Пенсіянеры ў Беларусі атрымаюць магчымасць значна павялічыць памер сваёй пенсіі

Пры гэтым Прэзідэнт падкрэсліў, што дзяржава заўсёды ідзе на павышэнне пенсій, калі такая магчымасць існуе. "Так, пенсіі ў нас, можна сказаць, неаблачныя, невялікія, па асобных катэгорыях, вядома, жадаюць быць лепш. Але мы заўсёды гаворым і будзем гаварыць як пенсіянерам, так і працаўнікам: будуць грошы - пенсіянераў не пакрыўдзім. Гэта стратэгічная лінія, якой мы прытрымліваемся, - сказаў кіраўнік дзяржавы. - Я прэм'ер-міністру нядаўна сказаў - гэта адказ усім тым, хто сёння націскае на кіраўніцтва прадпрыемстваў і дзяржслужачых, на ўладу: "Павышайце заробкі!". На гэта мы можам адказаць прама: ідзіце на прадпрыемствы і бярыце гэты заробак. Але наперадзе - прадукцыйнасць працы. Калі ёсць павышэнне прадукцыйнасці працы, калі ласка, павялічвайце заробкі". "Ніхто друкаваць грошы для выплаты заробку не будзе. Бо мы паўторым зноў жа той фінансавы крызіс, які ў нас быў у мінулым годзе", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. Пенсійную сістэму неабходна ўдасканальваць, прапанаваўшы грамадзянам варыянт, які б стымуляваў іх да больш позняга звароту за пенсіяй. "Нам трэба прастымуляваць пенсіянераў, трэба даць ім нейкі працэнт да пенсіі ў выпадку, калі ён пазней пенсійнага ўзросту звяртаецца за пенсіяй, - сказаў Прэзідэнт. - Значна прастымуляваць, каб гэта было важка". Пры гэтым кіраўнік дзяржавы асабліва звярнуў увагу, што гэта павінна быць добраахвотнае рашэнне грамадзян. "Мы павінны гэта рабіць, не націскаючы на людзей і не павышаючы штучна або адміністрацыйна пенсійны ўзрост. Гэтага рабіць нельга. Не захацеў чалавек звяртацца пазней за пенсіяй, у яго павінна быць права выйсці на пенсію, як гэта ажыццяўляецца ў цяперашні час - у 55 гадоў у жанчын, у 60 - у мужчын. Гэта значыць, мы павінны прапанаваць альтэрнатыўны варыянт", - адзначыў Прэзідэнт. "Але ніякага тут папулізму быць не павінна, - папярэдзіў Аляксандр Лукашэнка. - Калі мы робім крокі, яны не павінны пагоршыць фінансавую сітуацыю. Прасцей кажучы, каб у нас хапіла на гэта грошай". "Шкадаваць пенсіянерам нічога не трэба. Пенсіі, нікуды не дзенешся, трэба падымаць. І ў нас эканоміка складаецца так, што мы ў гэтым годзе пару разоў можам пайсці на павышэнне пенсій, як мы плануем. І гэта трэба рабіць", - сказаў Прэзідэнт.Як далажыла міністр працы і сацыяльнай абароны Мар'яна Шчоткіна, у апошнія гады сярэдні памер працоўнай пенсіі па ўзросьце ў Беларусі складае 40% сярэдняй зарплаты па краіне, што вышэй за аналагічны паказчык нават у некаторых развітых краінах. "Гэта рэкамэндацыя Міжнароднай арганізацыі працы, і гэта прапісана ў Канцэпцыі нацыянальнай бясьпекі", - сказала яна. Штогадовыя выдаткі на пэнсіі складаюць каля 10% ВУП. Гэта таксама адпавядае ўзроўню шэрагу заходнееўрапейскіх краін. "Але нас сёньня сапраўды турбуе тое, што нагрузка на Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва ўзрастае", - адзначыла Мар'яна Шчоткіна. Па ацэнках Мінпрацы і сацыяльнай абароны, у 2012 годзе на 100 працоўных будзе прыпадаць 57 пэнсіянэраў. У 2015 годзе гэтае лік узрастае да 60, а ў 2020-м складзе 67 чалавек. "Гэта значыць, трэба вырашыць дзьве задачы. Першая - даць магчымасьць людзям зарабіць больш высокую пэнсію. І другое - прыцягнуць іх на рынак працы, таму што гэта высокакласныя спэцыялісты, і яны патрэбныя краіне. Таму натуральна, што сёньня прапануецца такі варыянт, калі чалавек сам робіць свой выбар, самастойна прымае рашэньне", - сказала міністар. Урад падрыхтаваў прапановы, накіраваныя на тое, каб больш актыўна стымуляваць добраахвотную адтэрміноўку звароту за пэнсіяй. І каб такая адтэрміноўка стала больш запатрабаванай, павышэньне памеру пэнсіі мяркуецца зрабіць больш важкім. За першы год - на 6% заробку, які прымаецца для разьліку пэнсіі. За два гады памер павышэньня складзе 14%, за тры гады - 24%, за чатыры гады - 36%, за пяты і кожны наступны год прадугледжваецца павышэньне памеру пэнсіі на 14% заробку, якія сумуюцца з працэнтамі павышэньня, устаноўленымі за папярэдні пэрыяд. "Калі сёньня пры налічэньні поўнай пэнсіі ёсьць абмежаваны памер - 75% заробку, ад якога разьлічваецца пэнсія, то ў гэтым варыянце верхняй мяжы проста няма. Гэта значыць, чалавек мае магчымасьць сам зарабіць сабе памер пэнсіі, - адзначыла Мар'яна Шчоткіна. - Мяркуем, што такая норма будзе цікавая яшчэ і тым, хто сёньня атрымлівае пэнсію і можа працаваць, але незадаволены яе памерам. Яны могуць прыпыніць атрыманьне пэнсіі, уладкавацца на працу, і ў наступным памер пэнсіі ўзрасьце. Самае галоўнае, што тут няма ніякіх дырэктыўных захадаў, і чалавек мае права выбару".Урад прапануе пры вылічэнні заробку для працоўнай пенсіі ўлічваць залічаныя ў стаж працы перыяды дзейнасці, на працягу якіх не праводзілася аплата абавязковых страхавых узносаў у Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва. У адпаведнасці з заканадаўствам пры вылічэнні пенсіі ў стаж нароўні з працай, калі праводзіцца аплата узносаў, уключаюцца перыяды іншай дзейнасці, на працягу якіх узносы не плацяцца (ваенная служба, вучоба на дзённай форме атрымання адукацыі, догляд за дзецьмі, інвалідамі I групы і састарэлымі). Пры вызначэнні заробку такія перыяды прапускаюцца. "Мяркуем, што гэтыя меры зацікавяць людзей. У далейшым, калі будзе такая неабходнасць, мы гатовыя яшчэ прапанаваць меры, якія б стымулявалі пенсіянераў, жадаючых працягнуць працаваць", - сказала міністр. "Правільна. Трэба ісці шляхам дыялогу і дамоўленасцей з пенсіянерамі. Усё ж такі гэтыя людзі стварылі нашу краіну, асабліва цяперашнія пенсіянеры. Ім трэба даць права выбару", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. Прапанаваную ідэю падтрымаў і дзяржсакратар Савета Бяспекі Леанід Мальцаў. Аднак ён звярнуў увагу на тое, ці зацікавіць наймальнік трымаць чалавека пенсійнага ўзросту замест таго, каб узяць на працу маладога. На яго думку, магчыма, варта прадугледзець механізм, які б прадастаўляў пенсіянерам пэўныя гарантыі. "Такім чынам мы пенсіянераў вылучаем з агульнай масы ў якасці прыярытэту, а моладзь адштурхоўваем. Тут ужо трэба канкураваць на рынку працы", - заўважыў на гэта Аляксандр Лукашэнка. "Мусіць, дадатковай абароны не трэба. Чалавек павінен быць прафесіяналам. Кожны наймальнік трымае сёння прафесіянала. Трэба вучыцца і падтрымліваць сябе на ўзроўні, і тады не будзе пытанняў", - адзначыла Марыяна Шчоткіна. Намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Андрэй Тур звярнуў увагу, што прапанаваныя новаўвядзенні будуць асабліва выгадныя для высокааплатных работнікаў, што дазволіць захаваць на працы высокакваліфікаваны персанал. Намеснік прэм'ер-міністра Анатоль Тозік прывёў яшчэ шэраг довадаў на карысць добраахвотнай адтэрміноўкі звароту за пенсіяй. Па статыстыцы, у сярэднім у Беларусі пасля выхаду на пенсію мужчыны жывуць 14 гадоў, а жанчыны - 24 гады. Такім чынам, калі працягваць працаваць яшчэ 5 гадоў без атрымання пенсіі, то ў наступным выгада значна перавысіць фінансавыя страты."Разлічваць, што людзі самі падоўжаць свой працоўны стаж у сярэднім больш, чым на 5 гадоў, нам не варта. Але гэта таксама будзе вялікая справа, і людзі будуць даўжэй жыць. Таму што сыход на пенсію - гэта стрэс. Гэта менш руху, а калі чалавек не рухаецца, арганізм яго аслабее, - лічыць кіраўнік дзяржавы. - Мы адміністрацыйна тут не прымяняем ніякіх мер. Але людзі павінны разумець, што безмерна павялічваць пенсію мы не можам. Мы можам аддаць толькі тыя грошы, якія ў нас ёсць, як мы гэта рабілі заўсёды". Міністр фінансаў Андрэй Харкавец адзначыў, што неабходна больш шырока глядзець на сітуацыю ў кантэксце той дэмаграфічнай абстаноўкі, якая складзецца ў перспектыве. "Бліжэй да 2020-х гадоў доля насельніцтва старэйшыя за 60 гадоў значна вырасце і, адпаведна, павялічыцца нагрузка на дзяржаву з пункту гледжання пенсійнага забеспячэння. Прадбачачы пагаршэнне сітуацыі ў будучыні, мы ўжо сёння павінны задумацца і выбудоўваць наша паводзіны, мадэляваць яго, як мы будзем дзейнічаць у той перыяд", - сказаў ён. На думку міністра фінансаў, трэба шукаць альтэрнатыўныя варыянты развіцця самазабеспячэння пенсіянераў. Адзін з іх - сістэма страхавога пенсійнага забеспячэння, калі чалавек дадаткова з зарплаты плаціць унёскі, а па дасягненні пенсійнага ўзросту атрымлівае дадатковыя выплаты. У сусветнай практыцы ёсць паспяховыя прыклады працы такой сістэмы, аднак у Беларусі гэты інструмент па шэрагу прычын не атрымаў шырокага развіцця. Як адзначылі ўдзельнікі нарады, адным з галоўных стрымліваючых фактараў з'яўляецца інфляцыя. У перспектыве развіваць сістэму страхавога пенсійнага забеспячэння трэба, аднак пакуль для гэтага няма неабходных умоў. "Стабілізуемся, і тады ўжо будзем глядзець. Мы прапануем людзям, але абавязкова пад гарантыі дзяржавы, каб не было гэтых пірамід, - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. - Так, мы павінны вывучаць вопыт іншых дзяржаў, але ўсё ж трэба стаяць нагах на сваім падмурку. Калі гэта пакуль цярпіма для насельніцтва, давайце будзем ісці гэтым шляхам. Будзем глядзець і ў будучыню. Але давайце гэтую будучыню вызначым ужо ў наступнай пяцігодцы, у гэтай як абяцалі, так і будзем працаваць"."Думаю, жыццё нас падштурхнула да таго, пра што мы гаворым, і вопыт ужо пэўны ёсць. Вопыт не толькі заходніх краін, але і былых сацыялістычных дзяржаў, з якімі мы можам параўноўвацца. Гэты вопыт для нас таксама важны. Добра, што мы, захаваўшы сваю зразумелую для людзей пенсійную сістэму, выконваем у ёй свае абавязацельствы. Гэта вялікая справа. Таму ламаць не трэба, крыўдзіць пенсіянераў ні ў якім разе нельга. Але трэба з імі быць шчырымі. Калі людзі бачаць, што ў нас ёсць грошы, эканоміка працуе і мы можам нечым ім дапамагчы, дадаўшы пенсію, мы павінны гэта рабіць, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Але пенсіянеры павінны разумець: калі мы захоўваем нізкі ўзрост выхаду на пенсію, то і пенсіі будуць незахмарныя - людзі пакуль гэтага не хочуць. Мы абяцалі, што не будзем зараз чапаць пенсійны ўзрост. Таму мы выбіраем альтэрнатыву, але не адміністрацыйным чынам".-0-

БЕЛТА