Беларускія сацыялагічныя службы не лічаць вынікі сацапытанняў Незалежнага інстытута сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў (НІСЭПД) даставернымі. Аб гэтым БЕЛТА заявілі дырэктар Інфармацыйна-аналітычнага цэнтра Аляксей Дзербін і дырэктар Інстытута сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Ігар Котляроў.
Беларускія сацыялагічныя службы не лічаць вынікі сацапытанняў Незалежнага інстытута сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў (НІСЭПД) даставернымі. Аб гэтым БЕЛТА заявілі дырэктар Інфармацыйна-аналітычнага цэнтра Аляксей Дзербін і дырэктар Інстытута сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Ігар Котляроў.
"Каб праводзіць сацыялагічныя даследаванні па той метадалогіі, якая прынята сёння ў навуцы для атрымання даставерных даных, неабходна перш за ўсё мець базу з ліку інтэрв'юераў - тых, хто непасрэдна будзе займацца "поливыми" даследаваннямі, апытваць грамадзян, - адзначыў Аляксей Дзербін. - Паколькі гэтая рэч сама па сабе затратная і маштабная, яна з цяжкасцю можа каардынавацца з-за мяжы. Для пачатку трэба знайсці гэтых людзей, падтрымліваць з імі кантакт, потым зрабіць выбарку рэспандэнтаў, паставіць пісьменныя пытанні, перадаць бланкі інтэрв'юерам, вызначыць маршруты, па якіх яны будуць хадзіць. Затым трэба кантраляваць, ці сапраўды інтэрв'юеры наведвалі тых асоб, якіх неабходна было апытаць. Усё гэта патрабуе каардынацыі і прысутнасці на месцы".
Дырэктар ІАЦ таксама звярнуў увагу, што, як правіла, аб працы сацыёлагаў у той ці іншай мясцовасці можна даведацца па зваротах пільных грамадзян у праваахоўныя органы. "Паведамляюць, што нехта ходзіць па кватэрах і задае пытанні. І ў нас не праходзіць і месяца, каб не патэлефанавалі з міліцыі і не спыталі, ці праводзім мы нейкія даследаванні", - сказаў ён.
"Што тычыцца замежных сацыялагічных структур, то ў нас няма інфармацыі, каб імі нехта цікавіўся. А паколькі слядоў іх дзейнасці няма, як няма і звестак, што гэтыя структуры праводзяць ад свайго імя даследаванні, то ўзнікае вялікае пытанне: наколькі даставерныя гэтыя вынікі. Мы мяркуем, што не даставерныя", - падкрэсліў Аляксей Дзербін.
Адказваючы на пытанне, адкуль жа тады бяруцца вынікі "сацапытанняў" такіх арганізацый, дырэктар ІАЦ сказаў: "Іх можна і на каленцы намаляваць, толькі яны не будуць мець нічога агульнага з рэальнай сітуацыяй".
Нагадаем, напярэдадні былі апублікаваныя вынікі сакавіцкага сацапытання НІСЭПД, згодна з якімі ў Беларусі нібыта істотна знізіўся ўзровень даверу ўладзе і Прэзідэнту.
У той жа час, згодна з данымі нацыянальнага сацыялагічнага апытання, праведзенага ў сакавіку ва ўсіх абласных цэнтрах краіны, раённых гарадах і сельскіх населеных пунктах, большасць грамадзян Беларусі (64,8%) выказваюць давер кіраўніку дзяржавы. Падчас даследавання выкарыстоўвалася шматступеньчатая, стратыфікаваная, выпадковая выбарка, якая рэпрэзентуе дарослае насельніцтва Беларусі (ад 18 гадоў) па полі, узросце, адукацыі і месцы пражывання.
Па словах дырэктара Інстытута сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Ігара Котлярова, пры ўзначаленай ім Камісіі па апытаннях грамадскай думкі пры НАН акрэдытавана 5 арганізацый, якія могуць праводзіць апытанні па грамадска-палітычнай тэматыцы: Інфармацыйна-аналітычны цэнтр, Інстытут сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук, Маладзёжная лабараторыя сацыялагічных даследаванняў Беларускага камітэта моладзевых арганізацый (БКМА), Магілёўскі інстытут рэгіянальных сацыяльна-палітычных даследаванняў і Цэнтр сацыяльна-палітычных даследаванняў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
"Мы неаднаразова звярталіся да Незалежнага інстытута сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў (НІСЭПД) з просьбай, каб яны акрэдытавалі свой інстытут у гэтай камісіі. Ніякіх адказаў на працягу апошніх гадоў шасці мы не атрымлівалі. Таму правядзенне імі сацыялагічных даследаванняў па гэтай тэме - найгрубейшае парушэнне заканадаўства", - падкрэсліў прафесар.
Пры гэтым сацыёлаг упэўнены, што ўсе даследаванні НІСЭПД не адпавядаюць рэчаіснасці. "У апошнім апытанні ўказана, што яны апыталі 1,5 тыс. чалавек. Ніколі за апошнія восем гадоў нашы інтэрв'юеры і рэспандэнты не сустракаліся з супрацоўнікамі НІСЭПД, але ж такое павінна было здарыцца хаця б пару разоў. Таму можна зрабіць выснову, што даследаванняў яны не праводзяць, вынікі апытанняў нараджаюцца дзесьці ў цішы кабінетаў і на злобу дня", - лічыць Ігар Котляроў.
Па яго словах, як правіла, у 99,9% вынікі даследаванняў НІСЭПД не супадаюць з вынікамі апытанняў Інстытута сацыялогіі: "Яны тэндэнцыйна падабраны. Нават па самых элементарных пытаннях бачна, што яны працуюць на пэўнага заказчыка. Верыць ім проста-такі немагчыма, таму што падобны інстытут - гэта нейкі фантом".
Пры гэтым дырэктар Інстытута сацыялогіі сумняваецца, што НІСЭПІ здолеў дыстанцыйна правесці апытанне. Тэарэтычна, іх інтэрв'юеры маглі абтэлефанаваць людзей па тэлефоне. "Але як апытаць 1,5 тыс. чалавек з Літвы? Зыходзячы з анкеты, кожны рэспандэнт павінен быў выдаткаваць 40-60 хвілін, каб адказаць на ўсе пытанні. Правесці такое апытанне нерэальна. Чалавек проста не будзе адказваць на падобныя пытанні па тэлефоне. Тым больш гэта не ананімны апытанне", - аргументуе сваю пазіцыю Ігар Котляроў.
"Праводзіць апытанні з дапамогай інтэрнэту - гэта наогул абсурд. Немагчыма такім спосабам атрымаць дакладныя дадзеныя", - дадаў ён.
Навіны Беларусі (БелТА)