Бюджэт Віцебскай вобласці на 2021 год захаваў сацыяльную накіраванасць

Рэалізацыя планаў развіцця Віцебскай вобласці патрабуе мабілізацыі перш за ўсё кіраўніцкіх і інтэлектуальных рэсурсаў. Пра гэта ішла размова на сесіі абласнога Савета дэпутатаў пры падвядзенні вынікаў 2020-га і зацвярджэнні бюджэту на 2021 год.

Завяршальны год пяцігодкі прайшоў на фоне пандэміі каранавіруса, якая негатыўна адбілася на дынаміцы эканамічнай актыўнасці. Таму кіраўніцкаму актыву Віцебскай вобласці давялося засяродзіцца на ўменні хутка аналізаваць сітуацыю і аператыўна прымаць рашэнні. У выніку эканоміка спрацавала эфектыўна, а стабільная сацыяльна-палітычная абстаноўка дазваляе будаваць на будучыя пяць гадоў планы росту дабрабыту грамадзян праз даходы, стабільнасць цэн, жыллё і занятасць.

— У будучай пяцігодцы ўсім трэба наладзіцца на эфектыўную працу. Толькі так можна дамагчыся выніку, зрабіць Віцебшчыну паважаным рэгіёнам у краіне, дзе камфортна жыць людзям, з якім звязваюць сваю будучыню нашы дзеці, — падкрэсліў старшыня аблвыканкама Мікалай Шарснёў, папярэджваючы аналіз года і пяцігодкі ў цэлым, а таксама пастаноўку задач на перспектыву.

Пра тое, што мэты на надыходзячыя пяць гадоў рэальныя і для іх дасягнення ёсць патэнцыял, сведчаць вынікі працы Віцебшчыны ў складаны ў цэлым для эканомікі 2020 год. Праблемы з пастаўкамі імпартнай сыравіны на перапрацоўку негатыўна адбіліся на аб'ёмах прамысловай вытворчасці, экспарту, грузаперавозак. З сакавіка рэзка ўпаў попыт на паслугі турызму, аздараўлення, культуры і забаў, падселі грамадскае харчаванне і рознічны гандаль. Нягледзячы на цяжкасці, у цэлым удалося пазбегнуць падзення эканомікі. Па большасці паказчыкаў развіцця адзначаецца станоўчая дынаміка, а, напрыклад, па тэмпе росту рэальнага заробку (за 10 месяцаў – 108%) Віцебшчына лідзіруе сярод абласцей. За 11 месяцаў сельгасарганізацыі нарасцілі вытворчасць прадукцыі на 5,7%, аб'ёмы будаўніча-мантажных работ павялічыліся на 9,4%, нават прамысловасць (без уліку нафтаперапрацоўкі і энергетыкі) прырасла на 0,4%. Прыбытковая і рэнтабельная праца забяспечана па асноўных галінах.

— Вядома, у бягучым годзе вялікага росту няма, але важна, што не ўпалі, змаглі ўтрымацца і нават прырасці. Гэта сведчыць пра патэнцыял кіраўніцкіх кадраў. Цяпер на створаным падмурку трэба зрабіць крок наперад для забеспячэння больш высокіх стандартаў жыцця насельніцтва. І тут рэцэпт просты: каб лепш жыць, трэба лепш працаваць, — сказаў Мікалай Шарснёў.

Тым больш што крызісы прыўносяць у жыццё не толькі дрэннае. Яны загартавалі, дазваляюць убачыць недапрацоўкі і памылкі, дапамагаюць правільна расставіць акцэнты на будучыню.

РАСКРЫЦЬ ПАТЭНЦЫЯЛ ГАЛІН

Асноўныя рычагі росту прамысловага комплексу на перспектыву да 2025 года будуць абапірацца на максімальнае раскрыццё патэнцыялу галін, перш за ўсё за кошт паглыбленай перапрацоўкі мясцовай сыравіны. У прыватнасці, у гэтым аспекце ёсць вялікі рэзерв у дрэваапрацоўцы як на дзейных прадпрыемствах, так і дзякуючы навічкам галіны, у тым ліку рэзідэнтам СЭЗ «Віцебск» (ТАА «ВМГ ВудАрт» і ТАА «Акітама»). Працягнецца мадэрнізацыя арганізацый харчовай прамысловасці, для загрузкі іх магутнасцей трэба будзе развіваць сыравінныя зоны. Выніковасць лёгкай прамысловасці будзе забяспечвацца за кошт мадэрнізаваных вытворчасцей на Віцебскім футравым і Аршанскім льнокамбінаце, а таксама ўкаранення рабатызаваных комплексаў на «Белвест». У машынабудаванні, металургіі, фармацэўтычнай галіне асноўная роля адводзіцца прыватным арганізацыям («Святавіт», «Віцебскія пад'ёмнікі», «Амкадор — КЭЗ», Міёрскі металапракатны завод, Наваполацкі завод тэхналагічных металаканструкцый, «Рубікон», «Вік – здароўе жывёл», «Белкаролін»).

Дынамічна развіваецца галіной становіцца сельская гаспадарка. У асноўным дзякуючы прынцыпова новаму комплекснаму падыходу да арганізацыі яго працы, закладзенаму ва Указе №70. Гэта дазволіла значна стабілізаваць эканоміку сельгасарганізацый, у прыватнасці, палепшыць плацежаздольнасць, скараціць стратнасць і знізіць даўгавыя абавязацельствы. Толькі на развіццё сыравінных зон за 10 месяцаў 2020-га было накіравана 37 млн руб. Створаныя 7 аграпрамысловых аб'яднанняў, куды, як удакладніў Мікалай Шарснёў, увайшлі слабыя гаспадаркі, забяспечваюць больш за палову вытворчасці сельгаспрадукцыі вобласці. У 2021-м аблвыканкаму трэба будзе прааналізаваць эфектыўнасць працы АПК на аснове Указа, а яшчэ праз год разам з урадам унесці прапановы аб мэтазгоднасці далейшай яго рэалізацыі або карэкціроўцы асобных палажэнняў.

Найважнейшым прыярытэтам застаецца знешнеэканамічная дзейнасць. Па выніках пяцігодкі тэмп росту экспарту складзе 123%. Істотны ўплыў на яго дынаміку аказала пандэмія каранавіруса: у 2020 годзе з-за прыпынення працы замежных гандлёвых цэнтраў скараціліся пастаўкі большасці спажывецкіх тавараў на знешнія рынкі. У будучыні мясцовым вытворцам трэба будзе больш актыўна выкарыстоўваць патэнцыял электроннай гандлю для прасоўвання і продажаў прадукцыі на знешніх рынках, а таксама для развіцця ўласнага бізнесу, у тым ліку па высокатэхналагічнай перапрацоўцы мясцовай сыравіны. Захоўваецца актуальнасць задачы па нарошчванні інвестыцыйных укладанняў. Усяго за пяцігодку прадугледжваецца асвоіць не менш за 17 млрд руб., у тым ліку 3 млрд – у 2021 годзе.

— Акрамя арганізацыі новых працоўных месцаў, асноўная мэта інвестыцыйных укладанняў — павышэнне прадукцыйнасці працы, стварэнне канкурэнтаздольнага прадукту з дабаўленай вартасцю на ўзроўні еўрапейскіх стандартаў. Тут нашы даходы і зарплата, — падкрэсліў Мікалай Шарснёў.

За кошт гэтых рэсурсаў плануецца пашырыць патэнцыял завода белай бляхі, а таксама працягнуць развіваць інфраструктуру ў Міёрах. Таксама сярод найбольш значных будуць рэалізаваны праекты ў дрэваапрацоўцы, фармацэўтыцы, пачнецца ўзвядзенне двух дадатковых свінарэпрадуктараў, рыбаводчага комплексу з удзелам ізраільскага інвестара.

САЦЫЯЛЬНЫЯ АРЫЕНТЫРЫ

За пяцігодку ўзровень забеспячэння жыллём павялічыўся з 26,6 да 28,4 кв. м (па краіне – 27,8 кв. м). Усяго за гэты перыяд уведзена ў эксплуатацыю больш за 1,5 млн кв. м жылля, заданне на наступныя пяць гадоў — каля 1,84 млн кв. м. Акцэнт будзе зроблены на шматпавярховым індустрыяльным будаўніцтве, у жылых дамах плануецца размяшчаць убудаваныя і прыбудаваныя памяшканні сацыяльнага і грамадскага прызначэння.

Сярод нязменных прыярытэтаў — навядзенне парадку на зямлі і добраўпарадкаванне населеных пунктаў. У межах распрацаванай да 2025 года абласной праграмы ў бягучым годзе праводзіліся работы ў Відзах і Аболі, у планах на будучы год добраўпарадкаванне Асветы і Суража, а таксама аб'ектаў Шумілінскага раёна да «Дажынак-2021».

У 2021 годзе плануецца забяспечыць вадой пітной якасці не менш за 98,4% спажыўцоў (у 2020-м — 96%, у 2015-м — 84%), працягнуць працу па замене сетак цепла- і водазабеспячэння, нарошчванні аб'ёмаў капітальнага рамонту жылля, павышэнні выкарыстання цвёрдых бытавых адходаў.

У цэлым працаваць дзеля дасягнення больш высокіх стандартаў жыцця трэба будзе, абапіраючыся на ўласныя сілы ва ўмовах фінансавай беражлівасці, максімальна задзейнічаючы наяўныя рэзервы.

— Рухацца наперад, прычым ва ўсіх галінах, трэба будзе пераважна за кошт аптымізацыі: зэканоміў і вызваленыя рэсурсы ўклаў у развіццё. Тады будзе эфект за кошт зніжэння затрат і павышэння канкурэнтаздольнасці, — удакладніў Мікалай Шарстнёў. У якасці прыкладу ён прывёў сістэму адукацыі рэгіёну, якая ў апошнія гады развіваецца перш за ўсё за кошт пераразмеркавання рэсурсаў, у тым ліку пры аптымізацыі сеткі ўстаноў.

БЮДЖЭТ ЭКАНАМІЧНАГА РОСТУ

Даходы кансалідаванага бюджэту Віцебскай вобласці на 2021 год вызначаны ў памеры 2 млрд 550 млн рублёў з ростам на 5% да 2020-га.

— Напаўняльнасць бюджэту напрамую залежыць ад эканамічнага росту, і пры адсутнасці станоўчай дынамікі могуць быць прыменены жорсткія бюджэтныя абмежаванні, — адзначыў начальнік галоўнага фінансавага ўпраўлення аблвыканкама Генадзь Грабнёў.

Асновай уласнай даходнай базы мясцовага бюджэту складаюць падаходны падатак, ПДВ, падаткі на ўласнасць і прыбытак, на якія ў сукупнасці прыпадае 85%. Яны займаюць 63% у агульным аб'ёме даходаў, яшчэ 37% — гэта бязвыплатныя паступленні з рэспубліканскага бюджэту (951 млн руб.). Для павышэння плацежнай дысцыпліны ўзмоцнены патрабаванні да своечасовасці разлікаў з казной: арганізацыі, у тым ліку бюджэтныя і прыраўнаваныя да іх, не змогуць павышаць тарыфныя стаўкі і аклады пры наяўнасці бюджэтных даўгоў.

На фінансаванне сацыяльнай сферы будзе накіравана звыш 1,7 млрд руб. Пры гэтым удзельная вага сацыяльных выдаткаў у агульным аб'ёме казны павялічыцца і складзе каля 70%. Найбольш бюджэтаёмістымі галінамі застануцца адукацыя (яе доля ў бюджэтных выдатках перавысіць 31%), ахова здароўя (амаль 27%), сацыяльная палітыка (каля 7%), фізкультура, спорт, культура і СМІ (каля 5%).

Сярод прыярытэтных напрамкаў выдаткаў — своечасовае выкананне даўгавых абавязацельстваў, працяг працы па павышэнні аплаты працы ў бюджэтнай сферы і яе збліжэнне з заробкам у рэальным сектары, апярэджальны рост заробкаў нізкааплатных катэгорый грамадзян. Прадугледжана павелічэнне сродкаў на аказанне дапамогі насельніцтву ў забеспячэнні жыллём.

У 2020 годзе пачата рэалізацыя ўказа аб узнагароджанні выдаткаў па пераводзе жылля на электразабеспячэнне (20% затрат, але не больш за 40 базавых велічынь). Ім ужо скарысталіся 10 домаўладальнікаў, у сярэднім аб'ём даплаты склаў 494 руб. Аб'ём субсідый, запланаваных на 2021-ы, разлічаны яшчэ на 5 тыс. грамадзян.

На развіццё і ўтрыманне мясцовых аўтадарог у 2021 годзе па Дзяржпраграме «Дарогі Беларусі на 2021 – 2025 гг.» плануецца накіраваць 60 млн руб., што на 60% перавышае фактычнае фінансаванне ў бягучым годзе.

Інвестыцыйныя магчымасці мясцовых бюджэтаў абмежаваныя, таму ў абласную і рэгіянальную інвестпраграмы ўвойдуць аб'екты па найбольш актуальных напрамках. Усяго на капітальнае будаўніцтва за кошт бюджэтных сродкаў плануецца накіраваць 141 млн руб., у тым ліку на будаўніцтва сацыяльнага і арэнднага жылля каля 26 млн руб. Адна з новацый бюджэту-2021 — магчымасць накіроўваць сродкі інавацыйнага фонду аблвыканкама не толькі на фінансаванне інвестпраектаў, але і на набыццё абсталявання, а таксама іншыя мэты ў інтарэсах рэгіянальнага развіцця.

— Трэба дакладна разумець: выкананне запланаваных мерапрыемстваў створыць аснову сацыяльнай стабільнасці і росту дабрабыту людзей. Усё залежыць ад кожнага з нас, па нас грамадзяне ацэньваюць эфектыўнасць працы ўлады, якасць кіраўніцкіх рашэнняў і іх адэкватнасць тэндэнцыям развіцця грамадства, — нагадаў Мікалай Шарснёў, пацвярджаючы словы асабістым прыкладам: за шматгадовую добрасумленную працу і ўзорнае выкананне службовых абавязкаў кіраўнік аблвыканкама адзначаны Падзякай старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі Уладзіміра Андрэйчанкі.