Безумоўна, дваццаць гадоў – гэта не той узрост, калі трэба спыняцца на дасягнутым. Аднак, калі гэту дату святкуе штогадовы рэспубліканскі інтэлект-рынг сярод навучэнскай моладзі «Кубак PROвинции» на прызы старшыні раённага выканаўчага камітэта Барыса Ефрэмава, самы час успомніць пра былыя перамогі.
Безумоўна, дваццаць гадоў – гэта не той узрост, калі трэба спыняцца на дасягнутым. Аднак, калі гэту дату святкуе штогадовы рэспубліканскі інтэлект-рынг сярод навучэнскай моладзі «Кубак PROвинции» на прызы старшыні раённага выканаўчага камітэта Барыса Ефрэмава, самы час успомніць пра былыя перамогі.
- Беларуская Ліга інтэлектуальных каманд утварылася ў 1996 годзе, мы самі арганізаваліся на грамадскіх пачатках у 1997, яшчэ не ведаючы пра БЛІК. – кажа кіраўнік інтэлект-клуба «Ра» Віктар Радзько. -- Некалькі гадоў гулялі, чытаючы пра падобныя турніры ў Мінску, Гомелі і іншых гарадах. Аднак гэта дазволіла нам выпрацаваць уласнае бачанне турніру, які не мае аналагаў у краіне. «Кубак Правінцыі» набыў эстэтыку і відовішчнасць, зусім не страціўшы ў спартыўным складніку. У снежні 1997 года быў рэзкі старт – правялі абласны турнір, і да нас прыехалі каманды з сямі гарадоў. Першымі чэмпіёнамі сталі бешанковіцкія інтэлектуалы, лепельчане занялі трэцяе месца. Першы турнір дапамагаў праводзіць Сяргей Кухта, які на той момант быў кіраўніком народнага тэатра эстрадных мініяцюр «Балаган». На першым турніры быў таксама цяперашні старшыня Віцебскага абласнога савета дэпутатаў Уладзімір Церанцьеў. Гэта быў час вялікага энтузіязму, і нашы пачынанні падтрымалі Пётр Шыкшнян, Мікалай Нікіцін і Вера Закрэўская.
Максімальную колькасць удзельнікаў збіраў зала раённага Дома культуры – трыццаць дзевяць. У нас пабывалі каманды з усіх куткоў краіны – Мінска, Гомеля, Віцебска, Браслава, Барані… У нашай вобласці інтэлектуальная праца вядзецца паўсюль, аднак турніры праводзяцца ў шасці гарадах. У Гарадку і Міёрах турніры арганізавалі параўнальна нядаўна, пасля наведвання нашага праекта.
«Інтэлект-рынг Кубак Правінцыі» пастаянна рос, і сёння мы самы медыйны праект. Ёсць аўтарскія гульні «Пін-код» і «Больш-менш», якія ўжо набылі рэспубліканскую геаграфію. Цяпер у клубе дзеці ад трэцяга да адзінаццатага класа. Здымалі сваю перадачу «Галактыка» і на Нацыянальным тэлевізійным конкурсе «Тэлевяршыня» занялі чацвёртае месца сярод прафесійных тэлеканалаў у намінацыі «Перадача для дзяцей». Цяпер, з'яўленнем мультыборда, ёсць планы зноў вярнуцца да гэтай тэмы. Удзельнічалі ў экалагічным міжнародным праекце, у межах якога адрамантавалі тры студні ў горадзе. Прыцягнулі да праблемы работнікаў цэнтра гігіены і эпідэміялогіі, жыхароў горада і атрымалі грант міжнароднага адукацыйнага цэнтра IBB. Нас затым запрасілі на дзесяць дзён у Берлін за кошт нямецкага боку.
Практычна ўсе выхаванцы клуба – удзельнікі розных алімпіяд, як на раённым, так і на абласным узроўнях. Бралі медалі ў тым ліку і на рэспубліканскіх спаборніцтвах. Мы займаем нішу арганізацыі міжпрадметных сувязей, заняткі нагадваюць сумесь фінскай методыкі і методыкі Мантэсоры. Галоўнае – нейтралізаваць страх у дзяцей перад новай інфармацыяй, стварыць умовы, каб ён канкураваў не са старэйшымі, а сам з сабой. «Стань лепш за сябе ўчорашняга» -- такі дэвіз клуба.
У Лепель прыязджалі чэмпіёны краіны па акрабатычным чэрлідынгу, на адным з мінулых турніраў пытанні задавалі дзеці з розных краін: ЗША, Германіі, Францыі. Былі гады, калі ў кожным блоку запрашаўся паважаны ў горадзе чалавек, і ён задаваў пытанне. Традыцыйнымі ў апошнія гады сталі гульні зборнай трэнераў супраць каманды дзяцей. Былі таксама відэа пытанні ад музыкаў Аляксея Хлестава і гурта «Без білета».
Я гуляў супраць знаўцаў на тэлеверсіі «Што? Дзе? Калі?», не раз бываў на здымках і выйграваў. На ўласным прыкладзе стараюся даказаць, што не трэба баяцца сябе праяўляць. Дзеці цяпер самастойна робяць пазнавальныя відэа, самі часам праводзяць «інтэлект-рынгі» ў класе, -- адзначае Віктар Радзько.
…Галоўным словам юбілейнага «Кубка правінцыі» было слова «дзякуй», бо менавіта ў дзень турніру адзначаўся Сусветны дзень «дзякуй». Гучным рэхам раздалася падзяка адрасавана старшыні райвыканкама Барысу Яфрэмаву, які адкрыў інтэлект-турнір. Барыс Сяргеевіч уручыў інтэлект-клубу «Ра» падарунак – інтэрактыўную панэль RioTouch.
На жаль, магчымасці актавай залы аграрна-тэхнічнага каледжа не бязмежныя, і ўсіх ахвотных не размесціш. Аднак, нягледзячы на гэта, на інтэлектуальны старт выйшлі трыццаць каманд. Сярод іх як прызнаныя лідары, так і зусім навічкі. Гэта дзве каманды юных удзельнікаў – «Рапіра» і «Лідар» з гімназіі ім. І. М. Ерашова. І, забягаючы наперад, «Рапіра» выступіла падставе назвы, балюча «ужаліўшы» і абышоўшы некалькі старэйшых па ўзросце каманд.
Першая ж гульня «Медыя-азбука» у блоку «Эрудыцыя» прымусіла без разгону ўключаць «шэрае рэчыва». На медыя-малюнках трэба было адгадаць адну з галоўных славутасцяў Бруселя «Атаміум», фінскіх хакейных «джокераў», індыйскі фестываль фарбаў «холі» і заснавальніка тэарэтычнай касманаўтыкі Канстанціна Цыялкоўскага. «Калейдаскоп» -- бліц «з мінусам». За няправільны адказ бал мінусуецца. «Калейдаскоп» выдаўся вельмі пазнавальным. Напрыклад, пра тое, што беларуская біятланістка Надзея Скардзіна валодае неперасягненым дасягненнем – правяла без промахаў 22 агнявыя рубяжы, закрыўшы пры гэтым запар 110 мішэняў, а рака Конга – самая глыбокая ў свеце.
«Пін-код» -- гульня аўтарская, і шуканы «код» скласці было няпроста. Бо для гэтага трэба ведаць, колькі дзеючых вулканаў у Аўстраліі ці ў якім узросце Ван Гог пачаў маляваць карціны. Дзеючых вулканаў на кантыненце Аўстралія няма, а Ван Гог пачаў маляваць у дваццаць сем гадоў. Лішні доказ кожнаму з нас, што тварыць можна пачаць у абсалютна любым узросце.
…Аднак, акрамя ўсіх радасных падзей, не абышлося і без лёгкага налёту смутку. Бо для кагосьці «Кубак» стаў адным з апошніх у гульнявой майцы клуба. Яны становяцца выпускнікамі, і многія на сцэне не хавалі слёз. І яны таксама падрыхтавалі падарунак.
- Мы дорым вам манэты з пяці кантынентаў, -- заінтрыгавалі выпускнікі. – Афрыка -- гэта егіпецкі фунт, дзе вы паглядзіце на прайд львоў і ўспомніце «Ін-прайд». «Ніягара» -- нашы пераемнікі і манэты наміналам у адзін долар вы павінны кінуць у знакаміты вадаспад. Спадзяемся, што клуб «Ра» ніколі не сядзе на рыфы няўдач, а аўстралійскі долар спатрэбіцца пры наведванні Вялікага Бар'ернага рыфа. Мексіканскае песа прадстаўляе Паўднёвую Амерыку, а завершым нумізматычнае падарожжа ў Швецыі. Крона вам дапаможа ў Стакгольме, бо менавіта там уручаюць Нобелеўскую прэмію. І хай пакуль няма асобнай прэміі за працу па развіцці дзяцей. Калі яна з'явіцца, мы абавязкова намініруем вас, -- адзначылі выпускнікі.
…«Тры» па-японску «сан», дзевяць – «кю». Што ў японскім СМС-сленгу абазначае лічба «39»? Гэта фінальнае пытанне ў «Што? Дзе? Калі?». Пасля хвіліннага разважання многія з каманд яшчэ раз сказалі «дзякуй» турніру на гульнявых лісточках. Скажам і мы, і чакаем наступны «Кубак Правінцыі».
У выніковым заліку сярод юніёраў перамогу святкавалі выхаванцы клуба «Ра» «Ін-прайд». На другім месцы размясцілася «Антыутопія» (Гарадок) і «Чырвоныя паляўнічыя» (Міёры). Лепельская «Ніягара» першынствавала сярод ювеналов, наваполачане з «Факта ЧС» і «NEW GENERATION» (Гарадок) замкнулі тройку прызёраў. У катэгорыі «міні» ўпартыя супрацьстаянні каманд «Піранні» (Лепель) і «NEXT» (Полацк) вывелі на першае месца полацкіх інтэлектуалаў. Іх суайчыннікі, каманда «ФСБ», трэцяя.
Евгений НИКОЛАЕВ
