Чалавек у горадзе літаральна кожны дзень можа апынуцца ў зоне патэнцыйнай небяспекі. Рынак, ГЦ, рэстаран, гасцініца, начны клуб – закрытая прастора, месца збору людзей. Што ж рабіць і як ратавацца?

З дрыжаннем успамінаецца пажар у начным клубе «Хамай конь» у горадзе Перм (Расія) у снежні 2009 года. Крыніцай агню быў феерверк, які наладзілі проста ў зале клуба. З-за піратэхнікі загарэліся пластыкавыя і пенапластавыя элементы дэкору — памяшканне без вокнаў запоўніў таксічны дым. Атручэнне ім і стала прычынай большасці смерцяў наведвальнікаў установы. Пажар забраў жыцці 156 чалавек.

На сённяшні дзень гандлёвыя цэнтры, напэўна, самыя наведвальныя месцы ў любым буйным горадзе. Прыгледзець абноўку, зводзіць дзіця ў гульнявую пакой ці ў кіназалу, пасядзець у кафэ, дзе яшчэ можна добра і з карысцю адпачыць у вольны час? І пра тое, што тут можа адбыцца пажар ці іншая надзвычайная сітуацыя, наведвальнікі нават не задумваюцца.

Падзеі, якія адбыліся ў 2018 годзе ў гандлёва-забаўляльным цэнтры «Зімовая вішня» ў Кемерава, тады ўзрушылі ўсіх. Слухаць, чытаць навіны без слёз было немагчыма. Падрабязнасці, лічбы, каментары відавочцаў, шчымлівы боль ад трагедыі, якая адбылася. І ў усіх адно адзінае пытанне – чаму адбылася трагедыя? Але якімі б ні былі прычыны, факт ёсць факт – загінулі людзі і самае страшнае дзеці… Імклівае развіццё пажару, паніка, няправільныя дзеянні таксама зрабілі сваё.

Хто папярэджаны, той узброены, гаворыцца ў вядомай прымаўцы. Любы наведвальнік гандлёвага цэнтра, кінатэатра, спартыўнага комплексу і г.п. устаноў павінен ведаць і разумець, як хутка і правільна пакінуць памяшканне, у якім узнікла небяспечная сітуацыя, тым больш, калі побач з вамі дзеці.

Што трэба рабіць, заходзячы ў гандлёвы цэнтр?

Уваходзячы ў любое памяшканне з масавым зборам людзей, заўсёды запамінайце свой маршрут перамяшчэння на той выпадак, калі раптам узнікне неабходнасць хутка пакідаць будынак. Не палянуйцеся і вывучыце план эвакуацыі, зойме гэта некалькі хвілін, а ў выпадку пажару на гэта проста не будзе часу. Любыя арыенціры – яркія шыльды, рэкламныя расцяжкі, крамы дапамогуць хутка вызначыць вам сваё месцазнаходжанне ў дадзены момант і прайсці да выхаду. Неабходна таксама звяртаць увагу на размяшчэнне асноўных і запасных эвакуацыйных выхадаў (яны абазначаюцца спецыяльнымі знакамі «выхад»).

Сігналы да дзеянняў

Пах дыму або спрацоўка сістэмы пажарнай сігналізацыі – гэта перш за ўсё сігнал, што трэба дзейнічаць. Не чакаць развіцця падзей, не спрабаваць пераканацца, а неадкладна пакінуць будынак! Але без панікі і мітусні, гэта заўсёды прыводзіць да неабдуманых учынкаў і пагаршае сітуацыю.

Тушыць ці не тушыць?

Калі ачаг пажару невялікі і ёсць шансы патушыць яго самастойна, без дапамогі ратавальнікаў, можна аказваць супрацоўнікам гандлёвага цэнтра пасільную дапамогу ў ліквідацыі пажару, але варта памятаць, што важней ім не перашкаджаць і заўсёды ў такіх сітуацыях трэба тэлефанаваць па тэл. 101 ці 112. Бо часта, упушчаны час прыводзіць да павелічэння ачага пажару і распаўсюджвання агню.

Што нельга рабіць пры пажары?

Ні ў якім разе не паднімайцеся на верхнія паверхі і не карыстайцеся ліфтам. У любы момант можа адбыцца адключэнне электраэнергіі, і вы апынецеся ў пастцы, з якой сапраўды будзе цяжка выбрацца. Рухайцеся да выхаду хутка, але без мітусні, інакш пачнецца цісканіна. Арыентуйцеся на мігатлівыя таблічкі – яны пакажуць шлях эвакуацыі. Пры дрэннай бачнасці трымайцеся за сцены або парэнчы. Вельмі важна пры пажары абараніць органы дыхання, так як таксічныя прадукты гарэння і вуглякіслы газ уяўляюць часта большую небяспеку, чым агонь. Прыкрыйце рот і нос рукавом адзення або любой вільготнай тканінай (можна змочыць вадой шалік, насоўку), прыгніцеся, так як унізе канцэнтрацыя дыму меншая. Ні ў якім разе не спрабуйце забраць пакінутыя ў камеры захоўвання рэчы, у такіх сітуацыях вы страціце час, а гэта можа каштаваць жыцця.

Як сябе паводзіць, апынуўшыся ў натоўпе?

Апынуўшыся ў натоўпе, не штурхайцеся, сагніце рукі ў локцях і прыцісніце іх да бакоў, сцісніце кулакі, такім чынам, вы зможаце прадухіліць сцісканне грудной клеткі. Старайцеся не спатыкнуцца, каб не ўпасці на падлогу, так як падняцца на ногі ў такой сітуацыі будзе вельмі праблематычна.

Робим высновы

Калі вы пачулі гук пажарнай сігналізацыі ў гандлёвым цэнтры ці іншых арганізацыях:

- не панікуйце;

- пакіньце памяшканне па эвакуацыйных знаках;

- патэлефануйце па тэлефоне 112;

- рухайцеся ў процілеглым кірунку ад дыму, прыгнуўшыся да падлогі, прыкрыўшы органы дыхання.

Калі пачаўся пажар на працоўным месцы:

- не панікуйце, патэлефануйце па тэлефоне 112;

- адключыце электрапрыборы;

- апавясціце аб пажары калег;

- па магчымасці скарыстайцеся вогнетушыцелем;

- пакіньце памяшканне.