчоў дапамогуць спецыяльныя спрэі, кроплі на халку і г.д.;
- старанна аглядаць прадметы і кветкі, прынесеныя з лесу – з імі вы можаце занесці ў дом кляшча;
- рэгулярна выдаляйце валежнік, сухостой, праводзіце высечку непатрэбных кустоў і скашванне травы на асабістых дачных участках;
- не дапускаць выпас коз у лясной зоне на некультурных пашах; казінае малако ўжываць у ежу толькі ў кіпячоным выглядзе.
Алгарытм дзеянняў пры выяўленні на целе прысосаўшагася кляшча
Кляшча трэба як мага хутчэй выдаліць. Зрабіць гэта трэба ў тэрытарыяльным медыцынскім установе або самастойна (пры дапамозе спецыялізаваных прылад, баваўнянай ніткі, пінцэтам).
· Кляшча трэба захапіць як мага бліжэй да хабатка. Затым яго акуратна выцягваюць, круцячы вакол сваёй восі ў зручны бок. Звычайна праз 1-3 абароты кляшч выцягваецца цалкам разам з хабатком.
· Скура ў месцы прысмоктвання кляшча апрацоўваецца ёдам або іншым спіртавым растворам.
· Пасля выдалення кляшча неабходна звярнуцца ва ўстанову аховы здароўя па месцы жыхарства для разгляду пытання аб прызначэнні лекарам экстраннай хіміпрафілактыкі і далейшага назірання. Звярнуцца трэба як мага хутчэй, так як максимальны прафілактычны эфект дасягаецца толькі ў тым выпадку, калі экстранная хіміпрафілактыка пачата ў першыя 72 гадзіны пасля ўкусу кляшча.
· Пры адсутнасці супрацьпаказанняў да прыёму лекавых сродкаў лекарам прызначаецца курс экстраннай хіміпрафілактыкі; у такім выпадку ў лабараторным даследаванні прысосаўшагася кляшча няма неабходнасці. Але пры жаданні можна звярнуцца ў лабараторыю самастойна і здаць кляшча на платнае даследаванне.
· На бясплатнае лабараторнае даследаванне кляшча лекар выдае накіраванне толькі пры наяўнасці ў пацярпелага супрацьпаказанняў да прыёму лекавых сродкаў экстраннай хіміпрафілактыкі; іншых паказанняў для бясплатнага даследавання кляшчоў няма.
ДАследаванні КЛЯШЧОЎ НА НАЯЎНАСЦЬ УЗБУДЖАЛЬНІКАЎ ТРАНСМІСІЎНЫХ ІНФЕКЦЫЙ
|
Найменне ЦГЭ
|
Рэжым працы
|
Кантактны
тэлефон
|
Узбуджальнік
|
Кошт
(руб)
|
|
ДУ «Віцебскі абласны цэнтр гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя» па адрасе: г.Віцебск, вул.Жасткова, 25, каб. №102
|
панядзелак-пятніца – 8.30-16.00, абедзенны перапынак – 13.00-13.30
|
8-0212-37-21-19
8-0212-37-96-74
|
Кляшчавы энцэфаліт
Лайм-Борэліёз
Анаплазмоз
Эрліхіёз
|
44,57
|
|
ДУ «Аршанскі занальны цэнтр гігіены і эпідэміялогіі» па адрасе: г.Орша, вул.Л.Талстога, 14, каб. №111
|
панядзелак-пятніца – 8.00-17.00, абедзенны перапынак – 13.00-13.30
|
8-0216-54-42-05
|
53,69
|
Жыхары Лепельскага раёна могуць звярнуцца ў ДУ «Лепельскі раённы цэнтр гігіены і эпідэміялогіі», дзе спецыялісты растлумачаць парадак даследавання кляшчоў, аформяць неабходныя дакументы: дагавор зацверджанага ўзору, заключаны з Заяўнікам/Заказчыкам, акт прыёмкі-здачы паслуг (прыкладаюцца) і пацвярджэнне аплаты (даследаванні праводзяцца толькі па перадаплаце).
Тэрмін аказання паслугі – на працягу 10 дзён з дня ажыццяўлення Заказчыкам перадаплаты.
У ДУ «Лепельскі раённы цэнтр гігіены і эпідэміялогіі», дзе дадзеныя лабараторныя даследаванні не праводзяцца, пацыентам можа быць прапанавана некалькі варыянтаў на выбар:
1. Дастаўка кляшча самастойна ў ЦГЭ, які ажыццяўляе даследаванне кляшчоў;
2. ДУ «Лепельскі раённы цэнтр гігіены і эпідэміялогіі» арганізуе дастаўку кляшча з пакетам суправаджальных дакументаў (падпісаныя Заяўнікам/Заказчыкам заява, акт прыёмкі-здачы і дагавор, чэк аб аплаце) транспартам ЦРБ або ЦГЭ па адрасе арганізацыі, якая будзе праводзіць даследаванне.
Аплату можна здзейсніць у любым аддзяленні Беларусбанка, РУП Белпошта і праз ЕРИП, код паслугі 9843.
|
Даследаванне ў лабараторыі Віцебскага абласнога ЦГЭіАА
|
Даследаванне ў лабараторыі Аршанскага занальнага ЦГЭ
|
|
плацяжы АРІП → сацабслугоўванне, ахова здароўя → ахова здароўя → санітарна-прафілактычныя цэнтры → Віцебск → Віцебскі абласны ЦГЭіАГ → санітарна-гігіенічныя паслугі → П.І.Б. → прызначэнне плацяжу «даследаванне кляшча» → сума
|
плацяжы АРІП → сацабслугоўванне, ахова здароўя → ахова здароўя → санітарна-прафілактычныя цэнтры → Віцебская обл. → Аршанскі занальны ЦГЭ → санітарна-гігіенічныя паслугі → П.І.Б. → прызначэнне плацяжу «даследаванне кляшча» → сума
|
Супрацькляшчавая апрацоўка прысядзібнага ўчастка
Прафілактычную апрацоўку прыдамавых тэрыторый ад кляшчоў у населеных пунктах на платнай аснове праводзіць аддзел прафілактычнай дэзінфекцыі ДУ «Лепельскі раённы цэнтр гігіены і эпідэміялогіі» па адрасе: г. Лепель, вул. Вайсковая, 69а Рэжым працы: панядзелак-пятніца, з 800 да 1630, абедзенны перапынак –1300 - 1330, кантактны тэлефон: 8-0213268769
Спецыфічнай прафілактыкай клешчавага энцэфаліту з'яўляецца вакцынацыя.
У нацыянальным календары прышчэпак вакцынацыі супраць клешчавага энцэфаліту за кошт бюджэтных сродкаў падлягаюць работнікі, а таксама студэнты (навучэнцы), якія выязджаюць у складзе арганізаваных груп у эндэмічныя тэрыторыі (краіны), чыя прафесійная дзейнасць звязана з выкананнем лесанарыхтоўчых (у тым ліку па расчыстцы і добраўпарадкаванні лесу), гідрамеліяратыўных, будаўнічых і іншых работ, пры якіх магчымы рызыка заражэння клешчавым вірусным энцэфалітам, у тым ліку на адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінках з паказчыкам захворвання вышэй за 0,05 выпадку на 1000 насельніцтва. Ваеннаслужачыя, асобы начальніцкага, радавога складу і работнікі органаў унутраных спраў, органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях, іншых войскаў і воінскіх фарміраванняў, занятыя ў правядзенні работ (нясенні службы) у лясістай мясцовасці.
Правядзенне прафілактычных прышчэпак супраць клешчавага энцэфаліту кантынгентам дзяцей і дарослых, якія не ўвайшлі ў пералік, ажыццяўляецца за кошт уласных сродкаў грамадзян.
Курс вакцынацыі можна праводзіць на працягу ўсяго года, але не пазней, чым за 2 тыдні да наведвання ачага кляшчовага энцэфаліту. Для падтрымання імунітэту рэкамендуецца рабіць рэвакцынацыю праз год пасля завяршэння курса вакцынацыі. У далейшым рэвакцынацыю паўтараюць кожныя 3 гады.
Для экстраннай прафілактыкі, калі неабходна дасягнуць хуткага імуннага адказу (напрыклад, у выпадку пачатку курса вакцынацыі ў летні перыяд), інтэрвал паміж першай і другой дозамі можа быць скарочаны да 14 дзён.
Пры жаданні прышчапіцца звяртайцеся ў паліклініку УАЗ «Лепельская ЦРБ» па адрасе: г. Лепель, вул. Гаспітальная, 2 тэлефон +375 2132 3-10-40, +375 2132 3-10-99
Не пакідайце ўкусы кляшча без увагі, маленькі кляшч, парой, можа прывесці да вельмі вялікай шкоды здароўю чалавека!
