Пракуратура Лепельскага раёна ўваходзіць у адзіную і цэнтралізаваную сістэму органаў пракуратуры Рэспублікі Беларусь.
Штат пракуратуры складаецца з 4 пракурорскіх работнікаў і 3 работнікаў пракуратуры.
Узначальвае пракуратуру пракурор, які мае намесніка.
Адміністрацыйны будынак пракуратуры размешчаны па адрасе: 211174, вул. Савецкая, 36а у г. Лепель, тэл./факс (02132) 3-49-33, электронная пошта: vto-lepe@prokuratura.gov.by.
Пракуратура Рэспублікі Беларусь (далей – пракуратура) – адзіная і цэнтралізаваная сістэма органаў, якія ажыццяўляюць ад імя дзяржавы нагляд за дакладным і аднастайным выкананнем нарматыўных прававых актаў на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, а таксама выконваюць іншыя функцыі, устаноўленыя заканадаўчымі актамі.
Прававую аснову дзейнасці пракуратуры складаюць Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь, Закон Рэспублікі Беларусь «Аб пракуратуры Рэспублікі Беларусь» ад 8 мая 2007 г. № 220-З, і іншыя заканадаўчыя акты, якія вызначаюць кампетэнцыю, арганізацыю, парадак дзейнасці пракуратуры і паўнамоцтвы пракурорскіх работнікаў.
Задачамі пракуратуры
з'яўляюцца забеспячэнне вяршэнства права, законнасці і правапарадку, абарона правоў і законных інтарэсаў грамадзян і арганізацый, а таксама грамадскіх і дзяржаўных інтарэсаў. У мэтах выканання гэтых задач пракуратура ажыццяўляе нагляд за
- дакладным і аднастайным выкананнем законаў, дэкрэтаў, указаў і іншых нарматыўных прававых актаў рэспубліканскімі органамі дзяржаўнага кіравання і іншымі дзяржаўнымі арганізацыямі, падпарадкаванымі Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь, мясцовымі прадстаўнічымі, выканаўчымі і распарадчымі органамі, грамадскімі аб'яднаннямі, рэлігійнымі арганізацыямі і іншымі арганізацыямі, службовымі асобамі і іншымі грамадзянамі, у тым ліку індывідуальнымі прадпрымальнікамі (далей – нагляд за выкананнем заканадаўства);
- выкананнем заканадаўства пры ажыццяўленні аператыўна-вышуковай дзейнасці;
- выкананнем закона ў ходзе дасудовага вядзення, пры вядзенні папярэдняга расследавання і дазнання;
- адпаведнасцю закону судовых пастановаў, а таксама за выкананнем заканадаўства пры іх выкананні;
- захаваннем заканадаўства пры выкананні пакарання і іншых мер крымінальнай адказнасці, а таксама мер прымусовага характару.
Пракуратура каардынуе праваахоўную дзейнасць дзяржаўных органаў, якія ажыццяўляюць барацьбу са злачыннасцю і карупцыяй, а таксама дзейнасць па барацьбе са злачыннасцю іншых арганізацый, якія ўдзельнічаюць у барацьбе са злачыннасцю, дзейнасць па прафілактыцы правапарушэнняў.
Пракуратура праводзіць папярэдняе расследаванне ў выпадках, прадугледжаных Крымінальна-працэсуальным кодэксам Рэспублікі Беларусь.
Пракуроры прымаюць удзел у разглядзе судамі грамадзянскіх спраў, спраў, звязаных са здзяйсненнем прадпрымальніцкай і іншай гаспадарчай (эканамічнай) дзейнасці, падтрымліваюць дзяржаўнае абвінавачванне па крымінальных справах, удзельнічаюць у адміністрацыйным працэсе ў адпаведнасці з Грамадзянскім працэсуальным кодэксам Рэспублікі Беларусь, Гаспадарчым працэсуальным кодэксам Рэспублікі Беларусь, Крымінальна-працэсуальным кодэксам Рэспублікі Беларусь і Працэсуальна-выканаўчым кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях (далей – працэсуальнае заканадаўства).
Дзейнасць пракуратуры грунтуецца на прынцыпах законнасці, роўнасці ўсіх грамадзян перад законам, незалежнасці пракурора, падпарадкаванасці ніжэйстаяўчых пракурораў вышэйстаяўчым пракурорам, галоснасці, абавязковасці выканання патрабаванняў пракурора.
Пракурор ажыццяўляе нагляд за выкананнем гарантаваных дзяржавай правоў і свабод грамадзян, замацаваных у Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, заканадаўчых актах і прадугледжаных міжнароднымі абавязацельствамі Рэспублікі Беларусь, незалежна ад іх полу, расы, нацыянальнасці, мовы, паходжання, грамадзянства, маёмаснага і службовага становішча, месца жыхарства, стаўлення да рэлігіі, перакананняў, прыналежнасці да палітычных партый і іншых грамадскіх аб'яднанняў, а таксама ад іншых абставін.
Пракурор пры ажыццяўленні сваіх паўнамоцтваў незалежны. Якое-небудзь умяшанне ў яго дзейнасць недапушчальна і цягне за сабой устаноўленую заканадаўчымі актамі адказнасць.
Дзейнасць пракуратуры ажыццяўляецца на аснове падпарадкавання ніжэйстаячых пракурораў вышэйстаячым пракурорам, у тым ліку Генеральнаму пракурору Рэспублікі Беларусь.
Патрабаванні пракурора, што вынікаюць з яго паўнамоцтваў і прад'яўленыя ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі, падлягаюць выкананню ва ўстаноўлены тэрмін усімі арганізацыямі, службовымі асобамі і іншымі грамадзянамі, у тым ліку індывідуальнымі прадпрымальнікамі. Пры гэтым інфармацыя, якая запытваецца пракурорам, прадастаўляецца бязвыплатна.
Службовыя асобы і іншыя грамадзяне, у тым ліку індывідуальныя прадпрымальнікі, абавязаны з'яўляцца па выкліку пракурора і даваць тлумачэнні аб абставінах, звязаных з праверкай выканання заканадаўства. У выпадку ўхілення ад яўкі службовая асоба і іншы грамадзянін, у тым ліку індывідуальны прадпрымальнік, па пастанове пракурора дастаўляюцца органамі ўнутраных спраў у прымусовым парадку.
Сістэму органаў пракуратуры складаюць Генеральная пракуратура Рэспублікі Беларусь, пракуратуры абласцей, горада Мінска, якія з'яўляюцца юрыдычнымі асобамі, пракуратуры раёнаў, раёнаў у гарадах, гарадоў, міжраённыя і прыраўнаваныя да іх транспартныя пракуратуры, а таксама іншыя дзяржаўныя арганізацыі, створаныя ў сістэме органаў пракуратуры па рашэнні Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Генеральная пракуратура Рэспублікі Беларусь з'яўляецца цэнтральным органам сістэмы органаў пракуратуры.
Генеральную пракуратуру Рэспублікі Беларусь узначальвае Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь.
Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь мае намеснікаў.
Генеральная пракуратура Рэспублікі Беларусь:
- кантралюе работу органаў пракуратуры, забяспечвае каардынацыю і ўзгодненасць дзеянняў органаў пракуратуры па асноўных напрамках іх дзейнасці;
- аналізуе практыку пракурорскага нагляду і стан законнасці ў Рэспубліцы Беларусь;
- узаемадзейнічае з іншымі дзяржаўнымі органамі ў забеспячэнні законнасці і правапарадку;
- арганізуе і праводзіць павышэнне кваліфікацыі пракурорскіх работнікаў;
- удзельнічае ў нарматворчай дзейнасці;
- прадстаўляе органы пракуратуры ў міжнародных адносінах;
- выконвае іншыя функцыі, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі заканадаўчымі актамі.
Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь узначальвае сістэму органаў пракуратуры, арганізуе і накіроўвае работу органаў пракуратуры, ажыццяўляе кантроль за іх дзейнасцю і нясе адказнасць за выкананне органамі пракуратуры ускладзеных на іх задач, выдае загады, распараджэнні і дае ўказанні, абавязковыя для выканання ўсімі пракурорскімі работнікамі і работнікамі пракуратуры, а таксама ажыццяўляе іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі.
Пракуратуры абласцей, горада Мінска ўзначальваюць адпаведныя пракуроры, якія маюць намеснікаў.
Пракуроры абласцей, горада Мінска падпарадкаваны і падсправаздачныя Генеральнаму пракурору Рэспублікі Беларусь.
Пракуроры абласцей, горада Мінска кіруюць дзейнасцю адпаведных пракуратур і падпарадкаваных ім органаў пракуратуры, выдаюць загады, распараджэнні і даюць указанні, абавязковыя для выканання ўсімі падпарадкаванымі ім пракурорскімі работнікамі і работнікамі пракуратуры, а таксама ажыццяўляюць іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі.
Пракуратуры раёнаў, раёнаў у гарадах, гарадоў, міжраённыя і прыраўнаваныя да іх транспартныя пракуратуры ўзначальваюць адпаведныя пракуроры, якія маюць намеснікаў.
Пракуроры раёнаў, раёнаў у гарадах, гарадоў, міжраённыя і прыраўнаваныя да іх транспартныя пракуроры кіруюць дзейнасцю адпаведнай пракуратуры, выдаюць загады, распараджэнні і даюць указанні, абавязковыя для выканання ўсімі падпарадкаванымі ім пракурорскімі работнікамі і работнікамі пракуратуры, а таксама ажыццяўляюць іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі.
Служба ў органах пракуратуры з'яўляецца дзяржаўнай службай у Рэспубліцы Беларусь.
Парадак і ўмовы праходжання службы пракурорскімі работнікамі рэгулююцца гэтым Законам, Палажэннем аб праходжанні службы ў органах пракуратуры Рэспублікі Беларусь, зацвярджаемым Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, заканадаўствам аб дзяржаўнай службе, а таксама заканадаўствам аб працы.
На пасаду пракурорскага работніка можа быць прызначаны грамадзянін Рэспублікі Беларусь, які мае вышэйшую юрыдычную адукацыю і валодае неабходнымі прафесійнымі і маральнымі якасцямі, а таксама адпавядае іншым патрабаванням, прадугледжаным заканадаўствам аб дзяржаўнай службе.
На пасаду пракурорскага работніка ў выключных выпадках можа быць прызначаны грамадзянін, які мае іншую вышэйшую адукацыю.
На пасаду пракурора раёна, раёна ў горадзе, горада і прыраўнаванага да яго транспартнага пракурора прызначаюцца асобы не маладзейшыя за 25 гадоў, якія маюць стаж службы ў якасці пракурорскага работніка не менш за тры гады, а на пасаду пракурора вобласці, горада Мінска – асобы, якія маюць стаж службы ў якасці пракурорскага работніка не менш за пяць гадоў, калі іншае не ўстаноўлена Палажэннем аб праходжанні службы ў органах пракуратуры Рэспублікі Беларусь.
З грамадзянамі, якія паступаюць на службу ў органы пракуратуры, заключаецца кантракт.
Пракурорскія работнікі падлягаюць дзяржаўнай абароне, якая ажыццяўляецца ў парадку, устаноўленым заканадаўствам.
Пракурорскі работнік мае права на нашэнне і захоўванне выдадзенай яму ў часовае карыстанне службовай або баявой зброі і боепрыпасаў да яе, спецыяльных сродкаў, а таксама на прымяненне і выкарыстанне іх ва ўстаноўленым парадку.
АКТЫ ПРАКУРОРСКАГА НАГЛЯДУ
Прадстаўленне
- Прадстаўленне – акт пракурорскага нагляду, які змяшчае патрабаванне аб ліквідацыі парушэнняў заканадаўства, прычын і ўмоў, што спрыяюць гэтым парушэнням.
- Прадстаўленне ўносіцца пракурорам або яго намеснікам у дзяржаўны орган, іншую арганізацыю або службовай асобе, якія правамоцныя ліквідаваць дапушчаныя парушэнні і прыняць меры да ліквідацыі спрыяючых ім прычын і ўмоў. Прадстаўленне падлягае неадкладнаму разгляду. Не пазней чым у месячны тэрмін з дня паступлення прадстаўлення павінны быць прыняты адпаведныя меры па выкананні, якія змяшчаюцца ў ім патрабаванняў. У гэты ж тэрмін пракурору або яго намесніку павінна быць паведамлена ў пісьмовай форме аб мерах, прынятых па выкананні прадстаўлення.
- Пры разглядзе прадстаўлення калегіяльным органам пракурору або яго намесніку загадзя паведамляецца аб дні, часе і месцы правядзення пасяджэння гэтага органа. Пракурор або яго намеснік, а таксама па іх даручэнні іншы пракурорскі работнік мае права прыняць удзел у разглядзе прадстаўлення.
Пратест
- Пратест – акт пракурорскага нагляду, які прыносяць пракурор або яго намеснік на прававыя акты і рашэнні (дзеянні) рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання і іншых дзяржаўных арганізацый, падпарадкаваных Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь, мясцовых проставых, выканаўчых і распарадчых органаў, іншых арганізацый, службовых асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў, што супярэчаць заканадаўству.
- Пратест уносіцца ў дзяржаўны орган, іншую арганізацыю, службовай асобе або індывідуальнаму прадпрымальніку, якія прынялі супярэчлівы заканадаўству прававы акт або рашэнне (здзейснілі незаконнае дзеянне), альбо ў суд.
- У пратэсце пракурор або яго намеснік патрабуюць адмены альбо змены супярэчлівага заканадаўству прававога акта, рашэння або спынення незаконнага дзеяння.
- Пратест падлягае абавязковаму разгляду адпаведным дзяржаўным органам, іншай арганізацыяй, службовай асобай або індывідуальным прадпрымальнікам не пазней чым у дзесяцідзённы тэрмін з моманту яго паступлення, а мясцовымі прадстаўнічымі органамі – на найбліжэйшай сесіі. Пры выключных абставінах, якія патрабуюць неадкладнага ўстаранення парушэнняў заканадаўства, пракурор або яго намеснік маюць права ўстанавіць скарочаны тэрмін разгляду пратэсту. Аб выніках разгляду пратэсту неадкладна паведамляецца пракурору або яго намесніку ў пісьмовай форме.
- Унясенне пратэсту прыпыняе выкананне апратэставаных прававога акта або рашэння (дзеяння).
- Пры разглядзе пратэсту калегіяльным органам пракурору або яго намесніку загадзя паведамляецца аб дні, часе і месцы правядзення пасяджэння. Пракурор або яго намеснік, а таксама па іх даручэнні іншы пракурорскі работнік маюць права прыняць удзел у разглядзе пратэсту.
- Пратест да яго разгляду можа быць адкліканы пракурорам або яго намеснікам, якія яго ўнеслі, альбо вышэйстаячым пракурорам.
- У выпадку адхілення пратэсту пракурора або яго намесніку, унесенага ў парадку, прадугледжаным сапраўдным Законам (за выключэннем пратэсту на судовыя пастановы), альбо неразгляду яго ў устаноўлены тэрмін пракурор або яго намеснік могуць унесці пратэст у вышэйстаячы дзяржаўны орган, іншую арганізацыю (вышэйстаячай службовай асобе).
- Калі ў тэрміны, прадугледжаныя пунктам 3 сапраўднага артыкула, вышэйстаячы дзяржаўны орган, іншая арганізацыя (вышэйстаячая службовая асоба) не адменяць апратэставаны прававы акт або рашэнне (дзеянне), пракурор або яго намеснік, якія ўнеслі такі пратэст, маюць права звярнуцца з заявай у адпаведны суд аб адмене супярэчлівага заканадаўству прававога акта або рашэння (дзеяння). Падача пракурорам або яго намеснікам заявы ў суд прыпыняе дзеянне апратэставаных прававога акта або рашэння (дзеяння).
- Унясенне, разгляд і вырашэнне пратэсту і заявы пракурора ў судзе ажыццяўляюцца ў парадку, прадугледжаным працэсуальным заканадаўствам.
Пастанова
- Пастанова – акт пракурорскага нагляду, які змяшчае ў залежнасці ад характару парушэння заканадаўства матываванае рашэнне пракурора або яго намесніку аб узбуджэнні крымінальнай справы, дысцыплінарнай вытворчасці або аб прыцягненні асобы да матэрыяльнай адказнасці. Пастанова як акт пракурорскага нагляду можа быць вынесена і ў іншых выпадках выказвання патрабавання, што вынікае з паўнамоцтваў пракурора.
- Пастанова пры ажыццяўленні нагляду за выкананнем закона ў ходзе дасудовага вытворчасці, пры вытворчасці папярэдняга расследавання і дазнання выносіцца ў адпаведнасці з Крымінальна-працэсуальным кодэксам Рэспублікі Беларусь.
- Пастанова аб узбуджэнні дысцыплінарнай вытворчасці або аб прыцягненні асобы да матэрыяльнай адказнасці падлягае выкананню адпаведным дзяржаўным органам, іншай арганізацыяй або службовай асобай у дзесяцідзённы тэрмін з дня яго паступлення.
- Іншыя пастановы падлягаюць разгляду і выкананню ў тэрмін, устаноўлены пракурорам або яго намеснікам.
- Аб выніках разгляду пастановы паведамляецца пракурору або яго намесніку ў пісьмовай форме.
- Пастанова да яго выканання можа быць адклікана пракурорам або яго намеснікам, якія яе вынеслі, альбо вышэйстаячым пракурорам.
Прадпісанне
- Прадпісанне – акт пракурорскага нагляду аб устараненні парушэнняў заканадаўства, які выносіцца пракурорам або яго намеснікам у выпадку парушэння заканадаўства, якое носіць відавочны характар і можа прычыніць істотную шкоду правам і законным інтарэсам грамадзян, у тым ліку індывідуальных прадпрымальнікаў, і арганізацый, грамадскім і дзяржаўным інтарэсам, калі яно не будзе неадкладна ўстарана.
- Прадпісанне накіроўваецца дзяржаўнаму органу, іншай арганізацыі, службовай асобе або індывідуальнаму прадпрымальніку, якія дапусцілі парушэнне заканадаўства, альбо вышэйстаячаму дзяржаўнаму органу, іншай арганізацыі (вышэйстаячай службовай асобе), упаўнаважаным устараніць такое парушэнне.
- Прадпісанне павінна ўтрымліваць указанне на акт заканадаўства, які парушаны, характар правапарушэння і канкрэтныя прапановы аб мерах па яго ўстараненні.
- Прадпісанне падлягае неадкладнаму выкананню, аб чым не пазней пяці рабочых дзён з дня яго паступлення (аб'яўлення) паведамляецца кіраўніку органа пракуратуры або яго намесніку.
- Дзяржаўны орган, іншая арганізацыя, службовая асоба або індывідуальны прадпрымальнік могуць абскардзіць прадпісанне вышэйстаячаму пракурору, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі, які абавязаны разгледзець скаргу ў дзесяцідзённы тэрмін з дня яе паступлення і аб выніках разгляду паведаміць заяўніку. Абскарджанне не прыпыняе выкананне прадпісання. Рашэнне вышэйстаячага пракурора па скарзе можа быць абскарджана ў судовым парадку.
Афіцыйнае папярэджанне
- Афіцыйнае папярэджанне – акт пракурорскага нагляду аб недапушчальнасці паўторнага здзяйснення службовай асобай, іншым грамадзянінам правапарушэнняў, якія цягнуць за сабой адказнасць, устаноўленую заканадаўчымі актамі, альбо падрыхтоўкі да здзяйснення імі супрацьпраўных дзеянняў, якое аб'яўляецца такой службовай асобе, іншаму грамадзяніну ў мэтах папярэджання здзяйснення імі правапарушэнняў.
- Афіцыйнае папярэджанне, якое выносіцца пракурорам або яго намеснікам, накіроўваецца службовай асобе, іншаму грамадзяніну, у дачыненні да якіх яно вынесена, альбо аб'яўляецца ім асабіста пад распіску.
Пры нязгодзе з афіцыйным папярэджаннем службовая асоба, іншы грамадзянін, у дачыненні да якіх яно вынесена, маюць права абскардзіць яго вышэйстаячаму пракурору, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі. Рашэнне вышэйстаячага пракурора па скарзе можа быць абскарджана ў судовым парадку.