Лукашэнка бярэ ўдзел у саміце ШАС. Якія інтарэсы ў Беларусі ў гэтай арганізацыі?

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка прымае сёння ўдзел у пасяджэнні Савета кіраўнікоў дзяржаў – членаў Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва, паведамляе карэспандэнт БЕЛТА.

На саміце ШАС будуць падведзены вынікі дзейнасці арганізацыі за 20 гадоў, стан і перспектывы шматбаковага ўзаемадзеяння. Усяго да разгляду на саміце падрыхтавана больш за 40 дакументаў.

Кіраўнікі дзяржаў абмяркуюць далейшыя крокі па пераадоленні наступстваў пандэміі каранавіруса і іншыя пытанні рэгіянальнага і міжнароднага супрацоўніцтва. На пасяджэнні таксама павінны прыняць рашэнне аб запуску працэдуры прыёму Ірана ў якасці поўнапраўнага члена ШАС і прадастаўленні статусу партнёра па дыялогу Егіпту, Катару і Саудаўскай Аравіі.

Арганізацыя сёлета адзначыла сваё 20-годдзе, і саміт у Душанбэ юбілейны. Месца для гэтага мерапрыемства Таджыкістан падабраў адпаведнае: пасяджэнне кіраўнікоў дзяржаў праходзіць у дзяржаўным комплексе "Кохі Наўруз". Гэта адзін з самых вялікіх палацаў у свеце, пабудаваны ў 2014 годзе. Ён стаў жамчужынай сучаснага Душанбэ, і таджыкскі бок мае намер ініцыяваць уключэнне комплексу ў спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Галоўнай славутасцю палаца Наўруз (у перакладзе з таджыкскай азначае "новы дзень") сталі чатыры велічныя залы, у іх праводзяцца нарады высокага ўзроўню, канферэнцыі і банкі. Два з іх - "Дзідзір" і "Зарандуд" - прынялі сёння лідараў краін ШАС. Для аздаблення залаў выкарыстоўваліся дзясяткі тон паўкаштоўных камянёў і каштоўныя пароды дрэва. Люстра, якая ўпрыгожвае залу "Зарандуд", - адна з найбуйнейшых у свеце. Яна важыць 6,7 т і складаецца з 1,6 тыс. лямпачак.

Што такое ШАС?

Шанхайская арганізацыя супрацоўніцтва - пастаянна дзеючая міжурадавая міжнародная арганізацыя. Аб яе стварэнні было абвешчана 15 чэрвеня ў Шанхаі Казахстанам, Кыргызстанам, Кітаем, Расіяй, Таджыкістанам і Узбекістанам. Да гэтага краіны працавалі ў фармаце "Шанхайскай пяцёркі" - без Узбекістана. Гэта палітычнае аб'яднанне было заснавана на Пагадненні аб умацаванні даверу ў ваеннай вобласці ў раёне мяжы (Шанхай, 1996 год) і Пагадненні аб узаемным скарачэнні ўзброеных сіл у раёне мяжы (Масква, 1997 год).

На сённяшні дзень членамі Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва з'яўляюцца восем краін: акрамя яе заснавальнікаў, гэта таксама Індыя і Пакістан, якія далучыліся ў 2017 годзе. Беларусь атрымала статус назіральніка ў ШАС у 2015 годзе. Такі ж статус у арганізацыі маюць яшчэ тры краіны - Афганістан, Іран і Манголія. ШАС таксама мае шэсць партнёраў па дыялогу: Азербайджан, Арменія, Камбоджа, Непал, Турцыя і Шры-Ланка.

Тэмпы росту эканомік краін ШАС, іх ваенныя патэнцыялы (сярод членаў арганізацыі чатыры ядзерныя дзяржавы) і поспехі на знешняй арэне сведчаць аб пазітыўнай дынаміцы развіцця арганізацыі. Нездарма вялікую цікавасць да яе працы праяўляе Ліга арабскіх дзяржаў.

Чым займаецца ШАС?

Першачарговая ўвага ў ШАС надаецца бяспецы і падтрыманню міру ў рэгіёне. Важную ролю ў гэтым адыгрывае Рэгіянальная антытэрарыстычная структура ШАС. Яна мае наладжаныя цесныя кантакты з профільнымі структурамі ААН, АБСЕ, Інтэрпола, АДКБ, Антытэрарыстычным цэнтрам СНД.

ШАС ажыццяўляе палітычнае, эканамічнае і гуманітарнае ўзаемадзеянне. Усё большае значэнне краіны надаюць развіццю эканамічнага супрацоўніцтва з акцэнтам на лічбавізацыю. У арганізацыі падпісана пагадненне аб развіцці транспартных зносін. Краіны маюць намер стварыць лічбавыя безбар'ерныя транспартныя калідоры і сістэмы адсочвання транзітных перавозак тавараў аўтамабілямі і цягнікамі з выкарыстаннем навігацыйных пломб. Такі "зялёны калідор" значна скароціць час на праходжанне адміністрацыйных працэдур і павялічыць аб'ём транспартных паслуг.

У 2018 годзе прынята праграма харчовай бяспекі. Дзяржавы працуюць над развіццём сучасных сельскагаспадарчых кластараў і разумнай сельскай гаспадаркі, якая не забруджвае навакольнае асяроддзе. Сярод доўгатэрміновых перспектыў - стварэнне зоны свабоднага гандлю, фарміраванне фонду і банка развіцця, рэалізацыя шматбаковых праектаў.

Навошта Беларусь удзельнічае ў ШАС?

Супрацоўніцтва на пляцоўцы ШАС адкрывае вялікія перспектывы не толькі ў палітычнай, але і ў гандлёва-эканамічнай сферы. Статус назіральніка дазваляе Беларусі ўдзельнічаць у пасяджэннях Савета кіраўнікоў урадаў ШАС, нарадах міністраў па знешнеэканамічнай і знешнегандлёвай дзейнасці, канферэнцыях па пытаннях гандлёва-эканамічнага супрацоўніцтва, мерапрыемствах няўрадавых структур ШАС: Дзелавога савета і Міжбанкаўскага аб'яднання.

Для Беларусі, у прыватнасці, цікавасць уяўляюць удасканаленне агульнай транспартнай прасторы ў рэгіёне ШАС, міжнародныя перавозкі, а таксама скаардынаванае развіццё аўтамабільных дарог. Гэта павінна садзейнічаць удзелу краіны ў мультымадальных перавозках, паляпшэнню транспартнай інфраструктуры і раскрыццю транзітнага патэнцыялу.

Беларусь таксама развівае ўзаемадзеянне ў ШАС у ваеннай галіне, па лініі антытэрарыстычных структур. Акрамя таго, наладжана супрацоўніцтва па многіх напрамках культурна-гуманітарнага супрацоўніцтва і ў парламенцкай сферы.

Крыніца: belta.by