Для многіх фестываль "Вытокі" стаў сімвалам пачатку лета.
Гэта традыцыйнае спартыўна-культурнае свята збірае моладзь і сем'і, прапаноўваючы разнастайныя заняткі для ўсіх узростаў: ад спартыўна-гістарычнага квесту і музычнай пастаноўкі "Модны вадэвiль" да алімпійскага квесту, які палюбіўся дзецям. Сёлета фестываль прымаюць Паставы, і карэспандэнты БЕЛТА далучыліся да мерапрыемстваў першага дня, каб захаваць вясёлую, спартыўную і сяброўскую атмасферу свята.
Першы дзень фестывалю пачаўся з наведвання Пастаўскага малочнага завода моладдзю Пастаўшчыны і журналістамі. Як адзначыла суарганізатар фестывалю, дырэктар ТАА "БелБрэндАўдыт" Валянціна Дыніч, падобны праект неабходны для "Вытокаў" як прафарыентацыйная лінія.
Дырэктар завода Георгій Косцень паказаў гасцям усе этапы вытворчасці сыроў, расказаў пра гісторыю завода і падзяліўся планамі. "У цяперашні час у рамках дзяржаўнай праграмы "Адзін рэгіён - адзін праект" ідзе мантаж абсталявання па вытворчасці тварагу. Ужо ўстаноўлена лінія па разліве малака, якую плануецца змантаваць на працягу IV квартала і ўвесці ў эксплуатацыю. Акрамя таго, мы не сядзелі склаўшы рукі ў мінулыя гады: для пашырэння вытворчасці правялі мадэрнізацыю кацельні, павялічыўшы яе магутнасць у паўтара раза. У цяперашні час скончана рэканструкцыя першай чаргі ачысных збудаванняў. Мы павялічылі магутнасць ачысных збудаванняў больш чым у два з паловай разы і працягваем мадэрнізацыю. Таксама плануецца закупка лініі па нарэзцы сыроў у слайсы і ўпакоўцы. У далейшым маем намер пашырыць вытворчасць сыроў, павялічыўшы як асартымент, так і вытворчыя магутнасці", - расказаў ён.
Вялікая частка прадукцыі Пастаўскага малочнага завода ідзе на экспарт. "За мінулы год экспарт склаў больш за $40 млн. Таксама ўчора ў рамках выставы "Белагра" была дасягнута дамоўленасць аб пастаўцы партыі сыроў ва Узбекістан. Мы працавалі з гэтымі партнёрамі раней, але, на жаль, на два гады гэтая праца сціхла. Учора ў рамках выставы была дасягнута новая дамоўленасць", - дадаў дырэктар.
За сваю 85-гадовую гісторыю завод многае перажыў: працаваў у ваенныя гады, на нейкі час быў перададзены іншаму прадпрыемству і разрабаваны. Але сёння яго прадукцыя знаёмая многім - пад гандлёвай маркай "Паставы гарадок" выпускаюцца масла сметанковае, смятана з рознай масавай доляй тлушчу, малако, кефір, ражанка, малако топленае і сыры. На малочным заводзе створаны годныя ўмовы працы і заработная плата, прадугледжаны розныя меры падтрымкі ў жыллёвым пытанні і мноства іншых ініцыятыў.
Пастаўскі малочны завод стаў пляцоўкай для семінара - круглага стала "Беларусь - брэнд маладых". Тут моладзь абмеркавала важнасць заставацца ў родных рэгіёнах, падзялілася ідэямі па паляпшэнні існуючых умоў і даведалася аб магчымасцях, якія ўжо створаны для яе. Акрамя таго, маладыя людзі прынялі ўдзел у творчым майстар-класе, дзе навучыліся выказваць эмоцыі праз тэкст, натхняючыся ўбачаным.
Працягнуўся дзень мастацкім інтэрактывам ад галерэі "АртХаос". Разам з мастакамі маленькія госці фестывалю ўпрыгожылі новы скейт-ролер-парк. Як і ў мінулым годзе, для ўпрыгожвання парку выкарыстоўвалі "посцілкі" (пакрывалы, якія ткалі ў беларускіх вёсках у канцы XIX - XX стагоддзя). Аднак у гэтым годзе ў арнаменты былі ўплецены беларускія словы, звязаныя з поспехамі і перамогамі. "Мы арганічна ўпісалі іх у арнамент, каб аб'яднаць мастацтва і спорт", - распавёў аўтар канцэпцыі беларускі мастак Сяргей Ашуха.
На жаль, дождж не даў магчымасці фарбе дасохнуць, але прадстаўнікі галерэі знайшлі выйсце. "Вядома, шкада працы, бо стараліся нанесці ўзор, хацелася, каб дзецям было цікава. Але мы не адчайваемся. Гэты этап у нас атрымаўся больш як майстар-клас. Дзеці зразумелі, як працаваць з пэндзлем, як кладзецца фарба. І мы пакінем ім матэрыялы, бо хочам, каб дзеці гэты праект скончылі самі", - адзначыла дырэктар галерэі Лілія Лукашэнка.
Маленькая жыхарка Пастаў Аліса Юркова расказала, што прыйшла на майстар-клас з сябрамі. Яны з нецярпеннем чакалі прыезду фестывалю ў свой горад, і нават перасцярога пра дождж не змагла іх спыніць. "Крута, што можна далучыцца да таго, што будзе ўпрыгожваць горад. У мяне ёсць самакат і ролікі, так што я буду прыходзіць сюды катацца і радасна ўспамінаць, як сама ўпрыгожвала пляцоўку", - падзялілася дзяўчынка.
Ангеліна Партунова вучыцца ў мастацкай школе, і ў майстар-класе яна ўбачыла магчымасць паспрабаваць сябе ў новай справе. "Гэта было вельмі весела, і ў мяне засталіся толькі станоўчыя эмоцыі", - адзначыла Ангеліна.
Дзень працягнуўся прэзентацыяй праекта "Ежа з сэнсам". Гасцям спартыўна-культурнага фестывалю "Вытокі" прадставілі стравы мясцовай кухні, падкрэсліўшы іх арыгінальнасць і асаблівасці падачы. Прэзентацыю правёў народны клуб нацыянальнай кухні, гульняў і абрадаў "Традыцыя" Цэнтра культуры і народнай творчасці Пастаўскага раёна.
Дырэктар цэнтра Ксенія Грэська распавяла, што ўпор зрабілі на стравы з бульбы, бо нездарма яе ў нашай краіне называюць другім хлебам. Усе прадстаўленыя стравы ўключаны ў спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны Беларусі.
Напрыклад, у Пастаўскім раёне нават звычайныя дранікі рыхтуюцца па-асабліваму - з тварагом. Дырэктар растлумачыла, што афіцыйна не ўстаноўлена, чаму продкі рыхтавалі дранікі менавіта так, але ёсць здагадкі: "Кожны беларус меў сваю гаспадарку. І, вядома, карова-карміцелька ў доме была заўсёды. Малочных прадуктаў было шмат, і вось так той жа тварог і пачалі дадаваць.
А яшчэ ў Паставах рыхтуюць незвычайныя галубцы - з "душамі". "Першапачаткова галубцы былі розныя, яны рабіліся з мукі. Потым, калі бульба пачала гуляць сур'ёзную ролю ў беларусаў, пачалі рабіць галубцы з бульбы. Спачатку рабілі без начынкі - проста шарыкі з цёртай бульбы. З часам сталі дадаваць "душу". Першапачаткова гэта была поминальная страва, яе рыхтавалі на "жалобны стол". Але з часам яна стала менш святочнай, хоць усё роўна не такая простая ў прыгатаванні. Таму, напэўна, калі збіраецца сям'я ці сябры ў нядзелю, яны ўпрыгожваюць наш стол", - распавяла Ксенія Грэська. Начынка ў галубцах можа быць зусім рознай, але ў Паставах традыцыйна выкарыстоўваюцца мясны фарш і сала з кропам.
Сярод страў шмат іншых пачастункаў: хварост, бярозавы квас, хлебны кісель і многія іншыя. "Такія стравы да гэтага часу рыхтуюць у нашых сем'ях", - падкрэсліла дырэктар цэнтра.
"Вытокі" ў Паставах толькі набіраюць абароты. Першы дзень фестывалю завяршыўся вечаровым паказам пад адкрытым небам фільма "Чэмпіён свету". А ўжо заўтра гасцей чакаюць новыя падзеі: пройдзе спартыўна-гістарычны квэст, адкрыецца сучасны скейт-ролер-парк з пляцоўкай для варкаўта, адбудуцца адкрыццё фестывалю і музычная пастаноўка "Модны вадэвіль". А ўжо ў суботу пройдзе даўно палюбіўшыся ўсім маленькім удзельнікам алімпійскі квэст, у якім у іх будзе шанец выйграць смарт-гадзіннік, музычную Bluetooth-калонку або паўэрбанк.