У Шаркаўшчыне прайшоў абласны фестываль-кірмаш працаўнікоў вёскі «Дажынкі-2023». І хоць аграрны сезон у паўночным рэгіёне завершыцца не хутка, пэўны вынік падвесці ўжо можна. Журналісты зрабілі гэта разам са старшынёй Віцебскага аблвыканкама Аляксандрам Субоціным.
У Шаркаўшчыне прайшоў абласны фестываль-кірмаш працаўнікоў вёскі «Дажынкі-2023». І хоць аграрны сезон у паўночным рэгіёне завершыцца не хутка, пэўны вынік падвесці ўжо можна. Журналісты зрабілі гэта разам са старшынёй Віцебскага аблвыканкама Аляксандрам Субоціным.
— Аляксандр Міхайлавіч, гэты год аказаўся суровым у адносінах да нашых хлебаробаў. Ці хопіць сабранага ўраджаю для забеспячэння патрэб рэгіёна і выканання дзяржзаказу?
— Сапраўды, яго можна назваць сапраўднай праверкай на трываласць. На старце сезона прынялі ўсе неабходныя меры, каб атрымаць добры вынік пры вытворчасці раслінаводчай прадукцыі. У аптымальныя агратэхнічныя тэрміны пасеялі 131 тысячу гектараў яравых збожжавых, зернебабовых культур, 85 тысяч кукурузы на сілас, 50 тысяч гектараў аднагадовых траў.
З-за пагодных фактараў валавы збор збожжавых і зернебабовых культур у параўнанні з мінулым годам аказаўся меншым на 40 працэнтаў. Нам удалося сабраць 623,1 тысячы тон пры сярэдняй ураджайнасці 24,2 цэнтнера з гектара. У 2022-м намалацілі звыш мільёна тон, атрымаўшы ў сярэднім на круг 30,1 цэнтнера. Аднак і ўмовы мінулага года, як вы памятаеце, былі на рэдкасць лаяльныя да нашых аграрыяў.
Для патрэб дзяржавы сёлета нашы сельгаспрадпрыемствы павінны паставіць 109 тысяч тон збожжа — менш за 20 працэнтаў ад атрыманага аб'ёму. Пры гэтым відавочна, што сабранага ўраджаю недастаткова для забеспячэння грамадскага жывёлагадоўлі канцэнтраванымі кармамі. Прынята рашэнне закупіць недастатковы аб'ём фуражнага збожжа — каля 150 тысяч тон — у Расійскай Федэрацыі.
— Ці дапаможа кукуруза кампенсаваць недабор збожжавых?
— Пагодныя ўмовы стрымлівалі рост і развіццё ўсіх без выключэння сельскагаспадарчых культур, у тым ліку і кукурузы. Таму многія гаспадаркі пайшлі на гэты крок: прыбраць на зялёны корм частку ад пасеянага на збожжа. У выніку ўборачная плошча кукурузы скарацілася з 9 да 6 тысяч гектараў. Чаканы валавы збор збожжа складзе каля 30 тысяч тон, у мінулы раз намалацілі 41,6 тысячы.
— Ці значна змяніўся расклад па лідарах жніва, якім раёнам удалося
ь насуперак умовам надвор'я палепшыць пазіцыі ў агульным рэйтынгу рэгіёна?
— Умовы гэтага года яшчэ раз пацвердзілі: лепшы вынік на зямлі атрымлівае той, хто найстрожэй выконвае тэхналогію, шырока выкарыстоўвае дасягненні аграрнай навукі, ужывае высокаўраджайныя сарты культур, працуе на высокапрадукцыйнай тэхніцы. Таму кардынальных змен у гэтым плане не адбылося. Стабільна высокага ўраджаю збожжавых дасягаюць у Віцебскім, Пастаўскім, Аршанскім, Дубровенскім, Верхнядзвінскім і Талачынскім раёнах.
— Ці плануюцца нейкія змены ў пасяўной структуры пад ураджай наступнага года? — Апошнім часам прырода падкідвае сюрпрызы, таму неабходна зрабіць высновы і перабудаваць працу раслінаводчай галіны так, каб максімальна знізіць залежнасць ад фактараў надвор'я. Для гэтага, перш за ўсё, трэба максімальна павялічыць плошчы пад азімыя збожжавыя і крыжакветныя культуры, азімы рапс. Пры гэтым варта выключыць напластаванне сельскагаспазбожжавых культур, забяспечыўшы ў абавязковым парадку своечасовае тэхнічнае пераўзбраенне.
— Якія сельгасработы ў фокусе сённяшняга дня? — У прыярытэце сяўба азімых збожжавых культур, на кантролі ўборка кукурузы, бульбы, агародніны адкрытага грунту, грэчкі, унясенне арганічных, мінеральных угнаенняў і іншыя палявыя работы.
— Высокія тэмпы набраны на сяўбе азімых. Якую стаўку робіць вобласць на гэтыя культуры?— Сапраўды, на 28 верасня азімыя збожжавыя пасеяны на плошчы 155,6 тысячы гектараў — 68 працэнтаў да плана. Гэта вышэй за ўзровень мінулага года на 29 працэнтаў. Традыцыйна азімыя культуры даюць большы ўраджай у параўнанні з яравымі збожжавымі, таму вырашылі павялічыць іх плошчы. Калі ў 2022-м азімых збожжавых пасеялі 208 тысяч гектараў, сёлета плануецца на 22 тысячы больш.
— Не менш важнае пытанне — нарыхтоўка кармоў. Ці ўдасца стварыць неабходны запас з улікам недаатрыманага аб'ёму ў пачатку лета?
— У вобласці прыняты ўсе меры па правядзенні нарыхтоўкі травяных кармоў на высокім арганізацыйным узроўні. Ход гэтых работ двойчы на тыдзень абмяркоўваем у рэжыме відэаканферэнцыі з удзелам кіраўніцтва аблвыканкама і райвыканкамаў.
Таксама, улічваючы надзвычай цяжкую сітуацыю з забеспячэннем грамадскага жывёлагадоўлі травянымі кармамі на надыходзячы зімовы стойлавы перыяд, у жніўні прынялі комплекс дадатковых мер, накіраваных на актывізацыю корманарыхтоўкі.
Адзначу, што з таго моманту становішча палепшылася. Адставанне ад узроўню 2022-га па аб'ёмах нарыхтоўкі кармоў у разліку на ўмоўную галаву жывёлы скарацілася з 4,78 цэнтнера на 24 жніўня да 2,45 цэнтнера на 28 верасня. Па стане на гэту дату ў рэгіёне нарыхта
— Дзейнічае шырокі комплекс мер, пачынаючы ад матэрыяльнай падтрымкі студэнтаў і навучэнцаў, якія атрымліваюць сельскагаспадарчыя спецыяльнасці па мэтавых дагаворах у ВНУ ці ўстановах прафтэхадукацыі. Толькі сёлета заказчыкамі кадраў вобласці заключаны 131 мэтавы дагавор па навучанні спецыялістаў у аграрных установах вышэйшай адукацыі.
Пры гэтым большасць мэтавых дагавораў з канкрэтнымі арганізацыямі з устанаўленнем стымулюючых даплат, дарэчы, іх узровень змяніўся ў апошнія гады ў бок павелічэння (да дзесяці базавых велічынь).
У дачыненні да маладых спецыялістаў-юнакоў, якія прыбылі ў арганізацыі АПК вобласці, аблвыканкам хадайнічае перад ваеннымі камісарыятамі аб пераводзе іх са тэрміновай службы на службу ў рэзерве. Каб замацаваць на вёсцы спецыялістаў ветэрынарнай і заатэхнічнай службаў, прымяняюцца стымулюючыя выплаты да ўстаноўленых тарыфных акладаў — дадаткова да заработнай платы па 1000 беларускіх рублёў штомесяц за кошт сродкаў абласнога бюджэту. Колькасць такіх «тысячнікаў» у сакавіку 2021 года складала 23 чалавекі, у жніўні 2023-га — ужо 71 малады спецыяліст.
Таксама ўлічвайце важную падтрымку, якая аказваецца работнікам аграпрамысловай сферы непасрэдна ў сельгасарганізацыях у адпаведнасці з калектыўнымі дагаворамі. У сукупнасці ўсё гэта прыносіць вынік, што бачна на прыкладзе многіх гаспадарак вобласці.
— Дзякуй, Аляксандр Міхайлавіч, за інтэрв'ю. Пажадаем Віцебскай вобласці паспяховага завяршэння сельгассязона і больш плённага будучага года ў АПК.
Крыніца: vitebsk-region.gov.by
