А.Лукашэнка: замежныя інвестары ў малочнай галіне павінны ўдзельнічаць у развіцці сыравінных зон і забяспечваць глыбокую перапрацоўку

Малоперапрацоўчая галіна Беларусі з'яўляецца экспартаарыентаванай: з перапрацаваных у 2010 годзе 5008 тыс. т малака (100,5% да ўзроўню 2009 года) экспартавана амаль 54% вырабленай малочнай прадукцыі. Выручка ад рэалізацыі малака і малочных прадуктаў на экспарт павялічылася амаль у 1,5 раза і склала амаль $1,5 млрд. У 2010 годзе палепшыўся эканамічны стан арганізацый малочнай прамысловасці. Чысты прыбытак склаў Br425,7 млрд., рэнтабельнасць рэалізаванай прадукцыі – 9,2%. Такі вынік тлумачыцца не толькі спрыяльнай кан'юнктурай рынку, але і інтэнсіўным тэхнічным перааснашчэннем і мадэрнізацыяй прадпрыемстваў малоперапрацоўчай галіны. У 2005-2010 гадах на гэтыя мэты накіравана больш Br1,9 трлн. пры запланаваных Br513 млрд. Дзякуючы тэхнічнаму і тэхналагічнаму перааснашчэнню прадпрыемстваў выхад таварнай прадукцыі з 1 т малака ў 2010 годзе павялічыўся ў параўнанні з 2009 годам на 6,9% і склаў Br1285 тыс. Вялікая ўвага таксама нададзена структурнай рэарганізацыі прадпрыемстваў. Аснову малоперапрацоўчай галіны рэспублікі сёння складаюць 45 прадпрыемстваў (у 2005 годзе іх налічвалася 59). Далейшае іх развіццё будзе ажыццяўляцца ў рамках Рэспубліканскай праграмы развіцця малочнай галіны на 2010-2015 гады, якой прадугледжана ў 2015 годзе давесці вытворчасць малака ў сельскагаспадарчых арганізацыях да 10 млн. т, а аб'ём яго перапрацоўкі – да 9 млн. т (на 4 млн. т больш, чым у 2010 годзе). Пры гэтым экспарт малочных прадуктаў павялічыцца да 59% аб'ёму іх вытворчасці (у пераліку на малако ён складзе каля 5,5 млн. т) і ўзрасце ў аб'ёмным выражэнні больш чым у 2 разы (да $3 млрд.) На гэтыя мэты плануецца накіраваць Br31,5 трлн., у тым ліку на рэалізацыю мерапрыемстваў па будаўніцтве, рэканструкцыі і мадэрнізацыі малоперапрацоўчых арганізацый – амаль Br1,6 трлн. Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што Беларусь павінна атрымліваць максімальную выгаду за кошт экспарту высакаякаснай малочнай прадукцыі. Для вырашэння гэтых задач спатрэбяцца значныя ўкладанні. У тым ліку перспектыўнае супрацоўніцтва і з такімі буйнымі транснацыянальнымі кампаніямі, як французска-расійская "Данон-"Юнімілк" (з яе магчымасцямі продажаў гатовай прадукцыі на рынках Расіі і ЕС), якая ўжо працуе на беларускім рынку. У 2009 годзе ў рэспубліцы было створана два сумесных прадпрыемствы па вытворчасці суцэльнамалочнай прадукцыі: СААА "Юнімілк Пружаны" і СААА "Юнімілк Шклоў".Тым не менш, адзначыў кіраўнік дзяржавы, Беларусь можа спыніць супрацоўніцтва з гэтай кампаніяй у выпадку невыканання ёю ўзятых на сябе абавязацельстваў. Сваю дзейнасць сумесныя прадпрыемствы пачалі ў 2010 годзе. Аднак да цяперашняга часу праца інвестара заключаецца фактычна толькі ў разліве малака ў тару. "Калі вы ў першым квартале не выканаеце мае даручэнні, вы на рынку Беларусі больш працаваць не будзеце", – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да кіраўніцтва гэтай кампаніі. Патрабаванні адносна максімальнай глыбіні перапрацоўкі малака і ўкладання сродкаў у развіццё сыравінных зон было дакладна сфармулявана падчас наведвання кіраўніком дзяржавы "Юнімілк Шклоў" у чэрвені мінулага года. І кіраўніцтва кампаніі абавязалася выканаць іх няўхільна. Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што супрацоўніцтва з гэтай кампаніяй не выпадкова разглядаецца на нарадзе. Па словах Прэзідэнта, малочная галіна з'яўляецца ласым кавалкам для інвестараў, і ўсё часцей гэтыя пытанні пераходзяць у палітычную сферу. Аляксандр Лукашэнка выказаў занепакоенасць у сувязі з тым, што супрацоўніцтва з кампаніяй "Юнімілк" абмяжоўваецца толькі перапрацоўкай і экспартам пітнога малака, г.зн. фактычна вывазам сыравіны. "Мы яе ўпусцілі на наш малочны рынак, да сыравінных рэсурсаў на самых льготных умовах. Але я катэгарычна папярэджваў аб недапушчальнасці вывазу з краіны прадукцыі з нізкай дабаўленай вартасцю. Больш за тое, кампанія сама абяцала стварыць сучасныя малоперапрацоўчыя прадпрыемствы і развіваць сваю сыравінную базу. Аднак рэалізацыі гэтых абяцанняў пакуль не відаць", – падкрэсліў Прэзідэнт. "Мяне гэта да глыбіні душы абурае. Вы забыліся, што вы працуеце не ў Расіі, а ў Беларусі. І пытанні карупцыі, пытанні падзелу, ціску, усякія там дамоўленасці – усё гэта недапушчальна", – сказаў Аляксандр Лукашэнка. "Я ведаю ўсё, нават пра што вы думаеце: як вы дзялілі дывідэнды, колькі атрымлівалі вашыя прадстаўнікі ў Беларусі і г.д., нават, куды вы гэтыя грошы накіравалі", – дадаў ён. "Я вас папярэджваў, што з вас ніхто не возьме ні капейкі, ніхто з вас не запатрабуе ніякіх хабараў, але вы працуйце сумленна. Я вызначыў вам напрамак працы", – адзначыў кіраўнік дзяржавы. "Вы вырашылі: Прэзідэнт хай гаворыць, а мы тут па-свойму зробім. Заблуждаецеся!" – папярэдзіў Аляксандр Лукашэнка."А то тут, мусіць, пасля выбараў усе зразумелі, што мы зараз будзем краіну на кавалкі секчы і раздаваць. Што нам не трэба – аддадзім "Данону", Германіі, Расіі, Польшчы. Дык вось – гэтага не будзе, – падкрэсліў беларускі лідар. – І гэта датычыцца не толькі малочнай галіны". Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Міхаіл Русы далажыў кіраўніку дзяржавы аб рабоце па развіцці малочнай галіны Беларусі, адзначыўшы, што "за кожны літр малака вядзецца самая сур'ёзная барацьба". "Вы вядзеце барацьбу ўнутры краіны і сплаўляеце малако без дададзенай вартасці незразумела куды. Так атрымліваецца? Чаму да гэтага часу не навялі парадак? – жорстка адрэагаваў Аляксандр Лукашэнка. – Пазіцыя вызначана, Вы павінны выконваць". Прэзідэнт падкрэсліў, што Беларусь цалкам можа самастойна паспяхова рэалізоўваць сваю малочную прадукцыю на знешніх рынках. "Стварайце сваю транснацыянальную кампанію, стварайце тавараправодзячыя сеткі і рэалізоўвайце. У Расіі сёння не хапае харчавання. Яны доўга і заўсёды будуць закупляць гэта малако. Якія праблемы? – адзначыў ён. – Калі Расія не хоча – павялічце пастаўкі ў Венесуэлу. Мы ў 5 разоў павялічылі пастаўкі малака. Яны яшчэ ў 2 разы просяць павялічыць. Там жа велізарная рэнтабельнасць". Як адзначыў старшыня Камітэта дзяржаўнага кантролю Беларусі Аляксандр Якабсон, кампанія "Юнімілк" не выконвае адно з асноўных патрабаванняў, якое заключаецца ў неабходнасці максімальна глыбокай перапрацоўкі малака і атрымання прадукцыі з высокай дададзенай вартасцю. У той жа час, расійскі інвестар, уваходзячы на ​​беларускі рынак, браў на сябе такія абавязацельствы. Акрамя таго, кампанія "Юнімілк", як інвестар, павінна была прымаць удзел у дзейнасці арганізацый, якія ажыццяўляюць вытворчасць малака, будаўніцтве і тэхнічным перааснашчэнні малочна-таварных ферм за кошт прамых інвестыцый і крэдытных рэсурсаў. Таксама прадугледжвалася ўдзел інвестара ў стварэнні і развіцці арганізацый, якія ажыццяўляюць перапрацоўку малака, у частцы будаўніцтва, рэканструкцыі і тэхнічнага перааснашчэння. Усе гэтыя і іншыя абавязацельствы павінны былі замацоўвацца ў адпаведных інвестыцыйных дагаворах, якія пакуль больш выглядаюць як пратаколы аб намерах. Яны, па сутнасці, пазбаўленыя канкрэтыкі.У развіццё двух сваіх прадпрыемстваў у Беларусі кампанія "Юнімілк" інвеставала $2,1 млн. і Br102,3 млрд., з якіх Br75,2 млрд. – у закупку абсталявання і будаўніцтва. Пры гэтым пакуль сумесныя прадпрыемствы займаюцца толькі разлівам малака ў пакеты і рэалізацыяй яго ў пераважнай большасці на расійскі рынак. Загрузка іх вытворчых магутнасцей адбываецца за кошт пераразмеркавання сыравіны паміж перапрацоўшчыкамі. Напрыклад, палова перапрацаванага ў 2010 годзе "Юнімілк Пружаны" малака паступіла з сыравіннай зоны Пружанскага малочнага камбіната, а другая – ад 8 малоказаводаў Брэстчыны. У той жа час надбаўка да закупачнай кошту ў 12% ішла не сялянам, а малочным заводам. "Спадзяюся, што губернатары за гэтыя тэрміны, якія працавала кампанія, з сялянамі разлічацца", – запатрабаваў Аляксандр Лукашэнка. Кіраўнік КДК Беларусі таксама згадаў некалькі дакументаў аб перспектывах далейшага супрацоўніцтва з кампаніяй "Юнімілк", якія не карэспандуюцца паміж сабой або проста носяць сумнеўны характар. Так, пагадненне паміж агракамбінатам "Мачулішчы" і "Юнімілкам" прадугледжвае забраць малако з усёй краіны з гаспадарак Нацыянальнага банка і завёзці яго на "Юнімілк". Але які сэнс, напрыклад, везці малако ў Шклоў з Рагачоўскага раёна, калі там ёсць сваё малакаперапрацоўчае прадпрыемства, ды яшчэ і вытворчае прадукцыю з высокай дабаўленай вартасцю? Яшчэ адзін дакумент – дадатковае пагадненне паміж Магілёўскім аблвыканкамам і "Юнімілкам", падпісанае ў канцы снежня мінулага года. Паводле гэтага пагаднення роля інвестара ў развіцці сыравіннай зоны абмежаваная толькі пастаўкай сельгасарганізацыям Шклоўскага раёна 3 тыс. нецеляў у кошт будучых паставак малака. Гэта значыць, сельгасарганізацыі раёна атрымаюць таварны крэдыт, а не рэальныя інвестыцыі. На сённяшні дзень расійская кампанія прадставіла ў КДК праект "Тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне развіцця малочнай жывёлагадоўлі ў Рэспубліцы Беларусь з удзелам ААТ "Кампанія Юнімілк", які прадугледжвае будаўніцтва 300 новых малочна-таварных ферм і 88 комплексаў па вырошчванні нецеляў са срокам рэалізацыі ў 2011-2019 гадах. Аднак пасля вывучэння гэтага дакумента стала відавочна, што для развіцця 143 ферм (амаль 50%) ужо прадугледжана вылучэнне дзяржаўных сродкаў."Дарога павінна быць з двухбаковым рухам. Бізнес павінен будавацца так, каб не толькі пэўныя гарантыі меў інвестар, але і беларуская дзяржава была ўпэўнена ў інвестыцыях як у глыбокую перапрацоўку малака, так і ў развіццё сыравінных зон для перапрацоўчых прадпрыемстваў", – сказаў Аляксандр Якабсон. У такой сітуацыі інвестар, не паспеўшы выканаць ужо ўзятыя на сябе абавязацельствы, актыўна ставіць пытанне аб набыцці дадатковых актываў у выглядзе ААТ "Пружанскі малочны камбінат" і ААТ "Шклоўскі масларобны завод". Характэрна, што гэтыя прадпрыемствы працуюць з больш высокай рэнтабельнасцю і іх эканамічныя паказчыкі значна лепшыя, чым у "Юнімілк Шклоў" і "Юнімілк Пружаны". "Продаж малакаперапрацоўчых прадпрыемстваў павінен быць выгадны дзяржаве, працоўнаму калектыву і ўлічваць стратэгічныя інтарэсы краіны. Пры гэтым прадаваць трэба бізнес, а не заводы", – адзначыў старшыня КДК, растлумачыўшы, што дзяржава ўкладвае значныя інвестыцыі ў вытворчасць малака і развіццё сыравіннай базы (а гэта таксама павінна ўлічвацца ў кошце бізнесу). Губернатар Брэсцкай вобласці Канстанцін Сумар, дакладваючы Прэзідэнту аб сітуацыі, што склалася, заўважыў, што сітуацыя ў малочнай галіне краіны некаторы час таму была зусім іншай, і многія прадпрыемствы былі стратныя. "Вы, як стратэгі, павінны былі бачыць, што будзе ў малочнай галіне і па прадуктах харчавання. Я вас папярэджваў пастаянна: 1,5-2 млрд. галодных людзей у свеце. Думаеце, праграма па адраджэнні вёскі была прынята з бухты-барахты?! Я вас папярэджваў, што калі сёння ўкладзём у сельскую гаспадарку, мы праз 5 гадоў (у наступную пяцігодку) атрымаем ад экспарту гэтай прадукцыі $7 млрд.", – парыраваў кіраўнік дзяржавы. Ён таксама рэзка адрэагаваў на даклад старшыні Праўлення Нацыянальнага банка Пятра Пракаповіча аб шырокамаштабных планах па развіцці дзейнасці кампаніі "Юнімілк" у Беларусі: "Дзякуй, казку мы ведаем. Гаворка ідзе пра іншае: пакуль вы гэта будзеце рабіць – сёння ёсць прыбытак. І гэта ўсё дзеля прыбытку робіцца, а не для таго, што Вы мне распавядаеце. Мы і самі можам укласці гэтыя грошы, яшчэ хтосьці ўкладзе і г.д. Але мы пайшлі з Вашай падачы на гэтае рашэнне. Як сёння дзеліцца прыбытак ад таго, што ў Беларусі працуе "Юнімілк"? Вось што мяне больш за ўсё цікавіць. Усё астатняе (правільна сказаў Аляксандр Серафімавіч Якабсон) – гэта пратаколы аб намерах"."Мне патрэбныя справядліва размеркаваныя грошы. Вось такія паслугі аказаў "Данон-Юнімілк" у Беларусі – хай яны вось столькі і атрымаюць прыбытку. Усё астатняе (сродкі вытворчасці, працоўныя калектывы) – гэта беларускае. Аддайце вось столькі Беларусі, і да іх не будзе пытанняў, – сказаў Аляксандр Лукашэнка. – Няхай "Данон" 1 мільярд укладзе і ад гэтых укладанняў і малако возьме, і перапрацуе, як трэба, і мы да іх прэтэнзій мець не будзем, а пакуль у вас толькі стос папер". "Працаваць трэба, і не кланяцца на брэнд, а свой брэнд ствараць. Сёння ў Расіі ёсць брэнд "беларускае". Нічога не трэба: напішыце, што гэта з Беларусі – расіяне з рукамі і нагамі купяць, – падкрэсліў Прэзідэнт. – А людзей крыўдзіць нікому не дазволена, і дзяржава тым больш. "Юнімілк" і тым больш "Данон" – не бедныя кампаніі. Дык калі вы ідзяце ў Беларусь (і я ім гэта ў Шклове казаў), то наперад кіньце, потым за сабой знойдзеце. А яны патанулі разам з урадам, разам з вамі (губернатарамі і старшынямі райвыканкамаў) у паператворчасці. І мне абяцаюць, што будзе заўтра. Добра, я пачакаю яшчэ квартал, паўгода, але тут – наперад кідайце. Дайце больш, каб сяляне, калектывы адчувалі, што прыйшоў брэнд нейкі з Захаду, але далі грошы". "І сёння, і заўтра працаваць трэба вось на такіх чалавечых дамоўленасцях, калі вы хочаце далей тут працаваць. І гэта для вас, калі хочаце, лакмусавая паперка – гэта тэст для "Данон-Юнімілк". Калі яны хочуць працаваць, яны больш пакінуць сёння тут, чым забяруць у сваю кішэню, калі яны хочуць працаваць на перспектыву, – адзначыў беларускі лідар. – Тым больш, гаворка ідзе не пра вялікія грошы. Я не кажу, што гэта павінен быць для іх у канчатковым выліку страту, ні ў якім разе. Таму садзіцеся, лічыце грошы"."Выканайце ўсе свае, нават вусныя, абавязацельствы перад сялянамі і працоўнымі калектывамі гэтых прадпрыемстваў. Разлічыцеся з дзяржавай, каб была цікавасць у дзяржавы з вамі працаваць, пакіньце сабе прыбытак, каб не ў страту працавалі, і далей працуйце толькі так, нават калі не будзе ў вас дамоваў з дзяржавай і пагадненняў – так, як працуюць сумленныя бізнесмены, – запатрабаваў кіраўнік дзяржавы ад кампаніі-інвестара. – У нас зусім іншая сітуацыя ў краіне, чым у Расіі, на Захадзе і гэтак далей. Мы не хочам дзікага капіталізму ў нашай краіне. Мы хочам, каб тыя, хто працуе, таксама нешта атрымлівалі. А кароў сёння доіць і корміць сялянін, малако перапрацоўваюць таксама беларусы. Яны не багатыя. Таму, калі вы хочаце тут працаваць, нясіце сацыяльную нагрузку". Аляксандр Лукашэнка таксама заявіў, што старшыню Пружанскага райвыканкама, "хутчэй за ўсё, трэба замяніць". "Ён нямала працуе, можа, перапрацаваў, перагрэўся. Туды трэба накіраваць іншага чалавека. Я на гэтым не настойваю, але гэтае пытанне на працягу 10 дзён павінна быць у Адміністрацыі Прэзідэнта і Камітэце дзяржкантролю разгледжана з пазіцыі кадравай працы ў краіне. Ніякіх скаргаў і шкадаванняў. Па Шклове таксама разбярыцеся. А па губернатарах я разбяруся сам", – сказаў беларускі лідар. Звяртаючыся да прадстаўнікоў кампаніі "Юнімілк", кіраўнік дзяржавы сказаў: "Запомніце, інтарэсы беларускага чалавека перш за ўсё, не на шкоду інвестарам. Мы не можам дазволіць адной адзінай кампаніі, няхай нават з сусветным імем, пачынаць працу такім чынам. Таму што за вамі прыйдуць іншыя. І мы хацелі б з вамі наладзіць нармальнае супрацоўніцтва, нармальны бізнес. Калі гэтага не атрымліваецца і вы гэтага не хочаце, ну, Гасподзь вам у дарогу. Але давайце супрацоўнічаць па-дзелавому, па-сапраўднаму". "Гэта не той бізнес, за якім мы павінны ганяцца. Гэта да нас павінны ісці і прасіць: вазьміце нас у гэты бізнес. Дык чаму мы льготы нейкія павінны даваць? Па-другое, прыходзяць жа не на пустое месца, а ў той бізнес, які ў Беларусі нармальна існуе, і перспектывы тут добрыя", – адзначыў Аляксандр Лукашэнка. Што тычыцца магчымасці продажу інвестару дадатковых прадпрыемстваў, кіраўнік дзяржавы падкрэсліў: "ніякага продажу быць не павінна", прынамсі да таго часу, пакуль кампанія не выканае ўзятых на сябе абавязацельстваў."І не дай Бог мне даложаць, што не будзе выкананае маё распараджэнне. Галоўнае пры гэтым – грошы. Не пакеты акцый, не будучыя абяцанкі, а грошы, сённяшнія грошы. Малачко сёння дорага каштуе, нам тым больш, – сказаў Прэзідэнт. – Ніякага адыходу ад той мадэлі развіцця Беларусі, якую мы вызначылі, быць не павінна. Ніякага дзікага капіталізму. Сацыяльныя гарантыі для беларускага народа перш за ўсё". У заключэнне Аляксандр Лукашэнка даручыў Аляксандру Якабсону і намесніку кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Андрэю Кобякаву ўзяць сітуацыю на кантроль. "Усё на кантроль, усё павінна быць вырашана. На працягу першага квартала мне дакладзіце. Або працуюць так, як тут было сказана, або сыходзяць. Перажывем страту гэтага брэнда. Хочуць працаваць – хай працуюць, будзем падтрымліваць, гэта будуць нашы людзі. Але не так, як яны працуюць цяпер", – заключыў Прэзідэнт.-0-

БЕЛТА