Памер дапамогі па доглядзе за дзіцем да 3 гадоў вызначаецца са студзеня зыходзячы з занятасці бацькі

У адпаведнасці з раней дзеючымі нормамі жанчынам, якія працуюць па працоўных дагаворах (кантрактах), у выпадку іх выхаду на працу на ўмовах занятасці больш за палову месячнай нормы працоўнага часу, дапамога па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў выплачвалася і выплачваецца ў памеры 50% ад устаноўленага памеру дапамогі, а тым, хто знаходзіцца ў адпачынку па доглядзе за дзіцем да дасягнення ім узросту 3 гадоў – у поўным памеры.

Аналагічны дыферэнцыраваны падыход ужываецца ў пенсійным заканадаўстве, згодна з якім, калі атрымальнік пенсіі працуе па працоўным дагаворы (кантракце) або з'яўляецца індывідуальным прадпрымальнікам, то частка пенсіі, разлічаная з улікам заробку звыш 130% сярэдняй заработнай платы работнікаў у рэспубліцы, яму не выплачваецца.

Дзейнасць індывідуальных прадпрымальнікаў, прыватных натарыусаў, адвакатаў і асоб, якія ажыццяўляюць рамесную дзейнасць, прадугледжвае самастойную арганізацыю сваёй занятасці і не рэгулюецца нормамі заканадаўства аб працы (не прадугледжвае нармавання працоўнага часу, прадастаўлення працоўных і сацыяльных адпачынкаў, устанаўлення мінімальнага ўзроўню аплаты працы). Таксама нормы працоўнага заканадаўства не распаўсюджваюцца і пры заключэнні грамадзянска-прававых дагавораў.

Пытанні, звязаныя з дзяржаўнай рэгістрацыяй і спыненнем дзейнасці індывідуальных прадпрымальнікаў, рэгулююцца дэкрэтам №1. Рэгуляванне пытанняў, звязаных з ажыццяўленнем фізічнымі асобамі рамеснай дзейнасці, замацавана ва ўказе №225. На асоб, якія выконваюць работы па грамадзянска-прававых дагаворах, распаўсюджваюцца нормы Грамадзянскага кодэкса. Пытанні, звязаныя з ажыццяўленнем адвакацкай дзейнасці, рэгулююцца законам "Аб адвакатуры і адвакацкай дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь". Адносіны ў галіне ажыццяўлення натарыяльнай дзейнасці рэгулююцца законам "Аб натарыяце і натарыяльнай дзейнасці".

Дадзеныя нарматыўныя прававыя акты не прадугледжваюць магчымасці прыпынення дзейнасці (за выключэннем прыпынення дзейнасці ІП па прыгаворы суда або пастанове аб накладанні адміністрацыйнага спагнання) для такіх асоб альбо абмежавання імі часу выканання сваёй дзейнасці ў перыяд догляду за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў. У сувязі з гэтым яны лічацца занятымі зыходзячы з факту рэгістрацыі, выплаты збору або заключэння дагавора і адпаведна маюць права на атрыманне дапамогі па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў у памеры 50%.

Калі індывідуальныя прадпрымальнікі альбо асобы, якія ажыццяўляюць рамесную дзейнасць, выконваюць працу па грамадзянска-прававым дагаворы, адначасова знаходзяцца ў працоўных адносінах і па месцы працы знаходзяцца ў сацыяльным адпачынку па доглядзе за дзіцем да дасягнення ім узросту 3 гадоў, дапамога па месцы працы ім таксама прызначаецца ў памеры 50%.

Разам з тым разглядаемыя асобы маюць прэферэнцыі па выплаце абавязковых страхавых узносаў, падаткаў (збораў), самастойнай арганізацыі працоўнага месца і працоўнага часу і іншыя.

Так, законам "Аб асновах дзяржаўнага сацыяльнага страхавання" ў перыяд догляду за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў індывідуальным прадпрымальнікам, адвакатам, якія ажыццяўляюць дзейнасць індывідуальна, і прыватным натарыусам прадастаўлена права добраахвотнага ўдзелу ў сістэме дзяржаўнага сацыяльнага страхавання незалежна ад факту ажыццяўлення дзейнасці. Аналагічнае права добраахвотнай выплаты страхавых узносаў маюць асобы, якія ажыццяўляюць рамесную дзейнасць. У адпаведнасці з законам Рэспублікі Беларусь "Аб пенсійным забеспячэнні" ў стаж працы для вылічэння працоўнай пенсіі залічваецца перыяд догляду за дзецьмі да дасягнення імі ўзросту 3 гадоў, але не больш за 9 гадоў у агульнай складанасці, незалежна ад дадатковых умоў (выплаты абавязковых страхавых узносаў, ажыццяўлення дзейнасці). Індывідуальным прадпрымальнікам, адвакатам, якія ажыццяўляюць дзейнасць індывідуальна, і прыватным натарыусам прадастаўлена права найму работнікаў з ліку членаў сям'і і блізкіх сваякоў, што дае ім магчымасць ажыццяўляць дзейнасць і пры выхаванні ў сям'і малалетняга дзіцяці.

Па дадзеных Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны, у 2011 годзе з 3151 індывідуальнага прадпрымальніка, які ажыццяўляе догляд за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў, па 3132 індывідуальным прадпрымальнікам прадстаўлены дадзеныя падатковых органаў, што пацвярджае факт ажыццяўлення імі дзейнасці. З іх абавязковыя страхавыя ўзносы ў Фонд плацілі ў 2011 годзе 255 індывідуальных прадпрымальнікаў. Звесткі па 2012 годзе будуць сфарміраваны ў красавіку 2013 года.

Акрамя гэтага, законам прадугледжана магчымасць вызначэння права на дапамогу па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў у поўнай сям'і ў дачыненні да непрацуючага бацькі (айчыма), які ажыццяўляе догляд за гэтым дзіцем. Калі ў поўнай сям'і маці (мачыха) з'яўляецца індывідуальным прадпрымальнікам, прыватным натарыусам, адвакатам, ажыццяўляе рамесную дзейнасць, выконвае працу па грамадзянска-прававым дагаворы, а непрацуючы бацька (айчым) ажыццяўляе догляд за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў, дапамога прызначаецца і выплачваецца ў поўным памеры.

Індывідуальныя прадпрымальнікі, якія не ажыццяўляюць сваю дзейнасць, маюць права на атрыманне дапамогі па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў у поўным памеры пры ўмове яе спынення або прыпынення па прыгаворы суда, пастанове аб накладанні адміністрацыйнага спагнання. Парадак дзяржаўнай рэгістрацыі і спынення дзейнасці індывідуальных прадпрымальнікаў максімальна спрошчаны дэкрэтам №1. Гэтай катэгорыі асоб дапамога будзе прызначацца і выплачвацца ў поўным памеры ў наступных выпадках: прадстаўлення індывідуальным прадпрымальнікам у рэгіструючы орган заявы аб спыненні дзейнасці (калі рашэнне аб спыненні дзейнасці прынята па яго ініцыятыве); прыняцця рэгіструючым органам рашэння аб пачатку працэдуры спынення дзейнасці індывідуальнага прадпрымальніка (пасля атрымання індывідуальным прадпрымальнікам паведамлення аб такім рашэнні); спынення дзейнасці ў судовым парадку; анулявання дзяржаўнай рэгістрацыі індывідуальнага прадпрымальніка; прыпынення дзейнасці індывідуальнага прадпрымальніка (пры вынясенні прыгавору, звязанага з пазбаўленнем права займацца прадпрымальніцкай дзейнасцю, або пастановы аб накладанні адміністрацыйнага спагнання ў выглядзе пазбаўлення права займацца пэўнай дзейнасцю), на перыяд прыпынення.

Інфармацыя аб індывідуальных прадпрымальніках, якія знаходзяцца ў працэсе спынення дзейнасці, можа быць атрымана па запыце дзяржаўных органаў і іншых арганізацый, якія прызначаюць і выплачваюць дапамогу.

Фізічныя асобы, якія ажыццяўляюць рамесніцкую дзейнасць, маюць права ажыццяўляць яе без дзяржаўнай рэгістрацыі ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка. Пацвярджэннем ажыццяўлення рамесніцкай дзейнасці з'яўляецца ўплата збору ў падатковыя органы, якая ажыццяўляецца да пачатку ажыццяўлення рамесніцкай дзейнасці на каляндарны год, а за кожны наступны каляндарны год - не пазней 28 снежня бягучага года. Так, у выпадку ажыццяўлення фізічнай асобай рамесніцкай дзейнасці ў 2012 годзе і жаданні ажыццяўляць такую дзейнасць у 2013 годзе рамесніцкі збор павінен быць уплачаны не пазней 28 снежня 2012 года. Гэта значыць, факт уплаты збору ў бягучым годзе сведчыць аб намеры асобы ажыццяўляць рамесніцкую дзейнасць у наступным годзе.

Паколькі норма аб выплаце дапамогі па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў асобам, якія ажыццяўляюць рамесніцкую дзейнасць, у памеры 50% уведзена толькі з 1 студзеня 2013 года, асобы, якія ўплацілі рамесніцкі збор у 2012 годзе на 2013 год, але прынялі рашэнне не ажыццяўляць рамесніцкую дзейнасць у 2013 годзе, могуць звярнуцца з заявай аб спыненні дзейнасці і вяртанні залішне ўплачанага збору.

Калі рамесніцкая дзейнасць не ажыццяўлялася фізічнай асобай з 1 студзеня 2013 года і не будзе ёю ажыццяўляцца на працягу 2013 года, то фізічная асоба мае права не пазней 1 сакавіка 2013 года прадставіць у падатковы орган заяву аб спыненні рамесніцкай дзейнасці.

Міністэрствам па падатках і зборах накіравана ў падатковыя органы інструктыўнае пісьмо па пытаннях спынення рамесніцкай дзейнасці і вяртання рамесніцкага збору.

Пры спыненні рамесніцкай дзейнасці памер дапамогі па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў пераглядаецца - складзе з 1 студзеня 2013 года 100%.

Інфармацыя адносна канкрэтнай фізічнай асобы, якая прадставіла заяву аб спыненні рамесніцкай дзейнасці, будзе прадстаўляцца інспекцыямі па раёнах, раёнах у гарадах Міністэрства па падатках і зборах па пісьмовых запытах зацікаўленых.

Асобам, якія выконваюць работы па грамадзянска-прававых дагаворах, прадметам якіх з'яўляецца аказанне паслуг, выкананне работ і стварэнне аб'ектаў інтэлектуальнай уласнасці, дапамога па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў выплачваецца ў памеры 50% толькі на перыяд дзеяння такіх дагавораў.

Пры вызначэнні права на памер выплачваемай дапамогі асобам, якія працуюць па грамадзянска-прававых дагаворах, варта зыходзіць са зместу гэтых дагавораў. Калі яны заключаны на выкананне працы, аказанне паслугі або стварэнне аб'екта інтэлектуальнай уласнасці, дапамога выплачваецца ў памеры 50%. Такія дагаворы бакі абавязаны заключаць у пісьмовай форме і ў іх агаворваюцца тэрміны, на працягу якіх яны павінны быць выкананы (пачатак і заканчэнне іх выканання).

Калі грамадзянска-прававы дагавор іншага роду, то дапамога па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў належыць у поўным памеры.

Напрыклад, аўтарскі дагавор не прадугледжвае стварэнне аб'екта інтэлектуальнай уласнасці або выкананне якой-небудзь працы, а ўдакладняе толькі перадачу правоў на выкарыстанне ўжо гатовага выніку інтэлектуальнай дзейнасці. Такім чынам, дапамога па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў асобам, якія заключылі такі дагавор, належыць у памеры 100%. Аўтарскі дагавор аб выкарыстанні твора ў перыядычным друку можа быць заключаны ў вуснай форме (артыкул 45 Закона "Аб аўтарскім праве і сумежных правах").

Калі прадметам грамадзянска-прававога дагавора з'яўляецца стварэнне аб'ектаў інтэлектуальнай уласнасці, то ён прадугледжвае абавязацельства аўтара стварыць у будучыні твор, вынаходства або іншы вынік інтэлектуальнай дзейнасці і прадаставіць заказчыку, які не з'яўляецца яго працадаўцам, выключныя правы на выкарыстанне гэтага выніку (артыкул 986 Грамадзянскага кодэкса). Дапамога ў такім выпадку выплачваецца ў памеры 50%.

Нагадаем, распрацоўка законапраекта "Аб дзяржаўных дапамогах сем'ям, якія выхоўваюць дзяцей" ажыццяўлялася рабочай групай, створанай Нацыянальным цэнтрам заканадаўства і прававых даследаванняў, у якую ўвайшлі прадстаўнікі цэнтра, Міністэрства працы і сацыяльнай абароны, Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва, Міністэрства эканомікі, Міністэрства аховы здароўя, Міністэрства абароны, Міністэрства ўнутраных спраў, Апарата Савета Міністраў, а таксама дэпутаты Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу.-0-