Што жыхары Віцебскай вобласці думаюць пра планаваныя змены ў Асноўны закон Беларусі

Падзеі апошніх двух месяцаў у краіне актывізавалі працэсы канстытуцыйнай рэформы. Што жыхары вобласці думаюць аб Асноўным законе і зменах у яго?

Вольга Крыва, Дуброўна:

– Канстытуцыя ў першую чаргу – гэта гарант парадку, нашых правоў і свабод. Гэта закон, які дае ўпэўненасць у заўтрашнім дні. Я спакойная, бо ведаю, што знаходжуся пад абаронай дзяржавы. Сёння важна разумець, што Канстытуцыя — гэта яшчэ і ўсе мы, грамадзяне краіны. Нашы ўчынкі, імкненні, праца. Сацыяльнае прызначэнне гэтага дакумента несумненна і шматбакова, бо ён стварае прававую аснову для далейшага існавання і развіцця як дзяржавы, так і ўсяго грамадства. Асноўны закон – шлях у цывілізаваны свет, дзе кожны чалавек дакладна ведае свае правы. Ён замацоўвае грамадска-дзяржаўны лад, месца чалавека ў ім, адлюстроўвае пэўны светапогляд, робіць той ці іншы ідэалагічны выбар. З дапамогай Канстытуцыі адбываецца пераклад на мову права распаўсюджаных у грамадстве культурных каштоўнасцей: нацыянальных, рэлігійных, этычных і інш. Канстытуцыя – гэта своеасаблівая «прававая Біблія». Толькі вядзе яна людзей не да веры ў Бога, як рэлігійныя тэксты, а да веры ў зямны парадак. Лічу, што папраўкі ў Канстытуцыю патрэбныя, яна не павінна быць закансерваванай. Бо свет мяняецца, і заканадаўчыя акты павінны адпавядаць зменам. Папраўкі, на мой погляд, павінны быць лагічнымі і адпавядаць сітуацыі, якая складаецца ў грамадстве. Скажам, я цалкам падтрымліваю павелічэнне выбарчага ўзросту – з 23 – 25 гадоў, калі ў чалавека сапраўды ёсць уласнае сфармаванае меркаванне. Мне б хацелася, каб на заканадаўчым узроўні больш увагі надавалася сельскім населеным пунктам і моладзі. Вядома, нельга сцвярджаць, што Асноўны закон у роўнай меры ўлічвае ўсе сацыяльныя інтарэсы, і тым не менш гэта свайго роду «прававая раўнадзейная», якая адлюстроўвае баланс інтарэсаў і здольная служыць прагрэсіўнаму развіццю грамадства.

Юлія Феактыстава, Віцебск:

– Я лічу, што з мэтай стымулявання актыўнасці палітычных партый неабходна замацаваць у Канстытуцыі змешаную выбарчую сістэму. Гэта дазволіць грамадзянам выказваць свае інтарэсы праз дзейнасць палітычных партый з сацыяльна значнымі праграмамі, моцнымі лідарамі.

Таксама хацелася б у новай Канстытуцыі вызначыць статус і рэгламент працы Усебеларускага народнага сходу, бо ён можа стаць дарадчым і кансультатыўным органам пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Андрэй Пальчэх, Шаркаўшчынскі раён:

– Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь – Асноўны закон нашай краіны. Таму, на мой погляд, любыя ўносімыя папраўкі перш павінны быць уважліва вывучаны, узважаны. І галоўнае пытанне: а ці трэба нешта мяняць? Столькі гадоў мы жылі, і ўсё ўсіх задавальняла? Што змянілася цяпер? Адкуль з'явіліся ў людзях непрыманне адзін да аднаго, крыўда і нават злосць?

Скажу шчыра, гэта ў вялікіх гарадах кіпяць эмоцыі, а на вёсцы людзі як працавалі, так і працуюць. Ды і аб папраўках у Канстытуцыю не спрачаюцца. Хочацца, каб любыя змены пайшлі ўсім нам на карысць і каб больш увагі надавалася працаўнікам вёскі. Праца аператара машыннага даення, жывёлавода, механізатара складаная, карпатлівая і адказная. Таму мне б хацелася, каб у галоўным законе краіны было прапісана паважлівае стаўленне да тых, хто з дня ў дзень гадуе хлеб, клапоціцца аб тым, каб на стале ў любой беларускай сям'і былі ў дастатку смачныя, карысныя натуральныя прадукты.

Мой бацька шмат гадоў кіраваў гаспадаркай, ды і я сем гадоў узначальваў сельгаспрадпрыемства, таму ведаю, як складана знайсці рашэнне, якое было б аптымальным для ўсіх. Канстытуцыя – гэта аснова, стрыжань нашага грамадства. Таму важна памятаць, што любыя змены так ці інакш закрануць кожнага з нас, нашых бацькоў і дзяцей. Гэта накладае яшчэ большы цяжар адказнасці на прымаемыя рашэнні.

Як бацька дваіх дзяцей спадзяюся, што ўнесеныя папраўкі будуць знаходзіцца ў сугуччы з усталяванымі ў грамадстве духоўна-маральнымі, сямейнымі каштоўнасцямі. Хачу, каб мае дзеці выраслі добрымі, разумнымі, шчырымі, каб паважалі старэйшых, дапамагалі тым, хто мае патрэбу ў клопаце і ўвазе. Гэтыя чалавечыя якасці ўласцівы кожнаму беларусу. Гэта неад'емная частка беларускага менталітэту. Галоўнае – памятаць аб гэтым, быць патрыётам сваёй краіны.