Развіццё Верхнядзвінскага масласырзавода пакуль апярэджвае магчымасці сельгаспрадпрыемстваў, якія ўваходзяць у аграхолдынг — сыравінная зона закрывае палову ад патрэбы
Беларусь уваходзіць у пяцёрку найбуйнейшых сусветных экспарцёраў малочнай прадукцыі. Адну з вядучых пазіцый тут займаюць сыры, якія не саступаюць па смакавых характарыстыках і якасці прадуктам еўрапейскіх брэндаў.
У спісе найбольш вядомых за межамі краіны перапрацоўшчыкаў сельгаспрадукцыі — Верхнядзвінскі масласырзавод, галоўнае прадпрыемства аднаго з паспяховых аграпрамысловых аб'яднанняў Віцебшчыны.
Асаблівасць аграхолдзінга — прадпрыемствы, якія ўваходзяць у яго склад, размешчаны ў межах аднаго раёна. Па сутнасці, завод, як і раней, працуе з усімі гаспадаркамі Верхнядзвіншчыны, але з сямі з трынаццаці склаліся найбольш трывалыя адносіны, заснаваныя на ўзаемнай цікавасці. Інвесціруе сродкі ў іх развіццё, каб максімальна выкарыстоўваць рэсурсы, магчымасці сыравіннай зоны, скараціць транспартныя выдаткі на дастаўку сыравіны, пры гэтым гарантаваць яго высокую якасць. Гэта важна для зніжэння сабекошту прадукцыі, павышэння яе канкурэнтаздольнасці.
Пры гэтым першы намеснік дырэктара А
— Каля вёскі Жыгулі ў будынку пасля рэканструкцыі размясцілі цялушае пагалоўе, у Шатрова — 200 нецеляў. Каля вёскі Сардыкі будуецца памяшканне для вырошчвання 120 цялушак да шасці месяцаў. Самы затратны артыкул выдаткаў — будматэрыялы — узяў на сябе завод. Агульная колькасць КРС у нас 2800 галоў, з іх звыш тысячы — дойнае статак. Пры гэтым 660 галоў знаходзіцца на рабатызаваным малочна-таварным комплексе. Ён пакуль адзіны ў раёне. Сучасныя тэхналогіі даюць важкі бонус. Але самае галоўнае, мабыць, што сярэдні заробак па гаспадарцы перавышае 1100 рублёў. Без дапамогі масласырзавода дасягнуць гэтага не змаглі б.
На слыху і адзін з самых маштабных у раёне праектаў, якія стартавалі ў 2022-м, — будаўніцтва малочна-таварнага комплексу каля вёскі Коханавічы. У свой час будоўлю прыпынілі, і вось зараз па даручэнні раённых уладаў вырашылі завяршыць пачатае. Аб'ект перадалі на баланс масласырзавода, які мае высокі крэдытны рэйтынг. Але ёсць і яшчэ адзін важны аргумент, які тлумачыць, чаму менавіта гэтаму прадпрыемству даверылі завяршыць пачатае: каля 25—30 працэнтаў кошту павінны скласці ўласныя сродкі.
Акрамя гэтага, масласырзавод закупляе неабходныя інгрэдыенты, кармавыя дабаўкі з высокім утрыманнем бялку для паўнавартаснага збалансаванага кармлення жывёл, дапамагае абнавіць машынна-трактарны парк, набыць паліва, мінеральныя ўгнаенні, сродкі абароны, насенне і гэтак далей.
Намеснік дырэктара масласырзавода Аляксандр Дзямко падкрэслівае важнасць інтэнсіўнага шляху развіцця АПК. На заводзе створаны сельгасгрупы, якія на рэгулярнай аснове аказваюць дапамогу гаспадаркам як у раслінаводстве, так і ў жывёлагадоўлі. Што характэрна, аграхолдынг існуе пару гадоў, а дапамагаюць заводчане гаспадаркам ужо даўно.
На заводзе стварылі мехатрад, укамплектаваўшы яго сучаснай энергонасычанай тэхнікай для аператыўнага правядзення сельгасработ. Працуе аператыўная брыгада інжынераў па абслугоўванні даільнага, халадзільнага абсталявання сельгаспрадпрыемстваў. Вялікая адказнасць ускладзена і на групу па узнаўленні статка. Ветурач Наталля Быкоўская паказвае сучаснае абсталяванне, якое ўжываецца для ранняй дыягностыкі розных захворванняў, распавядае пра эфектыўнасць лекавых прэпаратаў. Літаральна кожны дзень распісаны ў спецыялістаў па хвілінах.
Адчуваецца недахоп урачоў на вёсцы. І гэту тэндэнцыю наўрад ці можна змяніць. Заатэхнікі-селекцыянеры сельгаспрадпрыемстваў праводзяць адбор, складаюць спісы жывёл, якія маюць патрэбу ў лячэнні. Астатнюю працу выконваюць ветурачы брыгады.
Як ні дзіўна, але менавіта ў сыраварэнні да малака прад'яўляюць самыя строгія патрабаванні. Выкарыстоўваецца сырье толькі экстра-класа — спецыялісты ўлічваюць працэнт тлустасці, колькасць бялку, сухіх рэчываў і многія іншыя паказчыкі. Ад гэтага залежыць смак, кансістэнцыя, водар сыроў.
— Каля 70 працэнтаў прадукцыі, якая вырабляецца, — сыры прэміум-якасці. Сучаснае абсталяванне дазваляе выпускаць аналагі элітных еўрапейскіх сыроў, а таксама паўцвёрдых, мяккіх. У агульнай складанасці ў нас каля 50 найменняў, таксама робім тварог, чатыры віды сметанковага масла, сыроватку падсырную і тры віды сухой дэмінералізаванай, — падкрэслівае Святлана Чывірава. — Спажывецкі попыт на ўнутраным і знешнім рынках імкліва расце, для нас гэта найлепшы шанец. Прадукцыю выпускаем пад некалькімі гандлёвымі маркамі. Прадпрыемства «Верхні луг», створанае на базе нашага завода пяць гадоў таму, лідзіруе ў Беларусі па вытворчасці мацарэлы, актыўна закупляюць яе найбуйнейшыя піцэрыі краіны.
Пры гэтым аб'ёмы экспартных паставак па-ранейшаму высокія. У цэлым больш за 80 працэнтаў прадукцыі сыходзіць за мяжу, а калі казаць выключна пра сыроватку — то і ўсе 90 працэнтаў. Асноўныя аб'ёмы пастаўляюць у Расію. У Кітаі добра ведаюць пра Верхнядзвінскі завод. З Сербіяй супрацоўнічаюць больш за тры гады, з іншымі дзяржавамі. З нядаўняга часу абсвае рынкі Азербайджана, Узбекістана.
І на дасягнутым спыняцца не спяшаюцца. Плануюць пашыраць цэх прыгатавання плаўленых сыроў. Выпускаюць каля 10 відаў, пасля запланаванай мадэрнізацыі вытворчасць узрасце з 30 тон у год да 120. Попыт на плаўленыя са спецыямі сыры асабліва высокі на расійскім рынку. Выпускаюць завадчане плаўлены маасдам, плануюць вырабляць і фасоўку ў слоічках пармезан, які з лёгкасцю можна намазаць на лустачку хлеба.
За высокімі паказчыкамі і амбіцыйнымі планамі хаваецца яшчэ адзін важны аргумент — павышэнне ўзроўню дабрабыту завадчан. Святлана Чывірава падкрэслівае, што ў мінулым годзе зарплата працоўных узрасла на 16 працэнтаў. Тэндэнцыя павелічэння прасочваецца на працягу некалькіх апошніх гадоў. Таксама ў калектыўным дагаворы прадугледжана нямала прыемных матэрыяльных бонусаў, прывабны сацпакет, які ўключае, акрамя іншага, бясплатную медыцынскую страхоўку для лячэння і дыягностыкі ў многіх установах аховы здароўя краіны.
