Рабочая паездка Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, упаўнаважанага прадстаўніка Кіраўніка дзяржавы ў Віцебскай вобласці Ігара Сергеенкі на Пастаўшчыну пачалася з пытання аб уцягванні ў гаспадарчы зварот невыкарыстоўваемай маёмасці і скарачэнні колькасці пустуючых дамоў. Гэту няпростую тэму абмяркоўвалі на пасяджэнні райвыканкама.
Маёмасць павінна працаваць
У 2025 годзе ў Пастаўскім раёне планавалася ўцягнуць у гаспадарчы зварот 41 аб'ект нерухомасці. Гэта будынкі, памяшканні, гаспадарчыя пабудовы, якія па розных прычынах не выкарыстоўваліся або выкарыстоўваліся неефектыўна. Па кожным аб'екце былі прыняты рашэнні аб продажы праз аўкцыён. Таргі праводзіліся рэгулярна. У выніку ўдалося ўцягнуць у зварот 5 аб'ектаў. Дадаткова было рэалізавана буйное памяшканне плошчай больш за 550 квадратных метраў у райцэнтры. Агульная сума ад продажаў невыкарыстоўваемых аб'ектаў склала амаль 650 тысяч рублёў.
Паступленні ў бюджэт раёна ад рэалізацыі маёмасці склалі 185 працэнтаў да ўзроўню мінулага года.
Асобнае напрамак – арэнда. На пачатак 2026 года ў арэндзе знаходзіцца больш за 5 тысяч квадратных метраў камунальнай уласнасці. Значная частка плошчаў перададзена суб'ектам малога і сярэдняга бізнесу. За год арэндная плата склала амаль 200 тысяч рублёў.
Паказальны прыклад – будынак былой лазні ў цэнтры Пастаў. Новы ўладальнік – ТАА «Вудман» мае намер стварыць тут шматфункцыянальны гандлёвы комплекс, які вельмі патрэбны гораду. Праект прадугледжвае і стварэнне новых працоўных месцаў. Такім чынам, пустуючы будынак атрымае новае жыццё.
Увага – сельскай мяснасці
Асаблівая ўвага на пасяджэнні была ўдзелена працы з пустуючымі дамамі ў сельскай мяснасці.
З 2023 года ў рэестр пустуючых дамоў уключана 363 дома. Больш за палову з іх ужо выключаны – адны знесены, іншыя прададзены, трэція прыведзены ўласнікамі ў належны стан.
За мінулы год у гаспадарчы зварот уцягнута 62 дома пры даведзеным заданні 51. 35 дамоў знесены, 27 прададзены, прычым 23 дома прададзены за адну базавую велічыню. Такі механізм дазваляе не проста пазбаўляцца ад старых пабудоў, але і прыцягваць новых жыхароў.
Найбольш актыўна дамы прадаваліся ў прымескіх сельсаветах. Адзін з прыкладаў – прадастаўленне зямельнага ўчастка без спагнання платы ў аграгарадку Юнькі, фактычна прыгарадзе Пастаў. Тут маладая сям'я набыла ўчастак, дзе раней быў знесены стары дом і на яго месцы пабудавала новае жыллё. Сёння тут зноў гарыць святло ў вокнах.
Праблемы памежжа
Пастаўскі раён – памежны. І гэта накладвае сваю спецыфіку. У многіх вёсках уласнікі або спадчыннікі дамоў пражываюць у Літве. Сувязь з імі часта ўскладнена. Накіраваныя апавяшчэнні застаюцца без адказу. Гэта ўскладняе юрыдычную працэдуру прызнання дамоў пустуючымі.
Па стане на пачатак года ў рэестры значыцца 165 пустуючых дамоў. Больш за 100 з іх ужо прызнаны падлягаючымі зносу, аднак сродкаў на правядзенне ўсіх работ недастаткова. У 2026 годзе на знос прадугледжана 90 тысяч рублёў. Гэтага хопіць прыкладна на 30 аб'ектаў.
У першую чаргу ўвага будзе нададзена Лынтупскаму, Камайскаму і Курапольскаму сельсаветам, дзе засяроджана найбольшая колькасць пустуючых пабудоў у памежнай зоне.
– У гэтым пытанні неабходна захаваць разумны баланс інтарэсаў чалавека і дзяржавы, – адзначыў Ігар Сяргеенка.
Работа на перспектыву
У 2026 годзе раён плануе ўцягнуць у гаспадарчы абарот 36 аб'ектаў нерухомасці і 66 пустуючых дамоў. Сем аб'ектаў уключаны ў план упершыню – сярод іх будынак былога дзіцячага сада, складскія памяшканні, лазня ў аграгарадку Парыж.
Пастаўлена задача больш актыўна інфармаваць патэнцыйных пакупнікоў, размяшчаць фотаздымкі аб'ектаў на сайце райвыканкама, пашыраць работу праз інтэрнэт-пляцоўкі.
Па выніках пасяджэння работа профільных службаў за 2025 год прызнана здавальняючай. Разам з тым акцэнт зроблены на ўзмацненні кантролю, паскарэнні афармлення дакументаў і персанальнай адказнасці кіраўнікоў.
Каб дамы не пуставалі
Ігар Сяргеенка прыняў удзел у раённым сходзе «Пастаўшчына працоўная», прысвечаным вынікам сацыяльна-эканамічнага развіцця раёна.
Падводзячы вынікі дня, Ігар Сяргеенка адзначыў:
– Сёння было праведзена некалькі мерапрыемстваў, у тым ліку адкрытае пасяджэнне райвыканкама, на якім разглядалася важная праблема – уцягванне ў гаспадарчы абарот невыкарыстоўваемай маёмасці і знос пустуючых і старых дамоў. Тэма важная для ўсіх сельскіх раёнаў нашай краіны. У Пастаўскім раёне гэтая праца арганізавана і вядзецца на прымальным узроўні. Узнікаюць пытанні аб спрашчэнні працы ў сувязі з доўгім пошукам патэнцыйных уласнікаў жылля. Каб заканадаўчыя ініцыятывы, якія сёння разглядаюцца ў парламенце, былі рэалізаваны, неабходна прыцягнуць тых, хто займаецца гэтай працай на зямлі – землеўпарадкавальныя службы, сельскія Саветы.
За сухімі лічбамі – лёсы вёсак. Кожны прададзены дом – гэта шанец для новай сям'і, а адноўлены будынак – гэта крок да развіцця вёскі.