Нафта і газ - не галоўнае пытанне. А што галоўнае? Чаму перамовы Лукашэнкі і Пуціна прайшлі не па пратаколе

Як кажуць, не было б шчасця, ды няшчасце дапамагло. Заходнія санкцыі толькі зблізілі абедзве дзяржавы: і эканамічна, і палітычна. 4 лістапада 2021 года Аляксандр Лукашэнка як старшыня Вышэйшага дзяржаўнага савета падпісаў асноўныя напрамкі рэалізацыі палажэнняў Дагавора аб стварэнні Саюзнай дзяржавы на 2021-2023 гады. Гэта 28 галіновых саюзных праграм. Так званыя інтэграцыйныя карты. Яны датычацца адзінай палітыкі ў крэдытна-фінансавай і банкаўскай сферах, адзіных прынцыпаў падаткаабкладання, агульных падыходаў у працы прамысловасці і сельскай гаспадарцы.

Тады ж былі прыняты новыя рашэнні па стварэнні аб'яднаных рынкаў нафты, газу, электраэнергіі і транспартных паслуг, падпісана абноўленая ваенная дактрына Саюзнай дзяржавы і канцэпцыя міграцыйнай палітыкі. Ці не здаецца вам, што калі на Захадзе разважаюць аб беларуска-расійскіх адносінах, то нешта ўпускаюць? Альбо наўмысна не дагаворваюць.

Так, здаецца ўсё гэта нудна: праграмы, падаткі, паслугі. Хто захоча ў гэтым разбірацца. Ніхто не задумваецца, што адно непрыкметнае пагадненне можа змяніць жыццё звычайных грамадзян. 

"Нават падаткі, пагадненне па ускосных падатках, яно ў выніку будзе датычыцца вельмі вялікага пласта людзей. Таму што ў пагадненні па ускосных падатках зашыта праблема атрымання зваротнага акцызу нашымі НПЗ. Гэта праблема падатковага манеўру ў нафтаперапрацоўцы Расіі, з якой мы б'емся, па сутнасці, з 2014 года. А там ужо эфект падзяляецца на дзве часткі. Гэта эфект для бюджэту: бюджэт атрымае дадатковыя рэсурсы - гэта магчымасць павышэння заробкаў і пенсій. І праблема вырашаецца для нашых НПЗ - гэта занятасць і плюс усе "сумежнікі", скажам так", - адзначыў пасол Беларусі ў Расіі Дзмітрый Крутой.

Чаму Лукашэнка і Пуцін так часта сустракаюцца? 

Беларусь і Расія фарміруюць адзіную прамысловую палітыку. Заняліся сумеснымі распрацоўкамі у мікраэлектроніцы. Ствараюць адзіны энергетычны рынак. Усе гэтыя пытанні нельга вырашыць за адзін дзень нават пры наяўнасці палітычнай волі на самым высокім узроўні. Бюракратычныя працэдуры, невідушчына чыноўнікаў на месцах і іх страх адказнасці ах як тармазяць інтэграцыю. Настойлівасць беларускага Прэзідэнта і разуменне расійскім лідарам усёй сітуацыі ўсё ж дапамаглі паставіць кропку па многіх пытаннях. Аляксандр Лукашэнка ў 2021 годзе прыязджаў у Расію пяць разоў. У гэтым годзе яго візіты сталі часцей. У гасцях у Уладзіміра Пуціна кіраўнік дзяржавы пабываў сем разоў.

 "Пры такім аб'ёме супрацоўніцтва вельмі шмат пытанняў, якія патрабуюць пастаяннага адміністрацыйнага суправаджэння на высокім або на самым высокім узроўні. Урады займаюцца гэтым амаль кожны дзень. Аб'ём каласальны. Яны шмат вельмі зрабілі. Нам застаецца толькі нейкія кропкі расставіць над "i". Але гэта трэба рабіць пастаянна", - растлумачыў падчас перамоваў у Мінску Уладзімір Пуцін.

"Мы павінны былі скаардынаваць нашы дзеянні, каб спрацаваць так, як спрацавалі. Атрымалася. Наогул, напэўна, хтосьці зайздросціць, што мы з Уладзімірам Уладзіміравічам часта сустракаемся. Можа, хтосьці і хацеў бы з ім часцей сустракацца. Ну, ён адкрыты для такіх сустрэч. Толькі нагоды і прычыны патрэбныя для таго, каб сустракацца. Гэта я цытую яго, калі ён адказваў Зяленскаму. Таму супакойцеся, усё будзе нармальна. Мы проста так святочна час не праводзім. Хоць знаходзім гадзіну-другую для таго, каб і адпачыць", - дадаў у сваю чаргу Аляксандр Лукашэнка. 

Чаму Пуцін прылятаў у Мінск?

Чаму ж у гэты раз не беларускі Прэзідэнт паляцеў у Маскву, Піцер ці Сочы, а Уладзімір Пуцін наведаў Мінск? Упершыню з 2019 года. Проста кіраўнікі дзяржаў так дамовіліся. Не варта шукаць падвоху або дадумваць. Вось сапраўды - проста так дамовіліся. Калі вы верыце ў тэорыі змовы, то проста зразумееце, што ўсе вашы фантазіі можна было б абмеркаваць за звычайнай тэлефоннай размовай. Для гэтага не патрэбныя вялікія дэлегацыі, дывановыя дарожкі і начныя пералёты. 

Сёння, як заявіў Аляксандр Лукашэнка, фактычна вызначаецца будучыня беларускага і расійскага народаў. Такая рэчаіснасць, і тут няма ні кроплі пафасу. Беларусь і Расія разам змаглі не толькі выстаяць, але і знайсці магчымасці для развіцця сваіх эканомік. Прытым нечакана для ўсіх. І перш за ўсё для тых, хто ствараў ім гэтыя складанасці.

Аляксандр Лукашэнка сустрэў Уладзіміра Пуціна проста ў аэрапорце, і адтуль яны разам накіраваліся на перамовы ў Палац Незалежнасці. Прычым не толькі ў адным картэжы, але і ў адным аўтамабілі. Далей было яшчэ цікавей. Як правіла, перамовы прэзідэнтаў праходзяць спачатку адзін на адзін. А затым да іх далучаюцца дэлегацыі. Маўляў, спачатку нам трэба дамовіцца, а затым даручыць урадам рэалізаваць усё гэта. У гэты раз усё было наадварот.

Спачатку перамовы прайшлі у шырокім складзе. Кіраўнікі дзяржаў нібыта заслухоўвалі даклады ад сваіх міністраў аб праведзенай працы і тут жа азадачвалі іх новымі даручэннямі. Аляксандр Лукашэнка нават назваў перамовы нарадай. Звярніце ўвагу і на рассадку. Звычайна прэзідэнты і іх дэлегацыі сядзяць насупраць адзін аднаго. У гэты раз прэзідэнты селі побач, а члены ўрадаў і міністры - вакол іх. Праз два з паловай гадзіны кіраўнікі дзяржаў працягнулі сустрэчу ўжо адзін на адзін у кабінеце беларускага лідара.

І хай пратакол - гэта часам вялікая ўмоўнасць, але фармат сустрэчы, які атрымаўся, як нам здаецца, шмат тлумачыць.

Што абмяркоўвалі Лукашэнка і Пуцін у Мінску?

Ніхто не хавае: адной з тэм перамоў стала энергетыка. І гэта цалкам лагічна. Беларусь жа здабывае газ? Не. Ці ў Беларусі здабываецца дастатковая колькасць нафты, каб загрузіць свае НПЗ? Не. І справа тут нават не столькі ў аб'ёмах, колькі ў цэнах і рэалізацыі нафтапрадуктаў. Беларусь не просіць зніжак або нізкіх цэн на энерганосьбіты. Яе пажаданне заўсёды было толькі адно: у беларускіх і расійскіх прадпрыемстваў павінны быць роўныя ўмовы для працы. Па заявах прэзідэнтаў, усе рашэнні па гэтых пытаннях прыняты. Праўда, пакуль без падрабязнасцей. Усе дамоўленасці ў бліжэйшы час павінны быць замацаваны на ўзроўні ўрадаў.

"Мы абмяркоўвалі цэнавыя параметры ў сферы энергетыкі. Будзем лічыць, што ўсе асноўныя параметры, у тым ліку і адчувальныя па цэнаўтварэнні ў сферы энергетыкі, ўзгоднены", - коратка пракаментаваў гэтае пытанне расійскі лідар.

Прэзідэнт Беларусі таксама не стаў удавацца ў падрабязнасці: "Скажу толькі адно: мы задаволены вынікамі абмеркавання ў цэлым адзінага газавага рынку, канцэпцыі і цэнаўтварэння на бліжэйшыя тры гады. Мы зафіксавалі нашу цану, яна выгадная для нас. Расія вельмі шмат дапамагае ў гэтым плане".

Далей. Ніхто таксама не хавае, што яшчэ адной тэмай перамоваў у Мінску стала ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва. А дакладней, пытанні бяспекі і абароны. Давайце будзем шчырымі. Ці зможа Беларусь адна, без Расіі абараніць сваю незалежнасць? Так, у рэспубліцы распрацоўваюць найноўшае ўзбраенне (мы распавядалі пра яго ў папярэдніх выпусках), мадэрнізуюць Узброеныя Сілы, але не будзем будаваць ілюзій. У кожнага свае магчымасці.

Нядаўна ў Беларусі на баявым дзяжурстве знаходзяцца расійскія ракетныя комплексы С-400 і "Іскандэр". Разам з расіянамі беларусы рыхтуюць свае экіпажы, здольныя кіраваць самалётамі з так званымі спецыфічнымі боепрыпасамі.

Аднак не нафта і газ, ракеты і самалёты былі галоўным пытаннем перамоваў, а прамысловая палітыка. І калі раней прэзідэнты абмяркоўвалі яе з пункту гледжання тактыкі. То цяпер для іх важная стратэгія, погляд на перспектыву. Усё ж эканамічная бяспека Саюзнай дзяржавы - гэта той лейтматыў, які вызначае будучыню Саюзнай дзяржавы.

"Па кожнай праграме дакладзена Прэзідэнту. Было прынцыповае рашэнне, што калі нешта кагосьці не задавольвае, мы гэта туды не цягнем. Гэта пазіцыя і нашага Прэзідэнта, і Прэзідэнта Расіі. Таму ніякіх псеўдапалітычных нязгод зараз у гэтых праграмах няма. А калі ў нас будзе моцная эканоміка, адзіная эканамічная прастора, то наш суверэнітэт ад гэтага толькі ўзмацніцца", - адзначыў Дзмітрый Крутой у кулуарах сустрэчы.

Ці варта Беларусі асцерагацца за свой суверэнітэт?

"Шмат хто ў нас тут пачынае шаптацца, калі не атрымліваецца дамовіцца, што Расія ставіць непрымальныя для нас умовы, звязаныя з нашай незалежнасцю і суверэнітэтам. Абсалютна шчыра кажу: пры ўсіх складанасцях, калі Расійская Федэрацыя - кіраўніцтва - хоча будаваць адносіны з суверэннай незалежнай дзяржавай Беларусь, калі Расія ўспрымае нас як суверэнную і незалежную дзяржаву (але вельмі блізкую, вельмі надзейную, дзе ўсё рускае - ад мовы да расійскіх традыцый - свята шануецца), мы гатовыя выбудоўваць адносіны. Але мы павінны заўсёды зыходзіць з таго, што мы - дзяржава суверэнная і незалежная. Мы аднойчы адсеклі і дамовіліся, як будзем дзейнічаць, падпісаўшы гэтыя 28 праграм. Там няма замаху ні ў адной праграме на нашы суверэнітэт і незалежнасць", - Прэзідэнт Беларусі яшчэ за некалькі дзён да сустрэчы абазначыў нацыянальныя прыярытэты.

Перамовы Аляксандра Лукашэнкі і Уладзіміра Пуціна ў Мінску працягваліся каля дзевяці гадзін. Так, гэта не толькі афіцыйная сустрэча. Прэзідэнты мелі магчымасць абмеркаваць усё вокам на вока падчас сумеснай паездкі з аэрапорта ў Палац Незалежнасці, нефармальнай вячэры і зваротнай дарогі ў аэрапорт. Прычым, як высветлілася, кіраўнікі дзяржаў вырашылі "прагуляць" прыём у Палацы Незалежнасці. У выніку ў Вялікай банкетнай зале дэлегацыі частаваў прэм'ер-міністр Беларусі. Уся справа ў тым, што Аляксандр Лукашэнка запрасіў Уладзіміра Пуціна на сапраўдную беларускую вячэру да сябе дадому. Расійскі Прэзідэнт зляцеў з Мінска ўжо пасля паўночы. Напэўна, перамовы былі сапраўды прадуктыўныя, а рашэнні першых - доўгачаканыя.

Праект створаны за кошт сродкаў мэтавага збору на вытворчасць нацыянальнага кантэнту.

Крыніца: belta.by