Барацьба з карупцыяй была і застаецца прыярытэтным напрамкам дзейнасці нашай дзяржавы. Злачынствы, учыненыя службовымі асобамі і асабліва з карупцыйнай накіраванасцю, прычыняюць істотную шкоду аўтарытэту дзяржаўнай улады, перашкаджаюць нармальнаму функцыянаванню органаў дзяржаўнай улады і кіравання, падрываюць давер грамадзян да ўладных структур.
Барацьба з карупцыяй была і застаецца прыярытэтным напрамкам дзейнасці нашай дзяржавы. Злачынствы, учыненыя службовымі асобамі і асабліва з карупцыйнай накіраванасцю, прычыняюць істотную шкоду аўтарытэту дзяржаўнай улады, перашкаджаюць нармальнаму функцыянаванню органаў дзяржаўнай улады і кіравання, падрываюць давер грамадзян да ўладных структур.
У сувязі з гэтым барацьба з карупцыяй з'яўляецца цэнтральным звяном унутранай палітыкі Рэспублікі Беларусь.
Правапарушэннямі, якія ствараюць умовы для карупцыі, у адпаведнасці з арт.25 Закона «Аб барацьбе з карупцыяй» з'яўляюцца:
- умяшанне дзяржаўнай службовай асобай з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў у дзейнасць іншых дзяржаўных органаў і іншых арганізацый, калі гэта не ўваходзіць у кола яе паўнамоцтваў і не заснавана на заканадаўчым акце;
- аказанне дзяржаўнай службовай асобай пры падрыхтоўцы і прыняцці рашэнняў неправамернай перавагі інтарэсам фізічных або юрыдычных асоб альбо прадастаўленне ім неабгрунтаваных льгот і прывілей або аказанне садзейнічання ў іх прадастаўленні;
- выкарыстанне дзяржаўнай службовай або прыраўнаванай да яе асобай службовага становішча пры вырашэнні пытанняў, якія закранаюць яе асабістыя, групавыя і іншыя пазаслужбовыя інтарэсы, калі гэта не звязана са службовай (працоўнай) дзейнасцю
- выкарыстанне дзяржаўнай службовай або прыраўнаванай да яе асобай у пазаслужбовых інтарэсах інфармацыі, распаўсюджванне якой абмежавана, атрыманай ёю пры выкананні службовых (працоўных) абавязкаў;
- парушэнне дзяржаўнай службовай асобай або прыраўнаванай да яе асобай устаноўленага актамі заканадаўства парадку правядзення конкурсаў, аўкцыёнаў, працэдур закупак і інш.
Здзяйсненне тых ці іншых правапарушэнняў цягне за сабой адказнасць у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
Крымінальная адказнасць за парушэнне антыкарупцыйнага заканадаўства прадугледжана артыкуламі 210, 424, 425-427, 430-433 КК Рэспублікі Беларусь.
Паводле статыстыкі крымінальных спраў найбольш распаўсюджанымі карупцыйнымі злачынствамі з'яўляюцца: хабарніцтва, службовая фальсіфікацыя, крадзеж шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі, злоўжыванне ўладай або службовымі паўнамоцтвамі.
За крадзеж шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі арт.210 КК прадугледжана пазбаўленне права займаць пэўныя пасады, або займацца пэўнай дзейнасцю са штрафам, або абмежаванне волі на тэрмін да 4 гадоў са штрафам або пазбаўленне волі на тэрмін да 4 гадоў са штрафам або без штрафу і з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца пэўнай дзейнасцю.
Кра́дзеж шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі, учыненая паўторна альбо групай асоб па папярэдняй змове, караецца абмежаваннем волі на тэрмін ад 2 да 5 гадоў з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца пэўнай дзейнасцю або пазбаўленнем волі на тэрмін ад 2 да 7 гадоў са штрафам і з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца пэўнай дзейнасцю.
Злоўжыванне ўладай або службовымі паўнамоцтвамі (арт. 424 КК) уяўляе сабой наўмыснае, усупраціў інтарэсам службы, здзяйсненне службовай асобай дзеянняў з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў, што пацягнула прычыненне шкоды ў буйным памеры або істотную шкоду правам і законным інтарэсам грамадзян альбо дзяржаўным і грамадскім інтарэсам, і караецца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 2 да 6 гадоў са штрафам і без штрафу і з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца пэўнай дзейнасцю.
Злоўжыванне ўладай або службовымі паўнамоцтвамі, здзейсненае службовай асобай, якая займае адказнае становішча, альбо пры ажыццяўленні функцый па раздзяржаўленні і прыватызацыі дзяржаўнай маёмасці, альбо што пацягнула цяжкія наступствы – караецца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 3 да 10 гадоў са штрафам або без штрафу і з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца пэўнай дзейнасцю.
За атрыманне хабару – прыняцце службовай асобай для сябе або для блізкіх матэрыяльных каштоўнасцей альбо набыццё выгадаў маёмаснага характару, што прадастаўляюцца выключна ў сувязі з займаемай ім службовай пасадай, спрыяльнае вырашэнне пытанняў, якія ўваходзяць у кампетэнцыю такой асобы, альбо за выкананне або невыкананне ў інтарэсах таго, хто дае хабар, або асобаў, якіх ён прадстаўляе, якога-небудзь дзеяння, што гэтая асоба павінна была або магла здзейсніць, артыкул 430 КК прадугледжвае пакаранне ў выглядзе абмежавання волі на тэрмін ад 3 да 5 гадоў з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца пэўнай дзейнасцю або пазбаўленнем волі на тэрмін да 7 гадоў са штрафам і з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца пэўнай дзейнасцю. Атрыманне хабару паўторна, альбо шляхам вымагання, альбо групай асоб па папярэдняй змове, альбо ў буйным памеры – караецца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 3 да 10 гадоў са штрафам і з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца пэўнай дзейнасцю.
Пры гэтым асоба, якая дала хабар, вызваляецца ад крымінальнай адказнасці, калі ў дачыненні да яе мела месца вымагальніцтва хабару альбо калі гэтая асоба пасля дачы хабару добраахвотна заявіла аб зробленым.
Пракурор Лепельскага раёна
саветнік юстыцыі В.М. Жыгімонт