Прафсаюзы павінны адыгрываць большую ролю ў сістэме сацыяльнай абароны насельніцтва - А.Лукашэнка

Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што ўздыму эканомікі трэба надаць больш магутны імпульс. За пяцігоддзе трэба павялічыць амаль у 1,7 раза валавы ўнутраны прадукт, больш чым на траціну – колькасць новых працоўных месцаў, забяспечыць кардынальны рост прадукцыйнасці працы. Менавіта на гэтай аснове грунтуюцца прагнозы аб значным павышэнні зарплаты і рэальных даходаў насельніцтва ў цэлым. "Прыярытэтная задача ўлады – каб якасць жыцця людзей ні ў чым не саступала якасці жыцця ў перадавых дзяржавах свету", – заявіў ён. "Мы не будуем паветраных замкаў, не прыдумляем гучных папулісцкіх лозунгаў, каб спадабацца людзям. Паверце, за такімі прывабнымі загалоўкамі нічога не стаіць. Калі абяцаюць знізіць падаткі і ў дзясяткі разоў падняць зарплату, пенсіі, стыпендыі, не трэба быць эканамістам, каб зразумець галаслоўнасць падобных заяў. Гэта поўная няпраўда", – сказаў Аляксандр Лукашэнка. "Мільёны новых працоўных месцаў" гучыць, вядома, вельмі прыгожа. Толькі аўтары падобных ідэй замоўчваюць тое, што такі "прырост" яны плануюць за кошт скарачэння існуючых працоўных месцаў. Каму, скажыце, патрэбна такая пыл у вочы? І мільёны новых працоўных месцаў – гэта сотні мільярдаў долараў. Калі яны ў кагосьці ёсць, то ў гэта можна паверыць", – дадаў ён. "Хацелася б усё зрабіць хутка: і зарплату даць людзям больш, і стыпендыі падняць, і бясплатным жыллём забяспечыць усіх жадаючых. Усе гэтыя гады ўлада была шчырая перад народам і брала на сябе толькі тыя абавязацельствы, у выкананні якіх была ўпэўнена", – падкрэсліў кіраўнік дзяржавы. Прэзідэнт перакананы, што ў краіне ёсць перадумовы для таго, каб "зрабіць больш і лепш". "Мы да гэтага ідзём, але паступова, па меры сваіх магчымасцей", – сказаў ён. Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што Беларусь імкнецца, каб яе эканоміка дынамічна развівалася і была прывабнай як для айчынных, так і для замежных інвестараў. Краіна робіць стаўку на максімальную актывізацыю прадпрымальніцкай ініцыятывы, выкарыстанне лепшага сусветнага вопыту для павышэння эфектыўнасці гаспадарання ва ўсіх галінах і на ўсіх прадпрыемствах. "Мадэрнізацыя эканамічнага ладу, пераход на больш высокі тэхналагічны ўзровень вытворчасці, шырокае ўкараненне інавацый ва ўсе сферы – усё гэта прызвана забяспечыць павышэнне канкурэнтаздольнасці ў свеце не толькі беларускай прадукцыі, але і нашай краіны ў цэлым", – сказаў Прэзідэнт."Я для сябе цвёрда вырашыў і вызначыўся, калі нам трэба будзе яшчэ працаваць: каб вы, вытворчнікі, камерсанты, бізнесмены, не папракалі дзяржаву - мы вам дамо поўную волю ў будучай пяцігодцы распараджацца ўласнымі сродкамі. То бок, вырабілі, заплацілі падаткі, абавязковыя плацяжы, ёсць у вас грошы - дзяліце і жывіце", - сказаў кіраўнік дзяржавы. У выпадку аб'ектыўных цяжкасцей дзяржава дапаможа, але "на плячах цягаць нікога не будзе". "Працуйце і адказвайце перад сваімі працоўнымі калектывамі, а я буду сачыць, каб выконваліся асноўныя правы: права на працу і годнае заробку. Вось і ўсё. І тады знікне зварот: "Аляксандр Рыгоравіч, дайце грошы, павысіце заробак і г.д.", - працягнуў Прэзідэнт. Ён адзначыў, што дзяржава будзе займацца дзяржсектарам. Пры гэтым палітыка не будзе будавацца такім чынам, каб дзяржслужачыя ў сваіх даходах і заробку адрываліся ад народа. "Хочаце больш - скарачайцеся. Колькасць ёсць, мы не будзем забіраць вашы стаўкі. Замест сотні ці 110 чалавек у райвыканкаме пакіньце 70, выконвайце тыя ж функцыі, а астатнія 40 пасад - забярыце і даплачвайце людзям. Мы не будзем тут звярэць і скарачаць заробак. Але мы будзем прытрымлівацца таго ўзроўню і той планкі справядлівасці, якая павінна быць", - сказаў Прэзідэнт. Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў: "З будучага года шукайце сваё шчасце на сваіх прадпрыемствах. Мы будзем кантраляваць, жорстка пытацца і будзем на баку працоўных калектываў, але памятайце непарушную ісціну: для таго, каб нешта мець у кішэні, трэба працаваць". Закрануў кіраўнік дзяржавы і пытанні пошуку альтэрнатыўных шляхоў паставак энергарэсурсаў у Беларусь. На яго думку, працу ў гэтым напрамку трэба весці больш энергічна. Ён падкрэсліў, што ўсё больш актуальнай становіцца задача рацыянальнага і надзвычай эканомнага выкарыстання энергетычных і іншых матэрыяльных рэсурсаў. Сучасныя тэндэнцыі павышэння іх кошту прымушаюць шукаць альтэрнатыўныя крыніцы і новыя рынкі. Ад гэтага залежыць эканамічная бяспека і захаванне рэальнага суверэнітэту дзяржавы. Беларусь на гэтых напрамках ужо знаходзіць аптымальныя шляхі вырашэння праблем, што ўзнікаюць. "Але іх трэба больш энергічна развіваць, нарошчваць свой экспартны патэнцыял і дыверсіфікаваць гандлёва-эканамічныя сувязі", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.Па словах Прэзідэнта, яму вядома крытычнае стаўленне некаторых людзей да статыстычнай інфармацыі аб тым, што наша краіна, адна з нямногіх у свеце, падчас крызісу хоць трохі, але прыбавіла ў ВУП. У гэтым годзе ўраду пастаўлена задача выйсці на прырост ВУП у 10-11%. "Узнікае пытанне: чаму пры такім нядрэнным росце мы ўсё ж такі не так багатыя? Па-першае, мы прырастаем па ВУП у тых сферах, дзе няма звышпрыбытку і звышдаходаў. Калі б было 12% прыросту ў газавай і нафтавай прамысловасці, мы б мелі велізарныя дывідэнды, таму што там велізарныя прыбыткі", - сказаў кіраўнік дзяржавы. Ён таксама дадаў, што вытворчасць занадта затратная, па некаторых напрамках удзельная вага энерганосьбітаў у сабекошце прадукцыі дасягае 80%. Таму, падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, было прынята жорсткае рашэнне шукаць альтэрнатыву. "Не знойдзем альтэрнатывы - не мы будзем збірацца ў гэтай зале і не мы будзем заказваць музыку. Нам будуць казаць, як усе дзесяцігоддзі да нас, як жыць, у якім напрамку рухацца і з кім ваяваць, калі ўжо казаць шчыра, - сказаў ён. - Таму нам трэба знайсці альтэрнатыву, тым больш што яна ёсць". Аднак нават у гэтых пошуках Беларусі чыняць перашкоды. "Пошукі вельмі складаныя, цяжкія. І знайшлі, накшталт, але напярэк становяцца ўсе тыя, хто сёння не хоча гэтай альтэрнатывы. Дапусцім, мы знайшлі шляхі танных паставак нафты і газу на тэрыторыю Беларусі, дапусцім, праз Прыбалтыку. І тут жа ўключаецца вядомы знешні рычаг: "Не пушчаць!" Тым больш што існуючыя газавыя і нафтавыя артэрыі Савецкага Саюза ведаеце ў чыіх руках. Пустымі стаяць трубы, яны проста не працуюць, блакуюцца па пастаўках вуглевадароднай сыравіны ў Беларусь", - адзначыў кіраўнік дзяржавы. Таму, на яго думку, "спа надзеяй на тое, што існуе, не варта". "Таму пастаўлена задача: мы павінны пабудаваць свае артэрыі, але абавязкова сысці ад залежнасці, калі мы хочам быць дзяржавай", - падкрэсліў ён. "Калі мы не хочам быць дзяржавай і хочам, каб нас пастаянна піналі, нахіляючы і паказваючы, што рабіць, куды рухацца, - тады можна гэтага не рабіць. Бо гэта вельмі дорага. Незалежнасць і суверэнітэт вельмі дорага каштуюць", - дадаў Прэзідэнт. Ён таксама падкрэсліў: "Задача нашага пакалення - забяспечыць жыццё і росквіт для цяперашняга і будучага пакаленняў на гэтым кавалачку зямлі". Прэзідэнт асабліва адзначыў, што ў Беларусі на першае месца заўсёды ставяцца пытанні забеспячэння занятасці і сацыяльнай абароны грамадзян незалежна ад эканамічнай сітуацыі.Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу на тое, што, нягледзячы на ​​негатыўны ўплыў глабальнага крызісу і рэзкае пагаршэнне кан'юнктуры рынку энерганосьбітаў і іншых рэсурсаў, Беларусь здолела забяспечыць няўхільны ўздым эканомікі, не дапусціўшы падзення вытворчасці і масавага беспрацоўя. Станоўчая дынаміка эканамічнага развіцця, стабільнасць і спакой у грамадстве былі і застаюцца характэрнымі рысамі Беларусі, якія выгадна адрозніваюць яе на постсавецкай прасторы. На думку кіраўніка дзяржавы, у значнай ступені гэтаму спрыяла супольная праца органаў улады з прафсаюзамі і працоўнымі калектывамі. Прэзідэнт нагадаў, што ў будучыні перад краінай стаяць напружаныя задачы. "Для паспяховай рэалізацыі такіх маштабных мэт патрабуецца кансалідацыя грамадзян Беларусі, аб'яднанне намаганняў і рэсурсаў дзяржавы і грамадства", - лічыць ён. У той жа час, як паказвае досвед, у першую чаргу неабходна спадзявацца на сябе, свае рэзервы і магчымасці, наводзячы ўзорны парадак ва ўсіх справах у краіне, пры гэтым не адкідваючы ніводнай магчымасці для ўмацавання ўзаемавыгадных адносін са стратэгічнымі партнёрамі. У працэсе абнаўлення краіны адну з вядучых роляў павінна адыграць Федэрацыя прафсаюзаў. "На дадзеным этапе федэрацыя як адна з самых масавых, самых патрыятычна настроеных арганізацый павінна дакладна вызначыцца: што вы можаце даць дзяржаве, дзе падставіце плячо, якую сферу адказнасці прымеце на сябе", - сказаў Аляксандр Лукашэнка. Найважнейшы аспект канструктыўных, па-сапраўднаму партнёрскіх адносін паміж уладай і грамадскімі арганізацыямі ён бачыць не ў адасабленні, а ў сумесным вырашэнні стратэгічных задач сацыяльна-эканамічнага развіцця краіны. "Успомніце, на пятым з'ездзе Федэрацыі прафсаюзаў, калі абмяркоўваліся асноўныя напрамкі сацыяльна-эканамічнага развіцця на 2005-2010 гады, ставіліся амбіцыйныя задачы. Мы планавалі, што валавы ўнутраны прадукт узрасце на 50%, сярэдні заробак дасягне $500 у эквіваленце, удвая скароціцца ўзровень малазабяспечанасці. Тады гэта здавалася вельмі высокай планкой і многімі ўспрымалася скептычна. Але ж мы дасягнулі гэтых рубяжоў, нягледзячы на ​​ўсе складанасці, якія нам паднесла сусветная эканоміка, і, скажам прама, не толькі яна", - сказаў Прэзідэнт.У будучыні дзяржава будзе значна больш увагі надаваць грамадскім аб'яднанням і партыям. "Калі нам народ і бог дазволяць працаваць у адпаведных якасцях, у новым пяцігодку мы будзем мець зносіны значна больш", - сказаў Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да прысутных. Ён таксама назваў адным з вялікіх недахопаў сваёй працы тое, што раней ён надаваў гэтаму пытанню менш увагі. Кіраўнік дзяржавы нагадаў, што ў свой час быў высунуты тэзіс аб тым, што саветы, прафсаюзы, моладзевыя, ветэранскія, жаночыя арганізацыі з'яўляюцца асновай грамадзянскай супольнасці. "І няма чаго тут выдумляць і падкідваць нам тэзісы з-за мяжы, якім павінна быць грамадзянская супольнасць і як яе трэба разумець. Мы яе будзем разумець так, як складваецца сітуацыя ў нашай краіне, і будзем фармуляваць гэтыя рэчы такім чынам, каб не разбурыць мір і стабільнасць у нашай дзяржаве", - падкрэсліў ён. Аляксандр Лукашэнка лічыць, што грамадскія аб'яднанні і палітычныя партыі павінны самастойна вызначыць шляхі свайго развіцця. "Я не супраць партыйнага будаўніцтва, нармальных апазіцыйных партый, не супраць вядучай нейкай партыі, але гэта павінна вызначыць сама жыццё. Усё гэта павінна выкрышталізавацца з жыцця", - сказаў кіраўнік дзяржавы. "У будучыні мы абавязкова больш увагі надамо грамадскім арганізацыям і партыям у плане таго, што нам трэба навесці, калі проста казаць, парадак у гэтым - і нарматыўна, і арганізацыйна", - падсумаваў беларускі лідар. У той жа час Прэзідэнт лічыць, што прафсаюзы ні ў якім разе не павінны займацца папулізмам. "Па сваёй прыродзе прафсаюзы закліканы выконваць шмат функцый, часам дыяметральна супрацьлеглых, - сказаў ён. - З аднаго боку, трэба дамагацца задавальнення ўсіх патрэб работнікаў. З іншага, з наймальнікам павінны быць выбудаваны канструктыўныя, я б нават сказаў, дыпламатычныя адносіны, з тым каб знаходзіць аптымальныя шляхі вырашэння праблем, пры неабходнасці - ісці на кампраміс. І, самае галоўнае, узнімаючы тое ці іншае пытанне, вы павінны рэальна ацэньваць эканамічную сітуацыю ў краіне. І ні ў якім разе не займацца папулізмам". "Мы ўжо такое ў нашай гісторыі праходзілі, - працягнуў кіраўнік дзяржавы. - Тады дзейнасць прафсаюзаў не мела нічога агульнага з рэальнай абаронай правоў працоўнага чалавека, а была накіравана на задавальненне інтарэсаў вярхушкі арганізацыі".Найважнейшая задача прафсаюзаў – забяспечыць баланс інтарэсаў, сфарміраваць атмасферу партнёрства, а не канфрантацыі ў калектывах. Па словах Прэзідэнта, галоўная праца прафсаюзаў – у працоўных калектывах. "І ў перыяд эканамічных цяжкасцей, і пры мадэрнізацыі калектыў у любым выпадку ліхаманіць. У першым выпадку – ад праблем, у другім – ад неразумення свайго будучага пасля абнаўлення вытворчасці", – сказаў Аляксандр Лукашэнка. Менавіта таму прафсаюзы павінны забяспечваць баланс інтарэсаў. "Людзі павінны ведаць перспектывы як сваіх галін і прадпрыемстваў, так і свае асабістыя, сваё месца на гэтым прадпрыемстве. Павінен быць забяспечаны пастаянны дыялог паміж наймальнікам і работнікамі. І гэта таксама прафсаюзная справа", – лічыць ён. Прэзідэнт запатрабаваў няўхільнага і безумоўнага выканання заканадаўства аб працы незалежна ад формы ўласнасці. "Мала забяспечыць чалавека працай, мы павінны паклапаціцца і аб абароне яго інтарэсаў як працаўніка. Таму безумоўнае выкананне заканадаўства аб працы павінна стаць нормай жыцця", – перакананы Аляксандр Лукашэнка. Разам з тым яшчэ нярэдка сустракаюцца выпадкі несвоечасовай выплаты заработнай платы, парушэння ўмоў аховы працы. На думку кіраўніка дзяржавы, тут, як нідзе, запатрабавана кантрольная функцыя прафсаюзаў. "Як бы нас ні абвінавачвалі ў архаізме, мы захавалі сістэму прафсаюзнага грамадскага кантролю. Прычым прафсаюзы – адзіная з грамадскіх структур, за якой пакінуты такія паўнамоцтвы, – падкрэсліў ён. – У прафсаюзаў ёсць працаздольныя прававая і тэхнічная інспекцыі працы, грамадскія інспектары па ахове працы". Менавіта таму дзяржава мае права чакаць ад прафсаюзаў эфектыўнай барацьбы з парушэннямі заканадаўства. "Але пры гэтым часта вы захопліваецеся кантраляваннем наймальніка і забываеце, што на прафсаюзах у роўнай меры ляжыць абавязак бязлітаснага процідзеяння недысцыплінаванасці саміх работнікаў, невыканання імі правілаў аховы працы, п'янства", – лічыць Аляксандр Лукашэнка.Ён таксама падкрэсліў важнасць таго, што толькі прафсаюзы маюць права ажыццяўляць грамадскі кантроль нават у тых арганізацыях, дзе няма членаў іх аб'яднання. "Гэта асабліва актуальна ў цяперашніх умовах, калі намі ўзяты курс на лібералізацыю эканомікі, спрашчэнне вядзення бізнесу", - сказаў кіраўнік дзяржавы. На жаль, прыватнік часам эканоміць на работніках, не стварае бяспечныя ўмовы працы, не выплачвае зарплату, беспрычынна звальняе. "Прафсаюзы павінны абараняць усіх працуючых", - падкрэсліў ён. Прэзідэнт таксама лічыць, што прафсаюзы павінны больш упэўнена заявіць аб сабе ў бізнес-асяроддзі шляхам укаранення там ідэй сацыяльнага партнёрства. На яго думку, прафсаюзы сур'ёзна недапрацоўваюць у пытаннях аховы працы і скарачэння выпадкаў вытворчага траўматызму. "Мы шмат гаворым аб высокіх матэрыях, інавацыях. Але часам маўчым аб тым, што адной з асноўных прычын гібелі людзей у нашай краіне застаецца вытворчы траўматызм. Думаецца, у XXI стагоддзі такая сітуацыя выглядае проста абсурдам", - сказаў кіраўнік дзяржавы. Толькі за восем месяцаў гэтага года ў выніку няшчасных выпадкаў на вытворчасці загінулі 152 чалавекі і каля 500 траўмаваныя. Часта гібель людзей абумоўлена знаходжаннем іх на працы ў стане алкагольнага ап'янення. Прэзідэнт лічыць, што, як правіла, роля прафсаюзных арганізацый зводзіцца да фіксавання фактаў, а мэтанакіраваная праца па выяўленні і ліквідацыі прычын, якія іх спараджаюць, адсутнічае. У сваім выступленні Аляксандр Лукашэнка акцэнтаваў увагу на неабходнасці ажыццявіць комплекс дзейсных мер па матэрыяльнай і маральнай падтрымцы сям'і. "Сфера адказнасці прафсаюза - не толькі работнік, але і яго сям'я, таму што плённа можна працаваць толькі ў тым выпадку, калі ведаеш: дома ўсё ў парадку", - сказаў ён. Ён падкрэсліў, што дзяржава ніколі не эканоміла на сям'і. Пра гэта гавораць і факты. У прыватнасці, у цяперашні час сістэма дапамог распаўсюджваецца прыкладна на паўмільёна дзяцей, амаль 45 тыс. дзяцей ва ўзросце да двух гадоў забяспечаны бясплатным харчаваннем, адрасную дапамогу атрымліваюць больш за 19 тыс. сем'яў з дзецьмі. "Ніводная дзяржава, нават самая багатая, не можа сабе такога дазволіць", - сказаў Прэзідэнт. Усё гэта спрыяла пэўнай стабілізацыі дэмаграфічнай сітуацыі. Але, як лічыць Аляксандр Лукашэнка, "заспакаяцца рана і трэба ісці далей".Прэзідэнт лічыць неабходным скарэкціраваць жыллёвую праграму з улікам таго, што ў краіне трэба вырашаць дэмаграфічную праблему. "Калі і далей мы не будзем забяспечваць станоўчы прырост насельніцтва, мы як дзяржава не адбудземся, - сказаў ён. - Нам трэба хаця б 30 млн. чалавек, а мы да 10 млн. не дацягваем. Што такое 10 млн. на такую тэрыторыю?". "Някое ў гэтым напрамку ўжо зроблена, але гэтага недастаткова. Трэба больш прынцыпова падысці да вырашэння гэтага пытання. З'яўляецца ў сям'і трэцяе дзіця - вось кватэра. І, можа быць, за 25% яе кошту, а можа быць і бясплатна", - сказаў Прэзідэнт. Толькі ў выпадку належнага матэрыяльнага стымулявання магчыма вырашыць гэту праблему, перакананы ён. Цяпер для большасці беларускіх сем'яў мець дваіх дзяцей - норма, а вось наважыцца на нараджэнне трэцяга дзіцяці ўжо цяжкавата. "Дзяржава павінна дапамагчы сем'ям. Трое дзяцей у сям'і - гэта ўжо істотны прырост насельніцтва. А калі мы сканцэнтруем рэсурсы на аказанні дапамогі сям'і пры нараджэнні чацвёртага і пятага дзіцяці, то гэта дапаможа вырашэнню дэмаграфічнай праблемы", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. Ён запатрабаваў таксама асаблівую ўвагу надаць праблеме сацыяльнага сіроцтва. Па яго словах, за апошнія некалькі гадоў удалося істотна палепшыць сітуацыю. У прыватнасці, скарацілася колькасць дзяцей, якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы. Дзяржава прымусіла нядбайных бацькоў працаваць і плаціць за ўтрыманне сваіх дзяцей. У цяперашні час яны аплачваюць у суме прыкладна 60% выдаткаў на ўтрыманне дзяцей. А многія з іх пачынаюць нармальнае жыццё, дзеці вяртаюцца ў свае сем'і. Па словах Аляксандра Лукашэнкі, у бліжэйшы час будзе праведзена комплексная праверка становішча спраў у гэтай сферы. Беларускі лідар лічыць, што да бацькоў, якія кінулі сваіх дзяцей, павінны прымяняцца самыя жорсткія меры. Прафсаюзы таксама павінны ўнесці свой уклад у вырашэнне праблемы сацыяльнага сіроцтва, хаця б у плане кантролю за неспрыяльнымі сем'ямі. Важнай задачай з'яўляецца перасяленне дзяцей з дамоў-інтэрнатаў у дзіцячыя дамы сямейнага тыпу. У будучай пяцігодцы гэта трэба завяршыць, падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, дадаўшы, што дзяржава будзе ўсяляк падтрымліваць такія дзіцячыя дамы. Беларускі лідар закрануў і тэму карэкціроўкі іншых дзяржаўных праграм. У Беларусі будзе кардынальна зменены падыход да праграмы адраджэння вёскі з улікам сучасных патрабаванняў."Праграма адраджэння і развіцця вёскі будзе працягнута, але будзе кардынальна перагледжана", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. Паводле яго слоў, у галіне сельскай гаспадаркі "мы выразна вызначыліся, што і дзе будзем вырабляць, у якім напрамку рухацца". У перспектыве праграма і падтрымка АПК будзе будавацца так, каб не знізіць узровень тэхнічнага аснашчэння галіны. "Тэхнічную аснашчанасць гаспадарак мы будзем трымаць на самым высокім узроўні", - сказаў Прэзідэнт. Ён нагадаў, што дзяржава ўклала нямала сродкаў у стварэнне неабходнай тэхнічнай базы на вёсцы, і аддача павінна быць адпаведнай. "У сакавіку-красавіку будучага года мы спытаем за тэхніку, паглядзім у якім яна стане", - папярэдзіў Аляксандр Лукашэнка. "Мы забяспечылі ўсе неабходныя ўмовы для развіцця сельскай гаспадаркі, у тым ліку і што тычыцца аснашчанасці. Цяпер рухайцеся далей у выбраным напрамку, - падкрэсліў ён. - У далейшым нашы сродкі пойдуць на інавацыйныя праекты, стварэнне суперсучасных прадпрыемстваў". Прэзідэнт адзначыў, што краіна павінна выйсці на самазабеспячэнне таварамі, і тады не будзе адмоўнага сальда плацежнага балансу. Аляксандр Лукашэнка таксама паведаміў, што ў бліжэйшы час будзе разгледжана пытанне рэалізацыі праграмы стварэння аграгарадкоў і ўкаранення там адпаведных сацыяльных стандартаў. Асаблівую ўвагу ён удзяліў тэме падтрымкі пенсіянераў. У Беларусі ў бліжэйшы час будзе прапрацавана пытанне аб магчымасці пераразліку пенсій, перш за ўсё самых нізкіх, заявіў кіраўнік дзяржавы, падкрэсліўшы, што падтрымка пенсіянераАляксандр Лукашэнка заявіў, што ў Беларусі ў бліжэйшы час не пойдуць на павелічэнне пенсійнага ўзросту: "Нам не трэба падымаць пенсійны ўзрост, таму што нашы пенсіянеры, калі ёсць магчымасць, усё роўна працуюць. Тут мы павінны іх падтрымаць. Няхай працуюць, калі хочуць. Устае другое пытанне: ён пенсію атрымлівае і заработную плату". У сувязі з гэтым Прэзідэнт заўважыў, што пенсіі ў краіне зусім невысокія. "Дык навошта ламаць дзіды?" - лічыць ён. "Калі людзі хочуць працаваць - няхай працуюць, бо гэта нядрэнная прыбаўка да пенсіі, і гэта трэба падтрымліваць", - сказаў кіраўнік дзяржавы. Ён заявіў, што ўсе размовы аб павелічэнні пенсійнага ўзросту трэба раз і назаўжды спыніць, і запэўніў, што ў бліжэйшы час у Беларусі не пойдуць на павелічэнне пенсійнага ўзросту. "Дзяржава пакуль у стане гэта вытрымаць. Калі будзе цяжка - будуць зняты іншыя праграмы і праекты, але пенсійны фонд заўсёды будзе забяспечаны", - заявіў Прэзідэнт. Аляксандр Лукашэнка таксама адзначыў, што дзяржава пазабавіцца і пра сем'і, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў, якія не пераклалі адказнасць за іх на плечы дзяржавы. Закрануў ён і тэму павышэння зарплат: "Яна асабліва мусіруецца, хацеў сказаць апазіцыянерам, ніякія яны не апазіцыянеры - яны ворагі народа. Дзе толькі можна горш зрабіць для дзяржавы - яны там. Яны кажуць, маўляў, зараз прэзідэнцкая кампанія і будуць павялічваць зарплату і пенсіі. Але ж за пяцігодку, ідучы да намечанай мэты - да сярэдняй зарплаты па краіне ў $500, мы 18 разоў звярталіся да гэтай тэмы. Мы гэта рабілі паступова і планамерна, таму чарговае павышэнне будзе ўжо ў 19 раз". Прэзідэнт таксама адзначыў, што вагаўся, ці варта цяпер павышаць зарплату: "Я баюся, каб мне не сказалі, што вы купляеце людзей, - гэта самае жудаснае. Не трэба мне такое прэзідэнцтва, калі людзі думаюць, што я з імі заігрываю. Наадварот, вы бачыце, я жорстка цяпер стаўлю задачы. Як да ўрада жорстка стаўлюся, так і да людзей". Ён працягнуў: "Мы думалі, што перасягнем узровень сярэдняй зарплаты ў $500, але нас гэты крызіс так апусціў, што мы ўсё выскрэбем. Але абяцанне сваё мы павінны выканаць". Пры гэтым Аляксандр Лукашэнка выказаў меркаванне, што неабходна падцягваць і ніжнюю планку зарплаты да $200.На яго думку, прафсаюзы выконваюць ролю свайго роду індыкатара грамадскага меркавання. "Іншымі словамі, вы павінны знаходзіцца на перадавой працы са зваротамі грамадзян", - сказаў беларускі лідар. Ён выказаў упэўненасць у тым, што прафсаюзы павінны больш увагі надаваць гэтаму пытанню. Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што сёння роля, месца і статус прафсаюзаў істотна змяніліся. У дзяржаве атрымала высокае развіццё сацыяльнае партнёрства. "Вынікі гавораць самі за сябе, - адзначыў ён. - На ўсіх узроўнях створаны і актыўна дзейнічаюць саветы па працоўных і сацыяльных пытаннях. Іх колькасць у параўнанні з 2003 годам павялічылася ў два разы". Расце колькасць тарыфных галіновых і мясцовых пагадненняў, калектыўных дагавораў. У цяперашні час у рэспубліцы заключана 530 пагадненняў і больш за 18 тыс. калектыўных дагавораў. Выкарыстанне новых арганізацыйных падыходаў дазволіла забяспечыць эфектыўную канструктыўную працу Нацыянальнага савета па працоўных і сацыяльных пытаннях. Праз гэты савет прафсаюзы ўдзельнічаюць у вырашэнні ўсіх ключавых пытанняў і праблем сацыяльна-працоўнай сферы. На рэгулятарнай аснове заключаюцца генеральныя пагадненні паміж урадам, прафсаюзамі і рэспубліканскімі аб'яднаннямі наймальнікаў. Як падкрэсліў Прэзідэнт, падчас іх заключэння "часам разгараюцца гарачыя спрэчкі, але галоўнае - заўсёды знаходзіцца кампраміс". Аляксандр Лукашэнка абазначыў важнасць таго, што ў апошнія гады дастаткова шырока стала выкарыстоўвацца калектыўна-дагаворнае рэгуляванне працоўных адносін. Значна ўзрасла роля менавіта такога дыялогу паміж наймальнікам і работнікамі. У выніку многія пытанні вырашаюцца непасрэдна ў працоўных калектывах. Прэзідэнт лічыць важным, што ўсе спрэчкі і ўмовы працы вырашаюцца на ўзроўні кантракту або дагавора. "Без гэтага ні дысцыпліны на прадпрыемстве, ні нармальнай дыферэнцыраванай зарплаты не будзе", - сказаў ён. На яго думку, заключэнне дагавораў па найме - "гэта вельмі моцны інструмент для кіраўнікоў". "Хачу, каб моцным быў гэты інструмент і для звычайных работнікаў. А каб было так - гэта павінна быць на кантролі прафсаюзаў", - дадаў Аляксандр Лукашэнка. Пры гэтым ён перасцярог ад папулізму: "Неабходна весці адкрыты дыялог, калі нешта парушае кіраўнік - пра гэта яму трэба сказаць, калі работнік - таксама трэба гаварыць". Як лічыць кіраўнік дзяржавы, "25-30% прыбаўкі абсалютна па ўсіх напрамках можна атрымаць пры элементарным выкананні дысцыпліны і арганізаванасці і плюс эканоміі рэсурсаў".Прэзідэнт таксама адзначыў, што "кантрактнай сістэме ў Беларусі быць, але людзей пры гэтым трэба абараняць і падтрымліваць". Ён лічыць працоўны кантракт цывілізаванай формай узаемаадносін паміж работнікам і наймальнікам. Гаворачы аб аплаце працы, Аляксандр Лукашэнка адзначыў: "Высокі ўзровень жыцця беларускіх грамадзян - не проста мэта, гэта сэнс усёй праводзімай дзяржаўнай палітыкі". У краіне ў верасні ўжо павышана заработная плата работнікам сацыяльнай сферы, а таксама маладым спецыялістам, накіраваным на працу па размеркаванні ў бюджэтныя арганізацыі. З 1 лістапада будзе павялічаны памер мінімальнай заработнай платы, што дазволіць значна ўзмацніць сацыяльную абароненасць усіх работнікаў. У далейшым павышэнне заработных плат у Беларусі будзе ажыццяўляцца паступова. "Да прыкладу, кажуць, што ў Еўропе зарплата значна больш, чым у Беларусі. Мы, у прынцыпе, гатовыя $1000 плаціць. Але давайце дамовімся, што за камунальныя паслугі, ахову здароўя, адукацыю будзем плаціць па поўнай праграме. Але і тысячы даляраў не хопіць, калі за ўсё гэта нашы людзі будуць плаціць без датацый", - сказаў Прэзідэнт. Ён нагадаў, што сёння ў нашай краіне пакрыццё камунальных выдаткаў насельніцтвам складае толькі 34%. Пры гэтым штогод з бюджэту на кампенсацыю астатніх 66% накіроўваецца больш за $1 млрд. "Мы можам разамкнуць гэтыя грошы. Але як жа адукацыя, ахова здароўя? Напрыклад, у Еўропе бедны чалавек не можа і думаць аб адукацыі. Усё гэта каштуе значна больш за камунальныя паслугі", - падкрэсліў кіраўнік дзяржавы. "У нас склалася такая сістэма. Мы можам перайсці на іншую, але вопыт іншых краін паказвае, што не ўсё атрымліваецца гладка, - сказаў ён. - Таму пакуль мы дашліфуем гэтую сістэму, тады ў нас эканоміка ў два разы вырасце, мы свабодна зможам плаціць людзям добрую зарплату. Мы будзем паціху рухацца, без усялякіх рэвалюцый". Закранаючы пытанні занятасці, Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што ў Беларусі патрэбны кадры высокай кваліфікацыі па рабочых спецыяльнасцях. У цяперашні час ужо недастаткова гаварыць проста аб занятасці. Трэба працаваць над забеспячэннем эканамічна эфектыўнай занятасці.Сёння на некаторых беларускіх прадпрыемствах востра стаіць праблема залішняй рабочай сілы, але пры гэтым адначасова маецца дэфіцыт кваліфікаваных рабочых і спецыялістаў. "Неабходна, каб кваліфікацыйныя характарыстыкі прэтэндэнтаў на працоўныя месцы адпавядалі запытам наймальніка. Усе не могуць быць юрыстамі, эканамістамі, мэнэджарамі. Патрэбны кадры высокай кваліфікацыі па рабочых спецыяльнасцях. І гэта вялікі дэфіцыт", - падкрэсліў Прэзідэнт. У апошні час у Беларусі вызначылася тэндэнцыя зніжэння прывабнасці рабочых прафесій сярод моладзі. У сувязі з гэтым кіраўнік дзяржавы лічыць, што прафсаюзы павінны знайсці сваю нішу ў гэтым пытанні. Напрыклад, ён прапанаваў стварыць інфармацыйную базу аб вакансіях рабочых месцаў, дапамагчы ў працаўладкаванні ў цэлым і ў пошуку першага рабочага месца для маладых спецыялістаў у прыватнасці. Пры гэтым Прэзідэнт закрануў тэму беспрацоўя ў краіне. "Мы падтрымаем матэрыяльна грамадзян, якія часова апынуліся без працы. Але гэтую кантору будзем "сціскаць", так званыя дапаможнікі па беспрацоўі", - сказаў ён, растлумачыўшы гэта тым, што ў цяперашні час у Беларусі колькасць вакансій больш, чым колькасць беспрацоўных. "Таму ідзіце працуйце", - сказаў Аляксандр Лукашэнка. Ён адзначыў, што сёння ёсць пэўныя грамадзяне, якім выгадна "сядзець на дапаможніку". "Мы гэта ўсё бачым і паціху гэтую кантору будзем "сціскаць". Але мы будзем падтрымліваць тых, хто трапіў у складаную сітуацыю і не можа нейкі час працаўладкавацца. І ў гэтым напрамку і Міністэрству працы і сацыяльнай абароны, і ўраду давядзецца папрацаваць у бліжэйшы час", - падкрэсліў кіраўнік дзяржавы. Падводзячы вынікі сустрэчы, Аляксандр Лукашэнка сказаў: "Беларусь увесь час папракаюць у тым, што ў нас не выконваюцца правы чалавека. Здавалася б, ужо павінен быў выпрацавацца імунітэт супраць гэтых галаслоўных абвінавачванняў, але кожны раз думаеш, наколькі абсурдна гэта гучыць у дачыненні да краіны, дзе беспрацоўе на ўзроўні статыстычнай памылкі", - падкрэсліў ён, нагадаўшы, што, да прыкладу, у Іспаніі беспрацоўе зараз перавышае 20%, у ЗША яно больш за 10%, а ў Беларусі - толькі 1%. Пасля выступлення Прэзідэнт адказаў на пытанні прафсаюзных работнікаў і пажадаў ім паспяховай працы на карысць роднай Беларусі.-0-

БЕЛТА