Праблема экстрэмізму існуе ў многіх краінах. Сёння асаблівую трывогу выклікае пастаянны рост злачынстваў, звязаных з гвалтам на глебе расавай, рэлігійнай, а таксама нацыянальнай нецярпімасці.
Процідзеянне экстрэмізму – адна з галоўных задач любой дзяржавы. Гэта залог яе бяспекі.
Экстрэмізм – гэта прыхільнасць у ідэалогіі і палітыцы да крайніх пазіцый у поглядах і выбар такіх жа сродкаў для дасягнення пэўных мэтаў. У перакладзе паняцце экстрэмізму азначае «крытычны», «гранічны». Праявы экстрэмізму выступаюць супраць існуючых супольнасцей, структур і інстытутаў, спрабуючы парушыць іх стабільнасць, ліквідаваць іх, прычым пераважна сілавымі спосабамі.
Згодна з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь экстрэмізм (экстрэмісцкая дзейнасць) – дзейнасць грамадзян Рэспублікі Беларусь, замежных грамадзян або асоб без грамадзянства, альбо палітычных партый, прафесійных саюзаў, іншых грамадскіх аб'яднанняў, рэлігійных і іншых арганізацый (у тым ліку міжнародных) і іх прадстаўніцтваў, фарміраванняў і індывідуальных прадпрымальнікаў па планаванні, арганізацыі, падрыхтоўцы і здзяйсненні замахаў на незалежнасць, тэрытарыяльную цэласнасць, суверэнітэт, асновы канстытуцыйнага ладу, грамадскую бяспеку шляхам:
- гвалтоўнага змянення канстытуцыйнага ладу і (або) тэрытарыяльнай цэласнасці Рэспублікі Беларусь;
- захопу або ўтрымання дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам;
- стварэння экстрэмісцкага фарміравання і ўдзелу ў ім, садзейнічання экстрэмісцкай дзейнасці, праходжання навучання або іншай падрыхтоўкі для ўдзелу ў такой дзейнасці;
- распаўсюджванне ў гэтых мэтах загадзя ілжывых звестак аб палітычным, эканамічным, ваенным або міжнародным становішчы Рэспублікі Беларусь;
- абразы ў такіх мэтах прадстаўніка ўлады ў сувязі з выкананнем ім службовых абавязкаў, дыскрэдытацыі органаў дзяржаўнай улады і кіравання;
- ажыццяўленне тэрарыстычнай дзейнасці, масавых беспарадкаў і г.д.
Барацьба з экстрэмізмам мае на ўвазе ў першую чаргу працу з моладдзю, бо менавіта моладзь з'яўляецца найбольш уразлівай катэгорыяй грамадзян.
Сярод фактараў, якія аказваюць уплыў на фарміраванне радыкальных поглядаў, можна адзначыць:
- уплыў бацькоў, уплыў групы аднагодкаў, якія з'яўляюцца прыхільнікамі экстрэмісцкіх поглядаў;
- стрэс, які пацягнуў за сабой дэзінтэграцыю ў грамадстве;
- асобасныя псіхалагічныя асаблівасці (агрэсіўнасць, наіўнасць);
- псіхічнае напружанне і інш.
Якімі б матывамі ні кіраваліся экстрэмісты, іх асноўная мэта - дэстабілізацыя сацыяльнага і палітычнага становішча краіны, стварэнне канфліктных сітуацый.
Праявы экстрэмізму і здзяйсненне злачынстваў экстрэмісцкай накіраванасці цягнуць адказнасць у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
Варта адзначыць, барацьба з экстрэмізмам, як і з іншымі сацыяльна небяспечнымі падзеямі, не можа ажыццяўляцца толькі дзяржавай. Да дадзенай праблемы і яе рашэння павінны быць звернуты ўвага і дзеянні грамадзян.
Прафілактыка экстрэмізму ў моладзевым асяроддзі, добрасумленны прыклад бацькоў, уцягванне падлеткаў у правядзенне культурна-масавых мерапрыемстваў – найважнейшыя складнікі прафілактыкі экстрэмізму і яго праяў.
Памочнік пракурора раёна
юрыст 2 класа Т.В.
Лукуціна