Змяненне клімату і скарачэнне выкідаў парніковых газаў было прысвечана пашыранае выязное пасяджэнне грамадскага каардынацыйнага экалагічнага савета (ГКЭС) пры Віцебскім абласным камітэце прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя.
Абмеркаванне актуальнай тэмы прайшло на базе РУП «Віцебскэнерга». Мерапрыемства арганізавана пры падтрымцы праекта «Нарашчэнне патэнцыялу для гандлю выкідамі парніковых газаў і ўмацаванне сістэмы маніторынгу, справаздачнасці і верыфікацыі ў Рэспубліцы Беларусь», які фінансуецца Глабальным экалагічным фондам і рэалізуецца Праграмай развіцця ААН у Беларусі.
Плаціна як фільтр
Перад пленарным пасяджэннем была арганізавана экскурсія на найбуйнейшую ў Беларусі гідраэлектрастанцыю – Віцебскую ГЭС. Яна была пабудавана за пяць гадоў кітайскай карпарацыяй CNEEC, якая працуе па ўсім свеце. Уведзена ў эксплуатацыю летам 2017-га, магутнасць – 40 мВт, гадавая выпрацоўка электраэнергіі – каля 138 млн кВт*гадз. Аб'ект абслугоўваюць 29 чалавек.
Госці даведаліся, што Віцебская ГЭС не толькі выпрацоўвае энергію з аднаўляльнага крыніцы, але і з'яўляецца своеасаблівым ачышчальным фільтрам для Заходняй Дзвіны. Штогод плаціна затрымлівае каля 1000 куб. м смецця. У яго зборы з воднай паверхні дапамагаюць рачнікі – атрымліваецца 10 баржаў. Сартаваннем і ўтылізацыяй займаюцца спецыялізаваныя арганізацыі. Толькі пластыку вывозіцца 8 – 9 МАЗаў-даўгамяроў. Гэта да пытання аб культуры адпачынку людзей на берагах трансгранічнай ракі.
Стратэгія на зніжэнне
Прывітаўшы ўдзельнікаў пасяджэння, старшыня абласнога камітэта прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя (да прызначэння на новую пасаду) Віктар Галанаў адзначыў, што эканамічная дзейнасць чалавека аказвае вялікі ўплыў на змяненне клімату. Галоўныя віноўнікі ў гэтым пытанні – выкіды парніковых газаў, колькасць якіх з кожным годам расце.
Згодна з дакладам Сусветнай метэаралагічнай арганізацыі ў 2022 годзе засухі, паводкі, цеплавыя хвалі закранулі насельніцтва ўсіх кантынентаў і прывялі да шматмільярдных страт. Пры гэтым спецыялісты прагназуюць у бліжэйшыя пяць гадоў рост глабальных тэмператур да рэкордных узроўняў.
У Беларусі на дадзены момант у разрэзе абласцей не прадугледжаны статыстычны ўлік выкідаў парніковых газаў. Разам з тым адзначаецца іх узаемасувязь з выкідам забруджвальных рэчываў у атмасфернае паветра. За мінулыя пяць гадоў на Віцебшчыне гадавыя паказчыкі скараціліся на
21 тыс. т, чаму спрыялі аптымізацыя тэхналагічных працэсаў і мадэрнізацыя на 181 вытворчым аб'екце ў 123 арганізацыях. Такім чынам, Віцебская вобласць уносіць свой уклад у дасягненне нацыянальных паказчыкаў па скарачэнні выкідаў парніковых газаў, узятых Рэспублікай Беларусь у межах міжнародных абавязацельстваў. Віктар Галанаў канстатаваў, што з улікам вышэйзгаданага нарошчванне патэнцыялу для гандлю выкідамі парніковых газаў і ўмацаванне сістэмы маніторынгу, справаздачнасці, верыфікацыі выкідаў у Беларусі маюць стратэгічнае значэнне.
Каардынатар праектаў ПРААН Вольга Чаброўская завастрыла ўвагу на тым, што многія не да канца ўсведамляюць уплыў змяненняў клімату на канкрэтнага чалавека. Аднак мы ўсё больш гаворым пра сувязь павышаных тэмператур паветра з ростам колькасці лясных пажараў, паводак, моцных дажджоў і ліўняў, якія могуць вывесці са строю каналізацыйную сістэму. Касаючыся рэалізуемага праекта міжнароднай тэхнічнай дапамогі, Вольга Чаброўская падкрэсліла, што гандаль вугляроднымі адзінкамі, якія атрымліваюцца ў выніку скарачэння выкідаў парніковых газаў, – гэта цэлы эканамічны напрамак. Трэба быць дакументальна падрыхтаванымі, каб зайсці на гэты рынак.
Аб экалагічным складніку праекта новай Канцэпцыі нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь распавяла начальнік галоўнага ўпраўлення экалагічнай палітыкі, міжнароднага супрацоўніцтва і навукі Мінпрыроды Таццяна Канончук. У прыватнасці, у дакуменце ёсць такія паняцці, як павышэнне дакладнасці ацэнкі і прагнозаў стану прыроднага асяроддзя, змяненняў клімату, небяспечных надвор'ных і кліматычных з'яў; адаптацыя сектараў эканомікі да змяненняў навакольнага асяроддзя; скарачэнне выкідаў у атмасферу парніковых газаў за кошт пашырэння прымянення аднаўляльных і рацыянальна-устойлівага выкарыстання неаднаўляльных крыніц энергіі; рост паглынання парніковых газаў у выніку павелічэння плошчы лясоў і забалочвання былых тарфяных распрацовак. Цяпер лясы займаюць 40,1 % тэрыторыі Беларусі, за апошнія дзесяць гадоў рэабілітавана больш за 80 тыс. га тарфянікаў.
Намеснік начальніка ўпраўлення рэгулявання ўздзеянняў на атмасфернае паветра, змяненне клімату і экспертызы Мінпрыроды Аксана Мельніковіч паведаміла, што цяпер ведамства рыхтуе праект пастановы ўрада, якім будуць рэгулявацца парадак і ўмовы выкідаў парніковых газаў. Дакумент будзе накіраваны на наладжванне сістэмы справаздачнасці суб'ектаў гаспадарання. Таксама вядзецца праца над Стратэгіяй доўгатэрміновага развіцця Рэспублікі Беларусь з нізкім узроўнем выкідаў парніковых газаў да 2050 года. Будуць прадугледжаны адпаведныя меры развіцця прамысловасці, энергетыкі, транспарту, будаўніцтва, жыллёва-камунальнага сектара.
У пасяджэнні АКАС прынялі ўдзел прадстаўнікі прадпрыемстваў і арганізацый, бізнесу, грамадскія эколагі.
Крыніца: vitebsk-region.gov.by
