На 1 лістапада 2022 года ў Віцебскай вобласці зарэгістравана 1,8 тыс. выпадкаў ВІЧ-інфекцыі. Дынаміка нядрэнная, падкрэсліла загадчыца аддзела прафілактыкі СНІДу Віцебскага абласнога цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя Валянціна Ананьева:
- За апошнія пяць гадоў у рэгіёне ўдалося стабілізаваць сітуацыю з распаўсюджваннем працэсу. Паказчык распаўсюджанасці па тэрыторыі таксама адносна невысокі – 124,9 на 100 тысяч насельніцтва. Рэгіён знаходзіцца на шостым месцы сярод усіх абласцей рэспублікі, лепшы паказчык толькі ў Гродзенскай вобласці. Яшчэ адна станоўчая тэндэнцыя: на працягу пяці гадоў у вобласці не зафіксавана выпадкаў перадачы ВІЧ-інфекцыі ў дзяцей, народжаных ад ВІЧ-пазітыўных маці. Для гэтага прымаюцца самыя сур'ёзныя меры, пачынаючы з ранніх тэрмінаў цяжарнасці жанчыны і суправаджэння яе пасля нараджэння дзіцяці.
Разам з гэтым ёсць і трывожныя моманты, падкрэсліла Валянціна Ананьева. Адзін з іх звязаны з ростам палавога шляху перадачы ВІЧ. За студзень-кастрычнік на яго долю прыйшлося 90,1% выпадкаў заражэння. Гэта трывожна, бо тычыцца ўсяго насельніцтва ў цэлым і патрабуе адказнага стаўлення ад кожнага да мер асабістай бяспекі і прафілактыкі.
Штогод 1 снежня ва ўсім свеце адзначаецца Дзень барацьбы са СНІДам. Яго асноўная мэта – павысіць інфармаванасць насельніцтва аб магчымасцях сучасных метадаў прафілактыкі і дыягностыкі захворвання, тэхналогіях лячэння і, у канчатковым выніку, знізіць узровень распаўсюджанасці, нагадаў галоўны ўрач Віцебскага абласнога цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя Уладзімір Сінкевіч:
- У Рэспубліцы Беларусь праца па прафілактыцы ВІЧ-інфекцыі праводзіцца ў рамках дзяржаўнай праграмы «Ахова здароўя народа і дэмаграфічная бяспека» на 2021-2025 гады. Хочацца адзначыць дасягнутыя ў цэлым поспехі па лініі прафілактыкі дадзенага захворвання. У краіне створана сістэма, якая забяспечвае максімальную даступнасць да кансультавання і тэсціравання на ВІЧ-інфекцыю. Прайсці тэсціраванне, у тым ліку ананімнае, можна ў любой установе аховы здароўя, якая мае працэдурны кабінет. На базе дзяржмедустаноў і нядзяржаўных некамерцыйных арганізацый функцыянуюць кабінеты прафілактыкі ВІЧ-інфекцыі і ананімна-кансультатыўныя пункты. З 2018 года прадугледжаны універсальны доступ пацыентаў да антырэтравіруснай тэрапіі. У краіне наладжана вытворчасць дадзеных прэпаратаў.
Па словах Уладзіміра Сінкевіча, у рамках Сусветнага дня барацьбы са СНІДам запланаваны розныя інфармацыйна-асветніцкія мерапрыемствы, якія будуць праходзіць у фармаце сустрэч, акцый, флэш-мобаў, конкурсаў, выстаў работ і г.д. З улікам эпідсітуацыі значная ўвага будзе нададзена прафілактычным мерапрыемствам сярод працоўнага насельніцтва і працоўных мігрантаў.
Даведка: штогод 1 снежня ва ўсім свеце праводзяцца прафілактычныя мерапрыемствы ў рамках Сусветнай кампаніі супраць ВІЧ/СНІДу, прымеркаваныя да Сусветнага дня барацьбы са СНІДам.
Сусветны дзень барацьбы са СНІДам быў заснаваны ў 1988 годзе па ініцыятыве Сусветнай арганізацыі аховы здароўя і Генеральнай Асамблеі ААН. Гэты дзень стаў адным з самых важных міжнародных дзён, звязаных з павышэннем інфармаванасці і магчымасцю адзначыць дасягненні ў сферы прафілактыкі ВІЧ-інфекцыі і пашырэння доступу да лячэння. Сімвалам барацьбы са СНІДам з'яўляецца чырвоная стужка, якая абазначае падтрымку, спачуванне і надзею на будучыню без СНІДу.
Сусветны дзень барацьбы са СНІДам заўсёды прысвечаны пэўнай тэме. Тэма гэтага года – «Час для роўнасці». Праз чатыры дзесяцігоддзі барацьбы са СНІДам працягвае існаваць няроўнасць у даступнасці тэстаў, лекаў, новых тэхналогій і навуковых даных у краінах Афрыкі і Азіі. Праблема распаўсюджвання ВІЧ-інфекцыі застаецца адным з медыцынскіх і сацыяльных глабальных выклікаў, з якім сутыкаюцца ўсе без выключэння дзяржавы. Неабходна і далей пашыраць даступнасць якасных сродкаў прафілактыкі, дыягностыкі і лячэння захворвання; праграм падтрымкі ключавых і ўразлівых груп насельніцтва; рэалізоўваць мерапрыемствы, якія спрыяюць ліквідацыі няроўнасці і выкараненню СНІДу.
Па дадзеных Сусветнай арганізацыі аховы здароўя, агульнасусветная колькасць людзей, якія жывуць з ВІЧ, у 2021 годзе склала 38,4 мільёна чалавек, з пачатку эпідэміі ад звязаных са СНІДам хвароб памерла 40,1 мільёна чалавек.
Па стане на 1 лістапада 2022 года ў Беларусі з ВІЧ-станоўчым статусам пражывае больш за 24 тысячы чалавек, у Віцебскай вобласці – 1379. За апошняе дзесяцігоддзе найбольшая колькасць новых выпадкаў рэгіструецца ва ўзроставай групе 35-49 гадоў, пераважае палавы шлях перадачы ВІЧ – на яго долю прыпадае больш за 80% упершыню выяўленых выпадкаў.
Рэспубліка Беларусь нязменна праводзіць актыўную палітыку ў галіне процідзеяння распаўсюджванню ВІЧ/СНІДу. У межах нацыянальных адказных мер на распаўсюджванне ВІЧ-інфекцыі рэалізуецца Дзяржаўная праграма «Здароўе народа і дэмаграфічная бяспека» на 2021–2025 гады, у якой вызначаны задачы і шляхі дасягнення новай стратэгічнай мэты ЮНЭЙДС «95-95-95», уключаючы меры па залучэнні ў праграмы лячэння ўсіх людзей, якія жывуць з ВІЧ, у тым ліку з ключавых груп насельніцтва, а таксама падтрыманне і пашырэнне навукова-абгрунтаваных мер прафілактыкі ВІЧ-інфекцыі.
У нашай краіне створана сістэма, якая забяспечвае максімальную даступнасць да кансультавання і тэсціравання на ВІЧ-інфекцыю. Прайсці тэсціраванне, у тым ліку ананімнае, можна ў любой установе аховы здароўя, якая мае працэдурны кабінет. На базе дзяржаўных арганізацый аховы здароўя і недзяржаўных некамерцыйных арганізацый функцыянуюць кабінеты прафілактыкі ВІЧ-інфекцыі і ананімна-кансультатыўныя пункты, якія прадастаўляюць паслугі па кансультаванні і тэсціраванні на ВІЧ-інфекцыю для ключавых груп насельніцтва. Абследаванне на ВІЧ можна прайсці не толькі ва ўстанове аховы здароўя, але і дома самастойна, купіўшы тэст у аптэцы.
З 2018 года ў Беларусі прадугледжаны ўніверсальны доступ пацыентаў да антырэтравіруснай тэрапіі, гэта значыць дзяржава гарантуе прадастаўленне лячэння ВІЧ-інфекцыі ўсім людзям, якія жывуць з ВІЧ, незалежна ад стадыі хваробы і ўзроўню імунітэту. На сённяшні дзень у рэспубліцы 87% людзей, якія жывуць з ВІЧ, атрымліваюць антырэтравірусную тэрапію, тым самым захоўваючы сваё здароўе і якасць жыцця, у Віцебскай вобласці гэты паказчык склаў 85%. За апошнія пяць гадоў ахоп лячэннем пацыентаў з ВІЧ-інфекцыяй вырас у 1,8 раза. У краіне наладжана вытворчасць антырэтравірусных прэпаратаў, якая забяспечвае 82,1% ад усіх прызначаных у цяперашні час схем лячэння.
Дзякуючы скаардынаванай працы дзяржаўных, міжнародных і недзяржаўных некамерцыйных арганізацый у Рэспубліцы Беларусь сфарміравалася ўстойлівая тэндэнцыя да зніжэння захворвання на ВІЧ-інфекцыю і СНІД, а таксама смяротнасці ад прычын, звязаных з ВІЧ. Беларусь падтрымлівае статус элімінацыі перадачы ВІЧ ад маці дзіцяці, пашыраецца геаграфія сэрвісаў прадастаўлення прафілактычных паслуг для ключавых груп у дзяржаўных арганізацыях аховы здароўя.
У межах Сусветнага дня барацьбы са СНІДам ва ўстановах і арганізацыях арганізуюцца інфармацыйна-асветніцкія мерапрыемствы. Яны будуць праходзіць як у традыцыйных фарматах, такіх як акцыі, ток-шоу, выступленні, так і ў сучасных фарматах мерапрыемстваў з выкарыстаннем інтэрнэт-прасторы, флэш-мобаў, конкурсаў і выстаў работ з дэманстрацыяй асабістага стаўлення да праблемы і прапаноў па павышэнні эфектыўнасці прафілактычных мерапрыемстваў, недапушчэнні стыгмы і дыскрымінацыі ў дачыненні да людзей, якія жывуць з ВІЧ.
З улікам эпідэміялагічнай сітуацыі значная ўвага будзе нададзена прафілактычным мерапрыемствам сярод працоўнага насельніцтва, у тым ліку – сярод працоўных мігрантаў, з правядзеннем экспрэс-тэсціравання на ВІЧ па сліне.
Далучайцеся да нас у гэты Сусветны дзень барацьбы са СНІДам. Праводзімыя мерапрыемствы яшчэ раз дазволяць звярнуць увагу на ўсю сур'ёзнасць дадзенай праблемы, данесці інфармацыю па прафілактыцы ВІЧ-інфекцыі да насельніцтва, матываваць да бяспечных і адказных паводзін і захавання свайго здароўя.
Крыніца: vitebsk-region.gov.by
