Сацыяльная арыентацыя беларускай эканомікі будзе захавана - А.Лукашэнка
31.12.20100 праглядаў
31 снежня, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Беларусь абавязкова захавае сацыяльную арыентацыю эканомікі. Аб гэтым 30 снежня заявіў кіраўнік дзяржавы Аляксандр Лукашэнка, наведваючы дзяржаўную ўстанову "Гарадскі дом-інтэрнат для ветэранаў вайны і працы "Свiтанак". Аб гэтым карэспандэнту БЕЛТА паведамілі ў прэс-службе беларускага лідара.
Прэзідэнт Беларусі азнаёміўся з арганізацыяй у краіне работы па сацыяльнай падтрымцы пажылых людзей, заслухаў даклады аб выкананні яго даручэнняў у гэтай сферы.
Кіраўнік дзяржавы азнаёміўся з умовамі пражывання, лячэння і рэабілітацыі ветэранаў вайны і працы ў доме-інтэрнаце. Установа была ўведзена ў эксплуатацыю 24 лістапада 2010 года. Раней у гэтым будынку размяшчаўся аднайменны санаторый-прафілакторый ААТ "Белмедпрэпараты", які пазней быў перайменаваны.
Аляксандр Лукашэнка наведаў аддзяленне інвалідаў-калясачнікаў, агледзеў сталовую, фізіятэрапеўтычнае аддзяленне, залу лячэбнай фізкультуры, стаматалагічны кабінет, жылыя пакоі, пакой псіхалагічнай разгрузкі і іншыя памяшканні.
Кіраўніку дзяржавы таксама прадэманстравалі сацыяльнае таксі, якое працуе ў Мінску і бясплатна аказвае паслугі па перавозцы інвалідаў I групы і інвалідаў-калясачнікаў.
Акрамя таго, Прэзідэнт азнаёміўся з выставай карцін ветэранаў, якія пражываюць у стацыянарных установах сацыяльнага абслугоўвання Мінска. Дзве карціны былі падораны кіраўніку беларускай дзяржавы.
За святочным сталом, які быў накрыты ў актавай зале, Аляксандр Лукашэнка з цікавасцю меў зносіны з жыхарамі дома-інтэрната і доўга абмяркоўваў хвалюючыя іх праблемы. Дарэчы, да стала кіраўнік дзяржавы спецыяльна прывёз торт, выкананы ў выглядзе труса - сімвала надыходзячага 2011 года па ўсходнім календары.
Ад імя Прэзідэнта дому-інтэрнату таксама быў перададзены ў дар хатні кінатэатр, сабраны ў ААТ "Гарызонт".
Дом-інтэрнат "Світанак" - гэта ўстанова павышанай камфортнасці, якая задавальняе патрэбы Мінска ў медыка-сацыяльным абслугоўванні інвалідаў і пажылых грамадзян, якія апынуліся ў цяжкай жыццёвай сітуацыі, у тым ліку тых, хто мае патрэбу ў пастаянным доглядзе. Жылы блок (6-павярховы корпус на 150 месцаў) адпавядае патрабаванням безбар'ернага асяроддзя і прызначаны для размяшчэння пражываючых з рознай ступенню страты здольнасці да самаабслугоўвання ў адна- і двухмесных пакоях блочнага тыпу з усімі выгодамі.
У сістэме сацыяльнага абслугоўвання Мінска функцыянуе дзевяць стацыянарных устаноў для пажылых і інвалідаў, у якіх пражывае каля 2,4 тыс. чалавек. У іх створаны спрыяльныя ўмовы для пражывання, харчавання, медыцынскага абслугоўвання і адпачынку.
На 1 кастрычніка 2010 года ў рэспубліцы пражывала 2,1 млн. пажылых грамадзян, што складае 22,1% насельніцтва краіны. Усяго пенсійным забеспячэннем ахоўваецца больш за 27% насельніцтва рэспублікі. З 2006 года ў адпаведнасці з рашэннямі кіраўніка дзяржавы праведзена 11 пералікаў працоўных пенсій з улікам росту заработнай платы, апошні - з лістапада 2010 года. У цяперашні час пенсіянеры практычна выведзены з катэгорыі малазабяспечаных: па ацэнцы, у 2010 годзе сярэднемесячная мінімальная пенсія па ўзросту перавысіць бюджэт пражытачнага мінімуму пенсіянера больш чым на 19%. Рэальная ж пенсія па ўзросту за пяцігодку (2006-2010 гады) павялічыцца ў 1,61 раза.
Як далажыла Прэзідэнту міністр працы і сацыяльнай абароны Марыяна Шчоткіна, у Беларусі выбудавана мадэль сацыяльнай абароны насельніцтва, усе сацыяльныя стандарты цалкам выконваюцца. Па яе словах, у цяперашні час сярэдні памер пенсіі па ўзросту складае Br612 тыс.
Галоўнымі задачамі сацыяльнай абароны насельніцтва з'яўляюцца ўзмацненне падтрымкі найбольш патрэбных грамадзян і стварэнне ўмоў для павышэння ўзроўню іх жыцця, забеспячэнне даступнасці сацыяльнай дапамогі.
У мэтах забеспячэння непрацаздольных грамадзян своечасовымі, даступнымі і якаснымі сацыяльнымі паслугамі ва ўсіх адміністрацыйных раёнах функцыянуюць тэрытарыяльныя цэнтры сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва, усяго па краіне - 154, на ўліку ў якіх знаходзіцца 1,6 млн. чалавек. Адной з найбольш запатрабаваных формаў з'яўляецца сацыяльнае абслугоўванне на даму. У цяперашні час аддзяленнямі сацыяльнай дапамогі на даму абслугоўваецца 83,6 тыс. чалавек, з якіх каля 70% пражываюць у сельскай мясцовасці.
Акрамя таго, у Беларусі функцыянуе 74 стацыянарныя ўстановы сацыяльнага абслугоўвання для пажылых і інвалідаў, у якіх пражывае больш за 17 тыс. чалавек.
Разам з тым у пытанні сацыяльнага абслугоўвання ёсць і шэраг недахопаў. У прыватнасці, многім будынкам і памяшканням сацыяльных устаноў патрабуецца рамонт і перааснашчэнне. На ліквідацыю гэтых і іншых праблемных пытанняў нацэлена комплексная праграма сацыяльнага абслугоўвання на 2011-2015 гады. У гэту працу, на думку Марыяны Шчоткінай, варта актыўна ўключаць валанцёраў і грамадскія аб'яднанні паралельна з укараненнем сучасных тэхналогій.Як далажыў кіраўніку дзяржавы старшыня Мінгарвыканкама Мікалай Ладуцька, сумесна з Мінпрацы і сацабароны падрыхтаваны і ўнесены ва ўрад дакумент аб развіцці двух відаў рэнтных паслуг, якія з'яўляюцца новымі для Беларусі, але ўжо даўно рэалізаваны і паспяхова працуюць у некаторых краінах Еўропы.
Першы від такіх паслуг заключаецца ў тым, што, напрыклад, пажылы самотны чалавек заключае дагавор з сацыяльным органам, у адпаведнасці з якім яго кватэра пераходзіць у камунальную ўласнасць. У сваю чаргу такі чалавек атрымлівае права поўнага пажыццёвага абслугоўвання: яму будзе набывацца харчаванне, за яго будуць аплачвацца камунальныя плацяжы і гэтак далей. Такому чалавеку таксама будзе пажыццёва выплачвацца невялікая рэнта, а пасля смерці кватэра будзе прададзена або перададзена каму-небудзь у адпаведнасці з дзеючым заканадаўствам.
Аляксандр Лукашэнка адобрыў гэту ідэю. "Трэба, каб гэта было ўкаранёна неадкладна", - сказаў ён. Пры гэтым кіраўнік дзяржавы адзначыў: "Трэба прадугледзець, каб гэтая кватэра толькі прадавалася і нікому не выдзялялася. А потым ужо хай фінансуецца з бюджэту, калі камусьці трэба прадаставіць бясплатную кватэру або за паўцаны".
Другі від рэнтных паслуг заключаецца ў тым, што кватэра па дагаворы пераходзіць у распараджэнне камунальнай юрыдычнай асобы і пасля неабходнага рамонту здаецца ў арэнду. Чалавек размяшчаецца ў дзяржаўнай сацыяльнай установе, атрымлівае пажыццёва пэўную рэнтную плату і поўны комплекс паслуг. Пасля яго смерці кватэра таксама пераходзіць у камунальную ўласнасць.
Па словах Мікалая Ладуцькі, у Мінску па гэтым пытанні ўжо былі апытаны каля 4 тыс. самотных грамадзян і каля 700 з іх заявілі, што пагадзіліся б на такія паслугі. Старшыня Мінгарвыканкама таксама адзначыў, што толькі ў Мінску пражываюць каля 20 тыс. самотных пажылых грамадзян, з якіх у 10 тыс. ва ўласнасці ёсць прыватызаваная кватэра. "Гэта трэба прапанаваць усім, хто хоча, не абавязкова толькі самотным. Людзям трэба тлумачыць. Любы пагодзіцца, калі будзе ўпэўнены, што дзяржава будзе гарантавана аказваць яму паслугі за гэта жыллё", - сказаў Аляксандр Лукашэнка, падкрэсліўшы пры гэтым, што неабходна забяспечыць і высокую якасць такіх паслуг. "Гэта трэба рабіць дзяржаве, а не аддаваць на водкуп "ценявікам", - дадаў ён.
Акрамя таго, на думку кіраўніка дзяржавы, варта ў цэлым спрасціць усю сістэму сацыяльнай падтрымкі. "Гэта павінна быць проста і зразумела для ўсіх, - сказаў ён. - Трэба ўсё гэта прывесці ў адпаведнасць і пазбавіць гэту сістэму ўсякага папулізму. Трэба дакладна ўсведамляць, што мы можам, што не".
Прэзідэнт таксама падкрэсліў: "Крытэрый адзін - таго, хто мае патрэбу ў дапамозе, трэба адназначна забяспечыць".
Размову за гарбатай з жыхарамі дома-інтэрната, Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што, на яго думку, многім з іх нават рана знаходзіцца ў такім установе, бо ён убачыў шмат усмешлівых твараў і ўсё яшчэ актыўных старых. "Але ёсць і тыя, каму трэба дапамагаць, - сказаў Прэзідэнт. - Трэба, каб адзінокія, якія трапілі ў бяду, адчувалі сацыяльную падтрымку: дзяржава цэніцца па сваім стаўленні да дзяцей і старых".
"У першую чаргу будзем дапамагаць дзецям і старым", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.
Па словах Прэзідэнта, у Беларусі будзе працягнута практыка па перасяленні дзяцей з інтэрнатаў у сем'і або дамы сямейнага тыпу. Усяго ў рэспубліцы ў цяперашні час каля 32 тыс. дзяцей, у якіх няма бацькоў альбо яны пазбаўленыя бацькоўскіх правоў. У найбліжэйшую пяцігодку большасць з іх будуць уладкаваны ў сем'і. "Вядома, пара інтэрнатаў застанецца, бо не ўсе дзеці здольныя (у сілу розных псіхафізічных асаблівасцей) жыць у прыёмных сем'ях, але за пяцігодку мы ў асноўным вырашым праблему кінутых дзяцей", - падкрэсліў беларускі лідар.
Ён таксама дадаў, што не аслабне попыт з нядбайных бацькоў, якіх дзяржава прымушае пакрываць сродкі на ўтрыманне іх дзяцей.
Затым Прэзідэнт Беларусі адказаў на пытанні прадстаўнікоў СМІ. У прыватнасці журналісты пацікавіліся, ці зможа дзяржава і ў далейшым захоўваць моцную сацыяльную палітыку ў сітуацыі росту цэн на газ і неабходнасці канцэнтраваць сродкі на мадэрнізацыі эканомікі.
"Сацыяльную арыентацыю нашай эканомікі мы захаваем за што б то ні стала", - падкрэсліў кіраўнік дзяржавы. Па яго словах, у краіне ёсць усе магчымасці, каб узровень жыцця людзей не ўпаў.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што на людзей ні ў якім разе не будуць перакладацца тыя праблемы, якія можна вырашыць іншым шляхам. "Будзе лішняя капейка - яна пойдзе чалавеку, кожны рубель мы аддамо чалавеку, гэта добрыя інвестыцыі ў будучыню, - сказаў кіраўнік дзяржавы. - Калі будзе складана - будзе складана ўсім: і Прэзідэнту, і людзям".У той жа час Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што пакуль няма такіх вялікіх праблем, якія б ускладнялі жыццё людзей, рабілі яго горшым, чым у мінулым годзе. "У нас ёсць усе магчымасці, каб узровень жыцця людзей не ўпаў. Ды і сітуацыя ў свеце складаецца так, што, калі мы будзем нармальна працаваць, кожны будзе старацца зарабіць, мы нармальна будзем жыць", - сказаў Прэзідэнт.
На заўвагу журналіста аб тым, што да выбараў прадстаўнікі апазіцыі заяўлялі, што ўсе павышэнні зарплат, пенсій, стыпендый - толькі піяр дзеючай улады і ў далейшым іх не ўдасца ўтрымаць, Аляксандр Лукашэнка сказаў: "Дай бог, каб у мяне і ва ўсёй улады была магчымасць такім чынам піярыцца, таму што такі піяр вельмі дорага абыходзіцца дзяржаве, калі ён эканамічна не абгрунтаваны". "Усё, што робіцца ў краіне ў сацыяльным плане, эканамічна абгрунтавана, - падкрэсліў ён. - Рост цэн на вуглевадародную сыравіну адбіваецца на краіне, людзях, але гэта ўсё лягчэй пераносіць тады, калі ёсць гэты "піяр" у выглядзе росту заработнай платы, пенсій, дапамог".
Аляксандр Лукашэнка запэўніў, што ў будучыні дзяржава будзе не менш актыўна займацца мадэрнізацыяй эканомікі, але разам з гэтым паляпшаць жыццё людзей.
Прадстаўнікамі СМІ было адзначана, што за беларускай праграмай рынкавых рэформ пільна сочыць бізнес як унутры краіны, так і замежныя інвестары. Адказваючы на пытанне аб тым, калі будзе прынята Дырэктыва №4 па лібералізацыі эканамічных адносін, Аляксандр Лукашэнка сказаў, што бізнесмены павінны не чакаць дырэктывы, а пачынаць працаваць.
"Калі б у нас наогул не было бізнесу, то гэтае пытанне было б дарэчным. Дырэктыва павінна даць дадатковы штуршок да развіцця прадпрымальніцтва і прадпрымальніцкай ініцыятывы ў краіне, - сказаў кіраўнік дзяржавы. - А там, дзе вузкія месцы, яна павінна пашырыць іх. Што тычыцца чаканняў бізнесменаў, - чакаць не трэба, трэба ісці і працаваць".
Па словах Аляксандра Лукашэнкі, у пэўнай ступені праблема заключаецца яшчэ і ў тым, што многія лічаць сябе здольнымі займацца бізнесам. "Ведаеце, гэта яшчэ складаней, чым працаваць кіраўніком дзяржаўнага прадпрыемства ці быць дзяржслужачым. Там (у бізнесе) ты ў адзінай асобе і дзяржслужачы сам сабе, і бізнесмен, і бухгалтаp, і снабжальнік, і збытавік і так далей", - адзначыў ён.
"Таму пайшоў чалавек у бізнес, сутыкнуўся з праблемамі, і крычыць: "Ах, у нас умовы не створаны, нам замінаюць". Трэба аб'ектыўна разумець, што не кожны можа займацца бізнесам", - лічыць кіраўнік дзяржавы.Ён таксама адзначыў, што бізнесмены часта хочуць зусім не плаціць падаткі. Але дзяржава, па словах Прэзідэнта, з гэтым ніяк не можа пагадзіцца. "Дзе, у якой краіне бізнес не плаціць падаткі? Дзяржава на плячах бізнесу трымаецца. Таму пра гэта гаворкі быць не можа", - сказаў Аляксандр Лукашэнка. Іншая справа, працягнуў ён, калі, напрыклад, пры адкрыцці ў краіне патрэбных запатрабаваных вытворчасцей, у першую чаргу арыентаваных на імпартазамяшчэнне, ім будуць на першы час прадастаўляцца льготныя ўмовы падаткаабкладання.
"Таму гэтыя рашэнні прыняты. Дырэктыва па лібералізацыі павінна даць нейкі дадатковы штуршок. Так што калі хтосьці за мяжой ці ў нас чакае гэтай дырэктывы як манны нябеснай, - гэта вялікая памылка. Трэба ўжо зараз пачынаць працаваць, у нас для гэтага ўсё ёсць", - падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.
"Людзям трэба супакоіцца і паглядзець на свае здольнасці: можаш ты ці не. Дырэктыва - не праблема, яна будзе, калі мы абяцалі. І мы здымем гэтай дырэктывай наогул усе праблемы і прэтэнзіі да органаў улады. Але трэба самому разумець, што бізнес залежыць толькі ад цябе", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Журналісты таксама пацікавіліся ў кіраўніка дзяржавы, якім будзе шлях незалежнай Беларусі ў найбліжэйшыя гады і як будуць выбудоўвацца адносіны з партнёрамі на Захадзе і Усходзе на тым знешнепалітычным фоне, які склаўся пасля беспарадкаў, учыненых апазіцыяй 19 снежня.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што як незалежная краіна Беларусь існуе ўжо больш за паўтара дзясятка гадоў. "Вы памятаеце, каб мы развіваліся на нармальным знешнепалітычным і эканамічным фоне? У нас заўсёды былі праблемы, і праблемы былі не толькі ў нас", - сказаў ён.
На яго думку, прычына гэтага складаецца ў тым, што "на месцы адной дзяржавы з'явілася 15, а месца для іх заброніравана не было". "Камусьці трэба было пацесніцца, і да гэтага часу некаму даводзіцца трохі пацесніцца ў гэтым цесным свеце. Усе праблемы адсюль, - адзначыў кіраўнік дзяржавы. - Нікому не трэба, - ні Расіі, ні Польшчы, ні Германіі, - паспяховая дзяржава, якая пазіцыянуе сябе як суверэнная і незалежная. Але гэта трэба нам. Адсюль вось гэтыя асноўныя супярэчнасці. Ну а нагоду і нават прычыну знайсці можна, каб нахіліць, тым больш нашу, краіну".
Што тычыцца негатыўных ацэнак вынікаў выбараў, Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да журналістаў, адзначыў: "Вы, як і я, адчулі, што мы ўжо такую дэмакратыю тут развялі, што далей няма куды. І мы ж ведаем аб'ектыўныя ацэнкі нашых выбараў. Тое, што яны (назіральнікі ад АБСЕ) прыехалі сюды з загадзя напісаным тэкстам, - скажу шчыра, я за месяц да выбараў гэты тэкст чытаў. У нас выбары яшчэ не адбыліся, а яны ўжо гэты тэкст напісалі. Ну, крыху лепш, чым на мінулых выбарах". "Таму, - лічыць Прэзідэнт, - трэба было чымсьці прыкрыцца, абгрунтаваць гэты негатыў". Такім прыкрыццём, па яго словах, і сталі падзеі, якія адбыліся ўвечары ў Мінску 19 снежня. "Але, па-першае, гэта было пасля выбараў. Па-другое, якое гэта мае дачыненне, дапусцім, да галасавання? Ніякага, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Але ім так хацелася, яны гэта даўно запланавалі. Таму галоўны ўрок, які я здабываю: мы ім там (на Захадзе) абсалютна не патрэбныя. Нас хочуць бачыць слабымі, а слабы паспяховым не будзе. Паважаюць толькі моцных. Слабымі мы не будзем".
"Калі яны гатовыя бачыць такую Беларусь у цэнтры Еўропы - моцную, незалежную, добрую суседку - мы з задавальненнем будзем з імі супрацоўнічаць. Калі яны шукаюць нагоду для таго, каб застацца ў гэтым контрпрадуктыўным канфрантацыйным полі, мы змяніць іх не можам. Таму гэта іх справа. Пажывём - убачым", - рэзюмаваў Аляксандр Лукашэнка.
Прадстаўнікі СМІ спыталі ў Прэзідэнта Беларусі, як ён адрэагуе на тое, калі Захад у якасці ўмовы для працягу кантактаў і дыялогу запатрабуе вызваліць усіх арыштаваных, уключаючы экс-кандыдатаў у прэзідэнты.
"Ніякіх ультыматумаў мы больш не прымем. Калі нам будуць ставіць нейкія непрымальныя ўмовы, прытым зыходзячы з падвойных стандартаў - мы іх таксама не прымем", - сказаў Прэзідэнт.
"Патрабаваць ад мяне не трэба: мы будзем рабіць, як у Францыі, Германіі, там жа прэзідэнт не можа пайсці і вызваліць чалавека з-пад следства. Так, я магу на стадыі следства, мне законам гэта дазволена, але калі для гэтага ёсць падставы, - сказаў кіраўнік дзяржавы. - Калі яны не датычныя да масавых пагромаў, а апынуліся там па ідэйных меркаваннях, я асабіста буду разглядаць гэтае пытанне. Але калі ты вінаваты - я ў гэта ўмешвацца не буду".
Прэзідэнт адзначыў, што кожны павінен адказваць за сябе, свае дзеянні. "Іх лёс у іх руках. І яны гэта ведаюць. Калі нехта на нас будзе ціснуць і патрабаваць - будзе толькі горш", - дадаў ён."Што тычыцца затрыманых, мы ўжо не адну сотню вызвалілі. Але ўзбуджана крымінальная справа. Калі ў межах следства, крымінальнай справы можна вызваліць гэтых людзей - нам яны там не патрэбныя", - сказаў Прэзідэнт.
"Калі ты актыўны ўдзельнік масавых беспарадкаў - ёсць следства, ёсць суд, з табой разбяруцца, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - А ўвогуле-то лёс у іх руках: і экс-кандыдатаў, і затрыманых, і тых "баявікоў", якія громілі. Чалавек 20 ужо ўстанавілі: усе хто па два, хто па адным тэрміне ўжо адседзелі, гэта значыць гэта людзі, якія ўжо мелі праблемы з законам".
Адказваючы на просьбу журналістаў назваць асноўныя дасягненні года, які сыходзіць, Аляксандр Лукашэнка сказаў: "Галоўнае заваяванне - мы адстаялі краіну. Вы нават уявіць не можаце, што купка адшчапенцаў магла перавярнуць краіну. Нават я многае не ўяўляў". Па словах Прэзідэнта, "за іх спіной стаялі людзі, не з нашай дзяржавы, пэўныя структуры, вялікія грошы". "Нават калі яны трапілі ў следчы ізалятар, некаторым прыйшлі потым грошы, гэта значыць грошы затрымаліся ў шляху", - сказаў ён, дадаўшы, што гэтыя сродкі будуць перададзены ў бюджэт.
"Мы маглі прачнуцца ў зусім іншай краіне, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Калі мне кажуць пра Захад, я ім абсалютна не веру: хутчэй за ўсё, яны спрабавалі мяне і ўсіх нас усыпіць: вось вы правядзіце, усё адкрыйце, вось ляжце там, на марозе ў мінус 20, распластайцеся, разядзіцеся - і тады ўсё будзе добра. Усыплялі. Цяпер мы бачым іх сапраўдны твар".
Прэзідэнт зноў падкрэсліў, што разлічваць трэба толькі на сябе. "Я лішні раз пераконваюся, што спадзявацца і разлічваць нам трэба толькі на сябе, мы ніколі імі любімыя не будзем. 100% у гэтым перакананы, і гэта паказалі выбары. І наша шчасце, што мы абаранілі і адстаялі сваю краіну і прачнуліся ў краіне, дзе мы гаспадары, і бачым перспектыву развіцця. Гэта галоўны вынік года, які сыходзіць, галоўнае заваяванне", - падкрэсліў беларускі лідар.
Што тычыцца Новага года, то Аляксандр Лукашэнка прызнаўся, што збіраецца сустракаць гэты свята традыцыйна - з сям'ёй. Ён таксама адзначыў, што не можа дазволіць сабе сустрэчу Новага года так, як большасць грамадзян, паколькі "павінен быць на месцы, на пасту, як некаторыя людзі, занятыя на прадпрыемстве з бесперапынным вытворчасцю, урачы, вайскоўцы". "Трэба думаць аб працы ў будучым годзе", - дадаў ён.-0-
БЕЛТА