Кожны чалавек можа апынуцца ў цяжкай сітуацыі, і ў гэты момант важна не баяцца, а звярнуцца па дапамогу.

Адным з напрамкаў дзейнасці дзяржаўнай установы «ТСЦСАН Лепельскага раёна» з'яўляецца аказанне комплекснай дапамогі грамадзянам, якія апынуліся ў цяжкай жыццёвай сітуацыі ў сувязі з хатнім гвалтам.

На гэту тэму размаўляем з загадчыцай аддзялення комплекснай падтрымкі грамадзян у крызіснай сітуацыі ўстановы Валянцінай Генералавай.
-- З мэтай аказання дапамогі асобам, якія знаходзяцца ў крызісным стане (небяспечным для здароўя і жыцця стане, якія знаходзяцца ў канфлікце з іншымі членамі сям'і, якія падвергліся хатняму гвалту, якія сталі ахвярамі гандлю людзьмі або тэрарыстычных актаў, пацярпелымі ад злачыннай дзейнасці) з 2007 года ў ТСЦСАН прадастаўляецца паслуга часовага прытулку.
-- Валянціна Міхайлаўна, якія катэгорыі грамадзян могуць скарыстацца гэтай паслугай?
-- Асобы, якія знаходзяцца ў небяспечным для здароўя і жыцця стане, звязаным з канфліктам з іншымі членамі сям'і, якія падвергліся сямейнаму гвалту (непаўналетнія дзеці могуць знаходзіцца толькі сумесна з адным з бацькоў). Акрамя гэтага, асобы, якія падвергліся псіхафізічнаму гвалту і ахвяры гандлю людзьмі.
-- Ці платная паслуга і куды трэба звяртацца?
-- Паслуга часовага прытулку прадастаўляецца бясплатна на аснове прынцыпаў канфідэнцыяльнасці, добраахвотнасці. За аказаннем паслугі грамадзяне звяртаюцца ў цэнтр самастойна або па накіраванні органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне, адукацыі, унутраных спраў, арганізацый аховы здароўя, іншых дзяржаўных органаў і арганізацый.
-- А калі ў грамадзяніна, які мае патрэбу ў часовым прытулку, няма з сабой дакументаў, якія сведчаць асобу? Бо часам чалавек пакідае пастаяннае жыллё, не ўзяўшы дакументы і неабходныя рэчы…
-- Пры ўзнікненні экстраннай неабходнасці ў атрыманні паслугі часовага прытулку ў выпадку адсутнасці ў грамадзяніна дакумента, які сведчыць асобу, паслуга аказваецца на падставе пісьмовай заявы з наступным прадастаўленнем дакумента, які сведчыць асобу, на працягу 3 рабочых дзён з даты падачы заявы. У выпадку страты дакумента, які сведчыць асобу, грамадзянін звяртаецца ў органы ўнутраных спраў для яго аднаўлення.
--
-- Падчас знаходжання грамадзян у часовым прытулку побытавыя і іншыя ўмовы іх жыццядзейнасці грунтуюцца на прынцыпах самаабслугоўвання. У перыяд кругласутачнага знаходжання харчаванне, пакупля лекавых прэпаратаў, сродкаў асабістай гігіены і іншых прадметаў ажыццяўляецца за кошт уласных сродкаў абслугоўваных грамадзян, сродкаў, перададзеных цэнтру фізічнымі і юрыдычнымі асобамі шляхам дарэння (ахвяравання), а таксама сродкаў, якія паступілі па лініі гуманітарнай дапамогі. Тэрмін знаходжання ў часовым прытулку залежыць ад канкрэтных абставін і індывідуальных асаблівасцей асоб, якія звярнуліся па дапамогу.
-- Можаце прывесці некалькі прыкладаў звароту па дапамогу…
-- Напрыклад, у снежні 2023 года на тэлефон «даверу» паступіў званок ад жыхаркі Лепельскага раёна. Жанчына паведаміла, што яна пасварылася з мужам, ён учыніў скандал, пагражаў ёй і яе маці пенсіянерцы. Перапалоханыя жанчыны вымушаны былі выклікаць міліцыю. Скандаліста забралі для разбіральніцтва, выпісалі яму прадпісанне і забаранілі з'яўляцца дома. Аднак ён увесь час тэлефанаваў і пагражаў сваёй жонцы. Яна асцерагалася, што можа вярнуцца дадому.
Жанчыны вырашылі папрасіць дапамогі і часовай абароны. Спецыялісты арганізавалі дастаўку транспартам ТЦСАН у памяшканне часовага прытулку і правялі там тры дні да вырашэння канфліктнай сітуацыі.
-- Колькі чалавек за перыяд існавання «крызіснай пакоя» звярнуліся за дадзенай паслугай?
-- За дадзены перыяд часу паслугай часовага прытулку скарысталася 43 чалавекі, з іх 22 жанчыны, 9 мужчын і 12 непаўналетніх. У 2023 годзе паслуга часовага прытулку прадастаўлена 10 грамадзянам, пацярпелым ад хатняга гвалту, з іх 6 жанчынам і 4 непаўналетнім. З іх звярнуліся самастойна 4 чалавекі, па накіраванні аддзела па адукацыі –- 3 чалавекі, з УЗ «Лепельская ЦРБ» -- 3 чалавекі. У 1 квартале 2024 года паслуга часовага прытулку ў сувязі з хатнім гвалтам не прадастаўлялася. Пасля аказання комплекснай дапамогі, якая ўключае паслугі псіхолага, юрыста, спецыяліста па сацыяльнай працы, вярнуўся дадому 31 чалавек, засялілі ў ОКП «Святліца» 12 чалавек.
-- Як вядома, акрамя «крызіснай пакоя» ёсць яшчэ і «пакой агрэсара». Можна некалькі слоў пра яе.
-- Рашэннем Лепельскага райвыканкама ад 15 снежня 2017 года № 1227 «Аб мерах па забеспячэнні месцамі часовага прабывання грамадзян, у дачыненні да якіх вынесена ахоўнае прадпісанне» вызначана жылое памяшканне для забеспячэння часовага прабывання грамадзян, у дачыненні да якіх вынесена ахоўнае прадпісанне «пакой агрэсара», размешчаная ў вёсцы Заслонава.
Жылое памяшканне, прадастаўляецца на платнай аснове і на тэрмін, указаны ў ахоўным прадпісанні.Аплата за часовае прабыванне грамадзян, у дачыненні да якіх вынесена ахоўнае прадпісанне, ажыццяўляецца грамадзянінам па факце на разліковы рахунак КУВП «Бароўка». З 2017 года зваротаў аб засяленні ў «пакой агрэсара» не паступала.
Пры правядзенні абследавання сем'яў прадастаўляецца інфармацыя аб функцыянаванні «крызіснай» пакоя, дзе грамадзянам, пацярпелым ад хатняга гвалту, можа прадастаўляцца сацыяльная паслуга часовага прытулку. Арганізавана ўзаемадзеянне з РАУС па забеспячэнні кругласутачнай дастаўкі пацярпелых ад хатняга гвалту. Штомесяц у РАУС прадастаўляецца графік дзяжурстваў спецыялістаў ТЦСАН для забеспячэння кругласутачнай працы «крызіснай» пакоя.
На афіцыйным сайце Лепельскага райвыканкама створана спецыялізаваная старонка, прысвечаная праблеме гвалту ў сям'і. Там можна знайсці інфармацыю аб заканадаўстве, якое рэгулюе адносіны ў сям'і, пытанні атрымання юрыдычнай, псіхалагічнай, медыцынскай і іншай дапамогі. У раёне працуе тэлефон «даверу».
-- Ці карыстаецца гэтая паслуга папулярнасцю?
-- У 1 квартале 2024 года па пытаннях сямейных узаемаадносін дапамогу атрымалі 9 чалавек, у 2023-м – 11 чалавек.
Інфармаванне грамадзян аб паслузе часовага прытулку ажыццяўляецца праз размяшчэнне рэкламы на бегучай радку будынкаў: упраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне Лепельскага райвыканкама, ТЦСАН.
Гутарыла Наталля Храпавіцкая. Газета "Лепельскі край"