У Полацку пад сценамі Спаса-Праабражэнскай царквы знайшлі ўнікальнае памяшканне, паведаміў карэспандэнту БЕЛТА археолаг, старшы выкладчык кафедры гісторыі і турызму Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта Аляксей Коц.
У Полацку пад сценамі Спаса-Праабражэнскай царквы знайшлі ўнікальнае памяшканне, паведаміў карэспандэнту БЕЛТА археолаг, старшы выкладчык кафедры гісторыі і турызму Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта Аляксей Коц.
Падчас маштабных раскопак спецыялісты выявілі падземнае памяшканне, якое засыпала пры абрушэнні часткі сцен і пабудоў храма. Прыкладаў такога падзямелля ў старажытнарускай архітэктуры X-XIII стагоддзяў ва Усходняй Еўропе не сустракалася, што пацвярджае індывідуальны падыход у будаўніцтве храма па замове Ефрасінні Полацкай. Тады пераважна ўсе каменныя помнікі ўзводзіліся вышэй за ўзровень зямлі.
"Тут жа маем справу з унікальным памяшканнем са захаванай лесвіцай, якая вяла ўніз, пад храм. Яно было перакрыта скляпеністым столлю, захавалася пабудова не ў лепшым стане, скляпенне прабіта. Учора змаглі ўскрыць драўляную поўню падзямелля, выявілі там магутную бэльку і дошкі. Акрамя таго, знайшлі сярод узнятай зямлі шмат фрагментаў фрэсак, на якіх праглядаюцца твары святых, бачныя літары, часткі адзення. Спецыялісты кажуць, што па характары роспісу фрэскі падобныя да тых, што ёсць у храме", - распавёў Аляксей Коц.
Ён дадаў, што сярод цікавых знаходак у падзямеллі сустрэлася частка хораса (падсвечніка) XII стагоддзя, буйны фрагмент дахавага свінцовага ліста.
На думку гісторыкаў, у падземнае памяшканне маглі складаць косці нябожчыкаў, магчыма, тут размяшчалася пахавальня шанаванага чалавека, але парэшткаў пакуль што ніякіх не знойдзена. Прадстаўнікі манастыра выказваюць здагадкі пра малітоўны пакой. Яшчэ трэба будзе высветліць, для чаго выкарыстоўвалася гэтае падзямелле.
У цяперашні час яго плануюць засыпаць для работ у будучыні, магчымасці экспанаваць памяшканне пакуль няма, але ёсць задумка стварыць для турыстаў 3D-мадэль пабудовы.
Раскопкі каля Спаса-Праабражэнскай царквы пачалі ў 2015 годзе. У мінулым годзе выканалі вялікі раскоп уздоўж паўднёвага фасада, у гэтым годзе – адкрылі паўднёва-заходні ўчастак каля храма. Знаходкі паказалі, што храм выглядаў інакш, ён быў большы. Археалагічныя даследаванні абумоўлены рэканструкцыяй храма. Ніжнія часткі сцен закрыты культурным пластом, што прыводзіць да іх намокання і вільгаць псуе фрэскі. Пасля завяршэння работ на падмурку з'явіцца гідраізаляцыя, затым нанясуць спецыяльную тынкоўку.
Археалагічныя работы каля храма праводзяць прадстаўнікі Полацкага дзяржуніверсітэта, Дзяржаўнага Эрмітажа (Расія) і мясцовага манастыра. Раскопкі запланавана працягваць увесь верасень.