Лукашэнка падпісаў законы аб недапушчэнні рэабілітацыі нацызму і процідзеянні экстрэмізму

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падпісаў законы аб недапушчэнні рэабілітацыі нацызму і змяненні законаў па пытаннях процідзеяння экстрэмізму. Абодва дакументы, якія раней былі прыняты дэпутатамі і адобраны Саветам Рэспублікі, зарэгістраваны ў Нацыянальным рэестры прававых актаў Рэспублікі Беларусь, што сведчыць аб іх падпісанні кіраўніком дзяржавы, паведамляе БЕЛТА.

У Беларусі пытанням недапушчэння рэабілітацыі нацызму заўсёды надавалася асаблівая ўвага. Узмацненне адказнасці за распаўсюджванне нацызму і яго праяўленняў разгледжаны ў рамках законапраекта "Аб змяненні законаў па пытанні ўзмацнення барацьбы з прапагандай нацызму". Законапраектам унесены дапаўненні ў Закон аб процідзеянні экстрэмізму, КоАП і КК, якія ўступілі ў сілу з 1 лютага 2020 года.

Разам з тым прынята рашэнне аб рэгуляванні пытанняў недапушчэння рэабілітацыі нацызму ў рамках асобнага спецыяльнага закона. Неабходнасць такой рэгламентацыі абумоўлена асаблівай значнасцю праблемы, якая разглядаецца, для нашай краіны.

Рэспубліка Беларусь панесла каласальны ўрон ад дзеянняў фашысцкай Германіі і яе пасобнікаў у перыяд Другой сусветнай вайны, якія прытрымліваліся ідэалогіі нацыянальнага сацыялізму, ключавым палажэннем якой з'яўляецца расавая, нацыянальная і рэлігійная нецярпімасць.

Нягледзячы на гэта, у цяперашні час у Беларусі атрымалі пэўнае распаўсюджванне ідэі крайне правага толку, фіксуюцца факты скажэння падзей мінулага, у інтэрнэце публікуюцца псеўдагістарычныя артыкулы, якія апраўдваюць нацысцкіх злачынцаў і іх пасобнікаў, якія нясуць у сабе патэнцыйную пагрозу нацыянальнай бяспецы Рэспублікі Беларусь.

Закон "Аб недапушчэнні рэабілітацыі нацызму" комплексна рэгулюе пытанні процідзеяння гэтым негатыўным праявам. У ім знайшлі сваё замацаванне і развіццё палажэнні, якія раней утрымліваліся ў законе "Аб процідзеянні экстрэмізму".

Акрамя таго, для належнай крымінальна-прававой аховы адносін, звязаных з процідзеяннем экстрэмізму і рэабілітацыі нацызму як адным з праяў экстрэмізму, адпаведныя змяненні і дапаўненні ўнесены ў Крымінальны кодэкс.

Так, уведзена самастойная норма аб крымінальнай адказнасці за рэабілітацыю нацызму. Крыміналізавана прапаганда, публічная дэманстрацыя, выраб і распаўсюджванне нацысцкай сімволікі і атрыбутыкі. Крымінальнай адказнасці будуць падлягаць асобы, якія здзейснілі такія дзеянні неаднаразова.

Уведзена крымінальная адказнасць за ўдзел у экстрэмісцкім фарміраванні.

Удакладнены з улікам сучасных выклікаў і пагроз нормы аб крымінальнай адказнасці за заклікі да дзеянняў, накіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы Рэспублікі Беларусь, фінансаванне экстрэмісцкай дзейнасці.

Крымінальны кодэкс дапоўнены новымі артыкуламі, якія ўстанаўліваюць адказнасць за садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці, за праходжанне навучання або іншай падрыхтоўкі для ўдзелу ў такой дзейнасці, за невыкананне рашэння аб прызнанні арганізацыі, дзейнасці індывідуальнага прадпрымальніка экстрэмісцкімі.

Такім чынам, з прыняццем закона "Аб недапушчэнні рэабілітацыі нацызму" і ўнясеннем адпаведных змен у іншыя заканадаўчыя акты ў Беларусі створаны найбольш поўны комплекс мер па процідзеянні спробам рэабілітацыі нацызму.

У цэлым названы закон накіраваны на ўстанаўленне комплексных прававых і арганізацыйных асноў дзейнасці па недапушчэнні рэабілітацыі нацызму.

У гэтых мэтах дакументам устаноўлена забарона на рэабілітацыю нацызму або садзейнічанне ёй у любой форме. Пры гэтым пад рэабілітацыяй нацызму разумеюцца публічныя дзеянні, якія выяўляюцца ў апраўданні ідэалогіі і практыкі нацызму, адабрэнні або адмаўленні злачынстваў, учыненых нацыстамі, гераізацыі нацысцкіх злачынцаў і іх памагатых.

Адначасова дадзена вызначэнне тэрмінаў "нацысцкія злачынцы" і "памагатыя нацысцкіх злачынцаў".

Пашырана змест тэрміна "нацысцкая сімволіка і атрыбутыка", які ўжо меўся ў заканадаўстве. Ён будзе распаўсюджвацца таксама на сімволіку і атрыбутыку арганізацый, якія супрацоўнічалі з арганізацыямі, прызнаваемымі нацысцкімі.

Замацаванае кола суб'ектаў процідзеяння рэабілітацыі нацызму. У яго ўваходзяць органы ўнутраных спраў, дзяржаўнай бяспекі і іншыя праваахоўныя органы, органы юстыцыі, Нацыянальная акадэмія навук, шэраг рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання і мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы.

Вызначана кампетэнцыя суб'ектаў процідзеяння рэабілітацыі нацызму і паўнамоцтвы іншых дзяржаўных органаў і іншых арганізацый у гэтай сферы.

У законе таксама вызначаны асноўныя напрамкі прафілактыкі рэабілітацыі нацызму. Да іх адносяцца фарміраванне ў грамадстве нецярпімасці да нацызму, стварэнне інфармацыйнай прадукцыі для недапушчэння яго рэабілітацыі, маніторынг выканання заканадаўства, процідзеянне рэабілітацыі нацызму пры ўшанаванні памяці загінуўшых, садзейнічанне праслаўленню перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне.

Прадугледжаны і меры процідзеяння рэабілітацыі нацызму. Іх пералік і парадак прымянення аналагічныя мерам у сферы процідзеяння экстрэмізму.

Яшчэ адным законам уносяцца змены ў закон "Аб процідзеянні экстрэмізму".

Замацавана паняцце "экстрэмісцкае фарміраванне" (група грамадзян, якая ажыццяўляе экстрэмісцкую дзейнасць або аказвае садзейнічанне такой дзейнасці або яе фінансаванне).

Адначасова выключана дзеючае больш вузкае паняцце "экстрэмісцкая група".

Уведзены тэрмін "экстрэмісцкая сімволіка і атрыбутыка". Як адну з разнавіднасцей такой сімволікі ён уключае ў сябе ў тым ліку і нацысцкую сімволіку і атрыбутыку.

Пашыраны пералік дзяржаўных органаў - суб'ектаў процідзеяння экстрэмізму. У яго дадаткова ўключаны органы юстыцыі, органы фінансавых расследаванняў, шэраг рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання і мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы.

Каардынацыя дзейнасці суб'ектаў процідзеяння экстрэмізму ўскладзена на органы ўнутраных спраў.

Прадугледжана вядзенне пералікаў арганізацый, фарміраванняў, індывідуальных прадпрымальнікаў і грамадзян, датычных да экстрэмісцкай дзейнасці. Гэтыя пералікі дазволяць у тым ліку разглядаць пытанні дэпартацыі, забароны ўезду, пазбаўлення грамадзянства, абмежавання права займаць пэўныя пасады (дзяржаўная, вайсковая служба), займацца пэўнай дзейнасцю (педагагічнай, выдавецкай і дзейнасцю, звязанай з легальным абаротам зброі, выбуховых рэчываў).

Акрамя генеральнага пракурора пракуроры абласцей і горада Мінска надзелены правам прыпыняць дзейнасць арганізацый, падаваць у суд заявы аб прызнанні іх экстрэмісцкімі і іх ліквідацыі.

Таксама ў Грамадскім працэсуальным кодэксе вызначаны тэрмін разгляду судамі спраў аб прызнанні арганізацыі экстрэмісцкай, яе ліквідацыі і аб прызнанні сімволікі, атрыбутыкі, інфармацыйнай прадукцыі экстрэмісцкімі матэрыяламі - не пазней аднаго месяца з дня прыняцця заявы.

Асноўныя палажэнні абедзвюх падпісаных Прэзідэнтам законаў уступаюць у сілу праз месяц пасля іх афіцыйнага апублікавання.

Крыніца: belta.by