Сонечная сістэма набыла Віцебск
2.1.20120 праглядаў
2 студзеня, Віцебск /Дзіяна Курыла - БЕЛТА/. Камітэт па наменклатуры малых цел Сонечнай сістэмы ў Кембрыджы (ЗША) за № 264061 зарэгістраваў астэроід пад назвай "Vitebsk", паведаміў карэспандэнту БЕЛТА першаадкрывальнік нябеснага цела віцебскі астраном-аматар Віталь Нявольны.
Астэроід быў адкрыты ў 2009 годзе пры дапамозе аддаленага доступу ў абсерваторыі Tzec Maun (ЗША). Цалкам аўтаматызаваная абсерваторыя дазваляе зарэгістраваным карыстальнікам праводзіць назіранні за зорным небам пры дапамозе камп'ютара, падлучанага да Інтэрнэту, растлумачыў суразмоўца. Тэлескопам абсерваторыі трэба кіраваць самастойна: выбіраць участак для здымкі, задаючы каардынаты для навядзення, выбіраць вядучую зорку, за якой у працэсе экспазіцыі будзе сачыць тэлескоп, каб атрымаць якаснае выява, задаваць неабходныя параметры здымкі і, нарэшце, адсочваць сам працэс, бо аўтаматыка нямала дае збоі. Атрыманыя выявы апрацоўваюцца ўручную. Спачатку неабходна правесці каліброўку, паколькі "сырыя" здымкі забіты староннімі шумамі матрыцы, і толькі потым выявы загружаюцца ў астэраметрычную праграму для атаясамлівання вобласці з астэраметрычным каталогам, пасля чаго можна прагледзець выяву на прадмет магчымых новых аб'ектаў. Увесь гэты працэс у выніку займае некалькі гадзін. Але нават пасля гэтага, калі ўдалося выявіць новы аб'ект, гэтага яшчэ недастаткова для рэгістрацыі адкрыцця. Толькі пасля другой ночы можна атрымаць папярэдняе абазначэнне і прыярытэт адкрывальніка. Але гэта толькі папярэдняе абазначэнне, для таго каб астэроід атрымаў парадкавы нумар у каталогу, яго неабходна "паставіць" на ўстойлівую арбіту, г.зн. павінны быць назіранні на працягу некалькіх гадоў.
Віталію Няўскаму ўдалося прасачыць за астэроідам на працягу трох тыдняў, толькі пасля гэтага змаглі састыкаваць атрыманыя даныя з разрозненымі архіўнымі назіраннямі на працягу пяці апазіцый. Дадатковыя назіранні былі праведзены таксама ў 2010 годзе. У выніку астэроіду быў прысвоены парадкавы нумар 264061, што дазволіла даць яму імя. У канцы 2011 года была адпраўлена заяўка, і пасяджэннем камісіі Камітэта па наменклатуры малых цел Сонечнай сістэмы астэроіду было прысвоена імя "Віцебск" у гонар абласнога цэнтра Рэспублікі Беларусь, што адлюстравана ў цыркуляры МРС77125. Па словах першаадкрывальніка, велізарную дапамогу ў афармленні заяўкі яму аказалі старшы выкладчык Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта ім. П.Машэрава Уладзімір Голубеў і Віктар Шор з Інстытута прыкладной астраноміі РАН.
Астэроід Віцебск мае папярочны дыяметр каля пяці кіламетраў. У момант адкрыцця ён размяшчаўся на адлегласці 354 млн. км ад Зямлі. Астэроід рухаецца па амаль кругавой арбіце, робячы адзін абарот вакол Сонца за 6,36 гадоў, таму мінімальнае збліжэнне з Зямлёй можа скласці толькі 330 млн. км. Астэроід размяшчаецца па-за галоўным поясам і ставіцца да нешматлікай групы Cybele ад імя самага яркага яе прадстаўніка астэроіда (65) Cybele, адкрытага Тэмплем яшчэ ў 1861 годзе.
Варта заўважыць, што ва Сусвеце цяпер тры астэроіды носяць назвы беларускіх гарадоў. Раней былі прысвоены імёны "Мінск" і "Брэст".
Астэроідам называецца невялікае (ад 30 м у папярочным дыяметры) планетападобнае нябеснае цела, якое рухаецца вакол Сонца. У Сонечнай сістэме выяўлены сотні тысяч астэроідаў. Спачатку астэроідам давалі імёны герояў рымскай і грэчаскай міфалогіі, пазней адкрывальнікі атрымалі права называць іх як заўгодна, напрыклад, сваім імем. Спачатку астэроідам даваліся пераважна жаночыя імёны, мужчынскія імёны атрымлівалі толькі астэроіды, якія маюць незвычайныя арбіты (напрыклад, Ікар, які набліжаецца да Сонца бліжэй Меркурыя). Пазней і гэта правіла перастала выконвацца.
Атрымаць імя можа не любы астэроід, а толькі той, арбіта якога больш-менш надзейна вылічана. Былі выпадкі, калі астэроід атрымліваў імя праз дзясяткі гадоў пасля адкрыцця. Да таго часу, пакуль арбіта не вылічана, астэроіду даецца парадкавы нумар, які адлюстроўвае дату яго адкрыцця. Пасля атрымання імя афіцыйнае найменне астэроіда складаецца з ліку (парадкавага нумара) і назвы. -0-
БЕЛТА