У Беларусі плануюць на заканадаўчым узроўні узмацніць ліцэнзаванне гандлю электроннымі цыгарэтамі і адпаведнымі сумесі. Праект закона разгледжаны на нарадзе Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі з кіраўніцтвам Савета Міністраў, перадае карэспандэнт БЕЛТА.
"Медыкі б'юць трывогу з-за расце папулярнасці электронных цыгарэт, асабліва сярод нашай моладзі - студэнтаў і школьнікаў. Усё часцей гучаць заклікі абмежаваць і нават татальна забараніць іх вытворчасць і абарот", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт, аднак, звярнуў увагу і на іншы бок пытання: "Ці не сфарміруем падпольны нейкі гандаль? Памятаю, калі мы ўводзілі гэтыя электронныя (прылады для курэння. - Заўвага. БЕЛТА), стаяла пытанне, што ў Расіі гэтая зараза ўжо існуе. Мяжы ў нас няма. Мы можам не ўводзіць. Але каму мы дабро зробім? Адтуль завязуць. Ужо завозілі колькі хацелі і колькі трэба. Ну, вырашылі выраўнаваць сітуацыю. Ці не? І раптам з'яўляецца гэтая тэма (новы праект закона. - Заўвага. БЕЛТА). Я так разумею, што мы павінны сёння прыняць рашэнне - быць ці не быць".
"Я наогул у кураве слаба разбіраюся, як і ў алкаголі. Таму хацелася б ад спецыялістаў, якія або кураць, або ўніклі ў гэтую тэму, каб растлумачылі, што гэта такое. Кажуць, што гэта горш, чым тытунь. Паслухаем і прымем адпаведнае рашэнне, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Самае галоўнае - я катэгарычны праціўнік як алкаголю, так і курэння. Але курение - гэта жах. Ну выпіў там 100 грам… Хто не п'е? П'юць. А курыць - грабіць сваё здароўе, калі медыкі ўжо дакладна ведаюць, што рак лёгкага - першапрычына - гэта курение".
"Паспрабуем знайсці раўнавагу. Давайце абмяркуем і прымем, як я ўжо сказаў, адпаведнае рашэнне", - адзначыў Прэзідэнт у пачатку нарады.
Па выніках нарады міністр антыманапольнага рэгулявання і гандлю Артур Карповіч распавёў, што на стадыі падрыхтоўкі дакумента абмяркоўваліся два варыянты. Гэта альбо поўная забарона электронных сістэм курэння, альбо абмежаванне на заканадаўчым узроўні і прыняцце мер па рэгуляванні гэтага напрамку.
Спыніліся на другім шляху. Прыйшлі да высновы, што неабходна па максімуму пакінуць сёння ўсе суб'екты, якія займаюцца рознічным гандлем нікаціназмяшчальных электронных сістэм курэння. Пры гэтым ужосточыць ліцэнзійныя патрабаванні ў рознічным гандлі, каб кожны суб'ект гаспадарання разумеў зону адказнасці за правапарушэнні, якія здзяйсняюцца ў гэтай сферы.
Кіраўнік МАРГ звярнуў увагу на тое, што, як заяўляюць органы аховы здароўя, курэнне адпаведных сумесяў шкодна для здароўя. Таму дзяржава павінна выбудаваць такія ўмовы, каб па максімуму захаваць здароўе насельніцтва.
"У нас скарачаецца пералік суб'ектаў гаспадарання, якія маюць права вырабляць электронныя сістэмы курэння, імпартаваць іх у краіну, займацца аптовым гандлем. Пры гэтым Прэзідэнт падтрымаў прапанову ўрада ў частцы захавання шырокага пераліку суб'ектаў гаспадарання, якія маюць права рэалізоўваць у розніцу. То бок мы на стадыі ўвозу вырабу ў краіну ўключаем жорсткі фільтр. Мы забараняем шырокаму колу займацца аптовым гандлем гэтымі вырабамі. Пры гэтым па максімуму захоўваем працоўныя месцы і ўжосточваем ліцэнзійныя патрабаванні", - падзяліўся падрабязнасцямі кіраўнік МАРГ.
Пад нормы закона будуць падпадаць не толькі нікаціназмяшчальныя сумесі, але і самі сістэмы электроннага курэння.
Артур Карповіч удакладніў, што гэты працэс яшчэ абмяркоўваецца - якія менавіта патрабаванні будуць ужосточаны ў частцы рэалізацыі ў розніцу. "На сённяшні дзень не сакрэт, што ў нас у гэтай сферы маюцца праблемы. Маса астраўкоў (кропак рэалізацыі ў месцах гандлю. - Заўвага. БЕЛТА). Часта вельмі складана з імі змагацца. За мінулы год толькі МАРГ праманторыў каля пяці соцень гэтых астраўкоў. 70% рэалізуюць тавары ненадлежнай якасці, часта з перавышэннем нормаў і стандартаў", - адзначыў міністр.
Пры гэтым, заўважыў кіраўнік МАРГ, меры адказнасці, якія прымяняюцца да суб'ектаў гаспадарання за выяўленыя парушэнні, недастаткова жорсткія, і яны літаральна праз пару дзён могуць вярнуцца да ранейшай працы.
Распрацоўшчыкам праекта закона з навацыямі ў гэтай сферы выступае канцэрн "Белхарчпрам". Артур Карповіч разлічвае, што ўжо ў першай палове 2026 года гэты дакумент паступіць у парламент з улікам ужо вызначаных канкрэтных напрамкаў, што трэба дапрацаваць.